Bramengalmijt

Geinig. Hoe lang ken jij al, dat je een zwarte braamvrucht hebt, en dat er een paar dikkere rode bolletjes tussen zitten.


En dat je soms die paar rode er tussen uit pulkt voordat je alsnog de zwarte rest oppeuzelt

Sinds een paar dagen weet ik dat er in die rode dikkere bolletjes dus gewoon een insect bezig is in zo'n vrucht


De Bramengalmijt


Heb je weer wat geleerd


Op de foto zijn de zwarte vruchtbolletjes reeds vergaan. De gallen van de mijt zijn overgebleven. Maar je ziet ze dus ook gewoon met zwarte en rode bolletjes bij elkaar

Inmiddels goedgekeurd in Waarneming.nl en betekent daarmee de eerste waarneming voor de gemeente Arnhem in Waarneming.nl


Heemtuin Presikhaaf, Arnhem, 16 oktober 2018

Boom'anemonen' op wilde Peer

Al weken, sinds ik het plekje heb ontdekt bij mij om de hoek, fiets ik er langs. En nooit was hij me eerder opgevallen. Ik sta bij de ingang van een paadje te kijken naar mineerders op een Acacia, als m'n oog ineens valt op rode vlekken op bladeren in een boom die er tussendoor staat. Ik kijk omhoog en zie ze hangen: het blijkt een wilde Peer! Dat die nooit eerder is opgevallen zeg!

De rode vlekken blijken van een roest, een soort paddestoel die onder andere te vinden is op bladeren, stengels en takken. Bij het omdraaien van de bladeren tref ik prachtige anemoon-achtige uitwerkingen.

Nu ik weet dat ik bij een Peer sta, bekijk ik ook de rest van de bladeren. En vind zo ook de mijn van een Perenbladmineermot, een nachtvlinder met de status zeldzaam in Waarneming.nl. Een mijn is een gegraven gang in een blad door een rups (nachtvlinder) of larve (vliegen, bladwespen). Ze eten het bladmoes op, en poepen dat weer uit, wat het zwarte spoor veroorzaakt. Veel soorten hebben hun eigen kenmerkende manier van mineren, waardoor ze te determineren zijn. De zwarte poep noemt men 'frass'

 

Iepenridderwants!

M'n dochter sloeg weer ongenadig toe.

'Papa, d'r zit een wants op de vensterbank' (binnen) 

'Ja, nee, ben effe wat aan het doen, kom zo' 

'Nee, het is weer zo'n roodzwarte die ik laatst ook vond' 

Ja, dat zou dan onze tweede Plataanridderwants kunnen zijn, en wéér in huis gevonden door Louna. 

Ik probeer 'm zo goed mogelijk te fotograferen, vooral om de opvallend rode kleur van de Plataanridder er op te krijgen, maar de felle zon op de vensterbank werkt niet mee. Ik krijg de wants op een papiertje, en kan 'm zo alle kanten opdraaien en fotograferen. Maar hoe ik ook draai, lichter rood wordt ie niet. Nah, dat zoek ik later wel uit, eerst naar de speeltuin.

Thuis bekijk ik later de foto's nog weer eens goed. Mmm, hij lijkt écht donkerder dan onze eerste. Ik kijk wat rond bij foto's van de groep 'Bodemwantsen'. En zie een donkerdere soort die er zowaar beter op lijkt. Maar zeer zeldzaam is.

Ik stuur Marco de Haas, een wantsen en cicadenkenner, een foto. En krijg bevestiging: het is een IEPENRIDDERWANTS! Wat een megaknaller op onze vensterbank en de zoveelste gave ontdekking door m'n dochter Louna.

In Nederland volgens Waarneming.nl een zeer zeldzame soort.

Waarnemingen op Waarneming.nl zijn hier te bekijken: link

Kraagvleugelmot

De Heemtuin Presikhaaf in Arnhem is wel een van m'n favoriete plekken om te bezoeken. Het is, door de gevarieerde soorten flora en aanwezigheid van water, een erg leuke plek om te zoeken naar gallen en mijnen van nachtvlinders, wespen en vliegen op flora.

Regelmatig heb ik Wilde kardinaalsmuts afgezocht op bijzonderheden. Maar niet echt gevonden. Na een melding van rupsen van de zeldzame Kraagvleugelmot ben ik bloemen van de Kardinaalsmuts eens in rust beter gaan bekijken.

En vond zowaar meerdere bloemen met rupsen of tekenen (gaatjes in de bloemen) van de soort. Soms waren alleen de gaatjes in de bloemen zichtbaar, een paar keer liet de rups zich ook mooi buiten de bloem bekijken!

Een zeldzame soort nachtvlinder, daarom erg leuk om 'gewoon' om de hoek te vinden

. 

Eikel gespiest door meidoorn...

Natuur. Je kunt je blijven verbazen

Eikels en (Tamme)kastanjes vallen nu vaak met donderend geraas en hoge snelheid naar beneden. Het is herfst.

Tijdens het zoeken in de Heemtuin van Presikhaaf te Arnhem naar Hulsdekselbekertjes, een paddestoeltje die op dorre bladeren van Hulst voor komt, trof ik in een donker stukje bos dit tafereeltje aan. Op een plek waar je totaal geen mensen zou verwachten. En ik heb niks gemanipuleerd :-)

Hoe is het mogelijk dat zo'n eikel precíes op de doorn van een Meidoorn terecht komt én blijft steken....

Heemtuin Presikhaaf, Arnhem

Kleine Burgemeester, Hondsbroekse Pleij, Westervoort, 6 maart 2017

Tijdens een fantastische vakantie in Enschede vanaf 1 maart met mijn dochter Louna, waarin we veel gedaan hebben, zoals struinen, kwam het bericht door dat de voorzitter van de Vogelwerkgroep Arnhem Dick van Dorp op vrijdag 3 maart een Kleine Burgemeester had ontdekt op de Hondsbroekse Pleij bij Westervoort. Een voor Gelderland zeer zeldzame meeuw, met slechts drie eerder goed gedocumenteerde en zodoende aanvaarde gevallen voor Gelderland. Hoewel het behoorlijk kriebelde dat deze mega misschien mijn neus voorbij zou gaan, omdat ik in Enschede zat, kon ik genieten van de vakantie. Het werd echter spannender, toen bleek dat de Kleine Burgemeester ook de volgende dag nog aanwezig was. En de dag er op!

Het werd maandag. Gisteravond is Louna weer naar haar moeder gegaan. Ik wou nog het een en ander doen in Enschede, en kon het ook doen, waaronder even bijkomen van de dagen met Louna die ik altijd intensief in me op neem en er vaar. Maar de Kleine Burgemeester bleek ook deze ochtend nog present! Nu begon het te jeuken! Terwijl ik mijn spullen op de fiets bij elkaar vergaar om naar Arnhem af te reizen, hoor ik vanuit de tuin bij mijn ouders een zang in een tuin een paar buren verder op, die ik direct herken. Iberische Tjiftjaf?!!! Het is bijna precies de zang van de Iberische Tjiftjaf waarvan ik vorig jaar het eerste broedgeval voor Nederland ontdekte tegenover het huis van mijn ouders. Ik luister langere tijd, maar krijg de vogel niet te zien. Klootje, het zal een imitator of een afwijkend zingende algemenere soort (Heggemus?) zijn geweest, want het is nog veel en veel te vroeg voor een Iberische Tjiftjaf. Ik moet weg, wil naar de Burgemeester, de trein roept.

De treinreis lijkt een eeuwigheid te duren. Onderweg voer ik alles in op de app van Waarneming.nl, zoals een kolonie Roeken nabij Lochem, waarvan ik even snel een foto maak. Uiteindelijk, hehe, ben ik op station Arnhem Centraal en fiets snel naar huis om mijn spullen te dumpen, regenkleding in te laden, want het motregent, en gelijk door te gaan naar de Hondsbroekse Pleij, waar ik wil gaan posten voor de zeldzame meeuw.

Mijn fiets is een stuk lichter, zo zonder alle extra bagage, toch is de laatste drempel op mijn hoge tempo een zwaardere, de Pleijroutebrug. Het zuur in de kuiten, de longen op de rug, bij deze gebombardeerd tot 'Pleurisroute'.

Op een afstand van de plas bij de Hondsbroekse Pleij pak ik mijn telescoop al uit de tas. Kan niet wachten voor een eerste check. Zit ie er?!! Eigenlijk wou ik het vanaf de brug over de rivier al doen, maar daar was het nét wat te druk qua fietsverkeer, dus een klein stukje doorpeddelen. Nu dan, vanaf de dijk!

JAAAAA!!!!! In het kleine groepje meeuwen wat op het zandplaatje staat zie ik direct de witte meeuw staan. Met de neus compleet in de boter! Ik maak een paar eerste bewijsfoto's, en fiets dan snel stukken dichterbij.

Op het moment dat ik bij het dichtste punt tot de burgemeester komt, parkeert een lange witte slee achteruit de afrit de uiterwaarden in. Het blijkt te gaan om een getrouwd stelletje die hier een paar trouwfoto's komen maken. Ik kan het niet laten om te suggereren dat ik met deze 'taxi' deze kant op ben gekomen. De chauffeur vraagt belangstellend waarom ik vraag waarom ik een foto mag nemen. Ik leg het hem uit, en hij kan er om lachen.

Terwijl het stelletje zich laat fotograferen achter mij, fotografeer ik de Kleine Burgemeester voor mijn neus.

Nadat alle spanning enigszins is gezakt, neem ik de tijd om mijn eerste Grutto's voor dit jaar te bekijken. Er lopen een aantal IJslandse Grutto's tussen, vrij snel te herkennen aan hun donkerrodere kleed dan de gewone Grutto, de kleine verdere kleeddetails bevestigen de soort.

Met een aantal vogelaars geniet ik nog een tijd van de Kleine Burgemeester. 

Wanneer de meeuw de kop tussen de veren steekt om te gaan dutten besluit ik naar huis te gaan. Soort 316 voor Gelderland voor mij heb ik mogen zien. De spanning van vier dagen ontlaadt zich, een schitterende vakantie met mijn dochter kent een mooie afsluiter.

Poging twee 'siberische' braamsluiper Natuurplaza, Nijmegen geslaagd.

Gisteren deed ik met Rob Zweers een vergeefse poging om de gemelde 'braamsluiper', mogelijk van oostelijke herkomst, van Natuurplaza in Nijmegen in beeld te krijgen. Dat werd tweeënhalve uur kou incasseren en met alleen een Zwarte Roodstaart als bijzonderheid op de daglijst weer naar Arnhem. Zoals geschreven vind ik dit soort zangertjes in de winter altijd spannend, ik was dan ook erg blij dat Guido positief reageerde op mijn vraag of hij vanmiddag weer wilde gaan. Gisteravond werd de braamsluiper namelijk wel weer gezien, hij was ver in de schemer weer op komen dagen en een slaapboom (Kurkeikje) ingedoken. Goede kans dat dat vandaag weer zou gebeuren. Iets over twee reden we Arnhem uit, en als tijdinvulling tot de late namiddag besloten we eerst naar het Cirul van Persingen in de Ooijpolder te gaan, waar eerder vanmiddag Mark Wilkinson een Roodhalsgans had gevonden die ongeringd bleek. De betere kandidaten voor een wildcard. Over de Persingensestraat rijdend noteerden we eerst 26 Wulpen in een besneeuwd weiland. Aan de noordzijde van de Koudedijk zag ik even later grote groepen ganzen rondzwermen, zodat we deze weg links insloegen. 

En even later konden aansluiten bij onder andere Mars Gremmen, Max van Dongen en Gonny van Dalfsen die naar een grote gemengde groep Kol- en Brandganzen keken. Zij hadden de Roodhals ertussen reeds in beeld, en ook Guido had 'm flux in de scoop. Alleen bij mij duurde het even,en met een schuin oog keek ik naar de ganzen achterin de groep die af en toe opvlogen. Als de hele groep 'm maar niet peerde. Dan zie ik ineens iets roods achter een Kolgans en vlak er na waggelt een fraaie adult Roodhals m'n scoopbeeld in! 

Roodhalsgans temidden van Kol- en Brandgans

Ook Jan Jacobs kwam een kijkje nemen en vrijwel de hele bups reed later met auto of fiets naar de Kraaienhof, om de hier langere tijd pleisterende Witoogeend te gaan proberen. 

Brilduikers, Nonnetjes, twee Tafeleenden, vele Futen, een groepje Smienten en een Zilverreiger werden wél, maar de Witoogeend helaas niet genoteerd.Tijd voor het laatste deel van ons plan, de braamsluiper van de Kurkeikjes van Natuurplaza (bekt wel lekker zuidelijk moet ik zeggen, en dat door de voorkeur van een oostelijke braamsluiper...). Wederom parkeerden we de auto vóór de parkeerplaatsslagboom en sloten ons aan bij Marijn Prins en Jordy Houkes die reeds de Kurkeikjes aan het bekijken waren. 

Het is nog licht. Wachten in de buurt van de eikjes waar ie tot heden in ging slapen

De nodige rondes werden gelopen, en enkelen waagden zich ook weer richting Park Brakkenstein. Heimelijk scharrelden Heggemussen en Roodborsten door lage bosjes, momenten die je normaal zouden ontgaan, maar nu stond alles op scherp. Deze scherpte ging een tandje hoger door de komst van Harvey van Diek, Jan Jacobs, Atholl Burill en last but not least, want jawel, op de fiets uit de Ooijpolder, Mars Gremmen. De sfeer is gespannen op wat komen gaat, de kou om te snijen en de tijd wordt vol gekletst met de laatste nieuwtjes en wandelend warm blijven. Ook voor deze dag kan ik de Zwarte Roodstaart noteren, die Guido vakkundig van een balkonrailing op tien hoog plukt. Even later mogen het er zelfs twee worden. Bofkont vandaag!

Kijken naar een Zwarte Roodstaart. Altijd leuk voor de daglijst!

Dan stijgt ineens de adrenaline: er viel iets in in de eikjes! Het blijken een aantal Vinken en Pimpelmezen. Die gebruiken de dichte kruintjes blijkbaar ook als slaapplaats. Dit zal nog een paar keer gebeuren. Maar dan....

de eerste adrenalinerush: twee invallende vogeltjes blijken Vinken...

De zon zakt langzaam en neemt de temperatuur mee. Dan klinkt opeens om één minuut voor zes, ver in de schemer, uit een eikje een harde serie 'tek'jes. Iedereen spoed er naar toe. Dat is 'm. Maar kanonne, wat donker, fotograferen wordt een hels karwei. Ook laat de sluipert een serie ogenschijnlijk geagiteerde rateltjes 'tjek tjek tjekrrr' horen. We zijn te laat met geluid opnemen, en de rest van de tijd laat ie alleen de tek horen. Na enige tijd schiet hij richting het eikje die gisteravond ook werd uitgekozen als slaapboom. Wij er weer achter aan. 

17:59 uur: de vogel is binnen komen waaien!

Maar ook hieruit schiet hij weer, en gaat nu open en bloot in een kaal klein boompje pal voor Natuurplaza zitten, een halve meter onder een Merel. Vervolgens speert hij naar een steegje en verdwijnt hier in een rij aanplant van zo'n dertig centimeter hoog. We schuiven Harvey naar voren, om indien mogelijk foto's te maken. 

de braamsluiper lokt ons een donker steegje in...

Maar net zo snel en bijna onzichtbaar als tie er in vloog speert hij er weer uit, terug naar het kale boompje te schieten, waar hij zich wederom vrij, maar door de schemer moeizaam laat zien. Uiteindelijk gaat het weer in rechte lijn naar de slaapboom van gisteravond. Hier hipt hij al tekkend nog wat rond, waarna het geluid uiteindelijk stopt. Welterusten! Wij zullen denk nog wel enig moeite mogen steken in de ware identiteit van de braamsluiper, maar een begin is er! Zowel Harvey als Marijn weten plaatjes te schieten, waarbij onderstaande van Marijn tot heden de beste is.

De braamsluiper van Natuurplaza. foto Marijn Prins, waarvoor dank voor gebruik!

Jan Jacobs heeft de vogel zelfs zien poepen! Maar niet gezien waar dat belangrijke DNA-spul terecht kwam! Misschien een idee om een stuk zwart landbouwplastic onder de boom te leggen, waar op dat moment de vogel gaat slapen...? Tot heden is de vogel voornamelijk ver in de schemer, zo tussen 17:45 en 18uur, binnen komen vallen. Slechts één keer werd ie ook 's ochtends kort gezien. Ondanks zoekacties is de plek waar ie overdag verblijft nog niet gevonden. Vandaag leek hij vanaf de Heijendaalseweg te komen, wat een verblijf aan de andere kant van deze weg zou suggereren, en niet rond het Toernooiveld.

Guido en ik bunkeren in Nijmegen eerst nog een door de kou zeer wlkom warm frietje met toebehoren naar binnen en kachelen dan weer op Arnhem (en Zutphen) aan. Missie geslaagd, maar we zijn er nog niet met deze vogel!