Remco's pedalenverhalen en meer

En van je Hop hop hop over een dijk

2011-11-29T14:23:00.020+01:00

Met een neus als een lekkende kraan en opgezette keelklieren die voelen als wangzakken gevuld met eikels, een Eekhoorn zou er nog jaloers op zijn, heb ik me gisteravond al vroeg in de todden gewikkeld. Rond half acht krijg ik een whatsappie van vogelmaat Ronald Stolk, hij gaat morgen een rondje maken bij Arnhem. Ik had 'm al gemeld dat ik wilde aanzien hoe ik me zou voelen en zou dan eventueel meegaan. Rond kwart over negen wens ik 'm succes en probeer weer wat te slapen. Een paar minuten later krijg ik weer een bericht met de inhoud 'morgen willen Benny en ik om negen uur naar de Hop (foto van de ontdekker C. Heijmen)bij Weurt. Moeten wij je oppikken?'. Ik besteed er nog geen aandacht aan, te wappie van het koortsige. Het bekende kwartje komt tien minuten later echter keihard binnenvallen. 'Hop Weurt? Godverdegodver. Ja, pik mij maar op!'. Een Hop in de regio is sowieso bijzonder, een Hop zo laat in het najaar is ongelofelijk! Ik sla snel aan het rekenen: op de fiets ben ik sneller daar, het is maar tien minuten, dan dat zij met de auto door de stad heen mij eerst moeten ophalen. Nauwelijks later hangt m'n andere vogelvriend Benny aan de telefoon. Of hij mij, als ik zo ziek ben, écht niet moet oppikken. Het hoeft niet, ik zal me met zes lagen kleding behangen, maar we spreken af, dat als ik me 's morgens nog beroerd zou voelen, zij mij alsnog oppikken. Om zeven uur jengelt de wekker me wakker. Vlak er voor was ik al sluimerend wakker geworden, badend in het zweet. 'Dat zit goed' denk ik bij mezelf, die ziekte is grotendeels letterlijk en figuurlijk wel afgedropen, nadat ik snel een lichamelijke scan op mezelf had losgelaten. Gáán gaat het worden! Tijdens het aantrekken van een eerste laag thermokleding tik ik de computer aan, en check wat ook al weer de snelste route naar het Grote grindgat bij Weurt is. Vanuit Arnhem komt rond tien over half acht het bericht dat Benny en Ronald onderweg zijn. Zelf slobber ik nog een bakkie zwart naar binnen en hijs me in de rest aan kleren, waarna om zes over acht m'n fiets van de standaard gaat. Bloedwarm heb ik het als negen minuten later m'n fiets tegen een hek bij het grindgat aangaat en ik de uiterwaard in loop. Ondertussen krijg ik van Ronald via Whatsapp telkens zijn laatste positie door: 'Lent, brug, Waalkade'. Nog geen andere vogelaar te bekennen en rustig alle paadjes en grasvlaktes afzoekend loop ik naar de plek waar de Hop gisteren werd gevonden. Grauwe ganzen die er overnacht hebben vliegen op, nagefloten door een horde Smienten. Een Aalscholver trapt zichzelf halfvliegend naar een veiligere plek als ik langs een inhammetje loop.

Op de plek geen spoor van de fraaie vogel te bekennen. Misschien zit ie nog te slapen, ook zij mogen wel eens lamballen. Maar de Vinken, Koperwieken, Zanglijsters en mezen zijn al druk in de weer bij de bosjes langs het water. Rustig banjerend loop ik een rondje, en als ik m'n tweede rondje heb gemaakt, zie ik Harvey van Diek aan komen lopen. We spreken elkaar even 'nog niks', en hij sjokt langs de oever van het grindgat naar het westen. Zelf loop ik, met een weer iets andere route, nog een rondje om het bos. Aan de andere kant loopt Rob Felix, gevolgd door Benny en Ronald en verderop op de dijk parkeert Peter Hoppenbrouwers z'n fiets tegen het hek. Als we 'm nu niet vinden! Ronald, Benny, Peter en ik ouwehoeren wat met elkaar, Rob is de dijk tussen de Waal en het grindgat opgelopen, evenals Harvey, die al een stuk verderop struint.

Alsof er een Galloway brult, klinkt een lage diepe toon uit de verte, Rob zet 'm op het lopen. Bij ons groepje is er een paar seconden stilte, maar al snel dringt het besef door: Harvey heeft 'm! Ook wij draven in de richting van Harvey, oplettend of er geen enkelbrekende konijnenholen verborgen tussen de ruigte liggen. Aangekomen wijst hij de plek aan waar ie 'm had. Alleen, doordat hij omkeek terwijl hij ons riep, heeft hij de vogel uit het oog verloren. Op de plek waar de Hop zat is het benauwd leeg. Hij zal toch niet door het gebrul vertrokken zijn? Rustig lopen we de dijk af naar het westen. En dan ineens, op zo'n vijftig meter voor ons: 'daar gaat ie!' Als een dartelende vlinder. Of een dronken malloot, het is maar hoe je het wil zien, vliegt er een gevalletje roze met zwartwitte strepen over de dijk, eigenlijk tegen onze zin, iets té ver naar het westen. Gedwee hoppen we er achter aan. Harvey, iets vooroplopend, krijgt 'm ineens weer in beeld, achter een blauwe ton op de oever van het grindgat, zo'n vijftig meter verder. Als de rest arriveert is de Hop echter wéér niet te vinden. En ook dan vliegt hij plots weer op, om straf een flink eind naar het westen te vliegen. We kijken 'm verontwaardigd na: je kunt ook overdrijven. Met de groep doen we een laatste poging, maar ook nu speert de vogel al op flinke afstand voor ons uit, een Zwarte kraai doet er fanatiek een schepje boven op, en jaagt 'm nog een stuk verder. Nadat de duimen omhoog zijn gegaan voor een fotootje maakt de rest van de groep rechtsomkeer, Peter en ik besluiten nog verder te gaan zoeken. Ondertussen zijn we de hele dijk al praktisch overgelopen en bij de Steenfabriek aan de westkant van de plas aanbeland. Rustig babbelend lopen we richting steenfabriek, als vlak voor ons de Hop omhoog schiet en verderop onderin een boompje gaat zitten. Op grote afstand kunnen we de vogel een paar seconden bekijken, waarna deze weer opvliegt, en over de oeverwal heen binnendijks verdwijnt, het terrein van de steenfabriek op. Langs het met hoog prikkeldraad omgeven terrein staan bordjes met 'Streng verboden' en 'Gevaarlijk terrein', de aanwezige bouwvakkers nodigen helaas ook niet uit om stiekum even schijt te hebben aan de situatie. We zoeken, tevergeefs, vanaf het pad de weitjes en bosjes af. In de verte komt Menno Hornman aangelopen. Hij is, zo zal later blijken, nét een paar minuten te laat. Vanaf dit punt ziet het er hopeloos uit. Met z'n drieën lopen we over het waalstrandje verder, richting Staartjeswaard. Misschien is de Hop het terrein over gevlogen en zit ie verderop. Helaas. Ik stuur een sms naar de Mourikalertcirkel van de VWG Nijmegen dat we de vogel kwijt zijn. een telefoontje leert dat Erik van Winden inmiddels aan de zuidkant van het terrein aan het zoeken is. Uiteindelijk geven we het op, Peter is al terug gelopen, en Menno en ik volgen vlak er na. Op het Kleine Grindgat vliegt een Brilduiker op, een andere zit iets verderop, m'n eersten dit najaar in de regio. Met een goed gesprek struinen we richting de uitgang van het Grote Grindgat, waar Aart Vink en z'n vrouw net over de dijk aan komen wandelen. We leggen de situatie uit, onderbroken door een passerende Grote Gele Kwikstaart, en stappen dan op de fiets. Op de sluis van Weurt schiet een Groene Specht laag over de weg, wat ons de wenkbrauwen even doet fronsen van verbazing en na tien minuten schuif ik thuis achter het laatste bakkie koffie, welke nog in de pot was achtergelaten. M'n gevelkraan is opgehouden met lekken en de wangzakken zijn leeg. 'Hoppa' denk ik, is dat beest toch nog ergens goed voor geweest.

Op de sluis voor een Sneeuwgors

2011-11-27T17:38:00.024+01:00

'Woei. Mooi sneeuwgorsje bij Driel'. Rond tien voor vijf krijg ik op 26 november dit bericht binnen van Frank Wagenaar. Ik check de Arnhemse waarnemingensite, Driel ligt net iets westelijk van Arnhem, en zie dat Jan Bernardus inderdaad een fraaie Sneeuwgors heeft gefotografeerd op de sluis bij Driel. In het binnenland is deze soort erg bijzonder, ze worden meer overvliegend dan aan de grond gezien. En het zou voor mij een nieuwe soort in het werkgebied van de Vogelwerkgroep Arnhem zijn. En m'n tweede in Gelderland. Een buitenkansje dus en ik stuur een sms naar Benny in Arnhem of hij misschien zin heeft de volgende dag te gaan zoeken. Benny eigen, hangt een paar tellen later al aan de telefoon! Afgelopen dagen heb ik de slaap moeilijk kunnen vatten, en hoewel ik doorgaans rustig ergens heen fiets, de energie ontbrak me nu volledig. We spreken voor de volgende dag om 12 uur af bij Bever zwerfsport bij het station, zodat Benny eerst een afspraak om tien uur kan uitvoeren en ik lekker met de trein kan. Ook Ronald had ik inmiddels op de hoogte gebracht van onze plannen, waardoor hij de kans kreeg het hele plan om zeep te helpen. Hij moest namelijk om 10 uur werken, maar wilde wél graag mee. Of het niet om 8uur kon. 'Regel het maar met Benny', zei ik.

Zodoende zat ik vandaag dus om half acht in de trein, met verwachtte aankomsttijd 7:50 in Arnhem, waarna we Ronald thuis zouden oppikken. Een grappenmaker moest zonodig aan de noodrem trekken, waardoor Benny iets later dan verwacht voor mij de autodeur opent. Het ochtendgloren moet gelukkig de slaap nog uit de nacht wrijven, we pikken Ronald op en het is nog redelijk schemerig als we op Doorwerth aankoersen, om daar de weg naar de sluis in te slaan en op het eind, voor de sluis, de auto parkeren. Uit ervaring weet ik dat Sneeuwgorzen aan de grond in het binnenland soms een paar dagen kunnen blijven hangen én opmerkelijk tam kunnen zijn. Mijn verwachtingen lagen daarom vrij hoog.

Snel hebben we de plek, zoals die te zien is op de foto van Jan, teruggevonden, een betonnen randje direct aan de sluis. Kats leeg. We zoeken de directe omgeving af en lopen daarna westwaarts langs de noordkant van de sluis of de gors hier ergens rond sneakt. Kansloze actie, zo blijkt, en we lopen weer terug naar het begin. Hier komen we erachter dat je de sluis over mag steken, zolang er geen hoorn klinkt, wat inhoudt dat je binnen 30 seconden van de sluisdeuren af moet zijn, anders sta je vast. Aan de zuidzijde loopt ook weer een pad naar het westen, richting de grote stuw in de Rijn. Er staat een behoorlijk frisse wind, en hoe verder we naar de stuw lopen, hoe akeliger het wordt. Vooruit gedreven door de gedachte 'stel je voor dat ie nou net daar zit', lopen we door tot we niet verder mogen. Op dit eindpunt, tegen de stuw aan, bekijken we de omgeving. Een Waterpieper vliegt over, een tiental Wintertalingen dobbert op de visstrap en een Grote zilverreiger is een afwijkende witte vlek in het groengrijsblauwe uiterwaardenlandschap. Tijd om terug te lopen.

De tijd begint te knagen voor Ronald, langzaam tikt de klok naar tien en we hebben nog niets waar de naam Sneeuwgors aangeplakt mag worden. Aan de overkant van de sluis zet Frank Wagenaar z'n auto weg. Het kunnen zulke sneaky bastards zijn, die gorzen. Sta je er twee meter vanaf, kijk je er nog over heen. Daarop ben ik me bedacht en check dan ook alle randjes en straatstenen op bruinwitte kruipende veren bolletjes. Het is practisch gedaan voor Ronald, nadat we met Frank de situatie hebben doorgenomen loopt het tegen half tien. Wil hij op tijd op z'n werk zijn, dan moet hij nú weg. Hij loopt al vooruit naar de auto, Benny zou 'm wegbrengen. En dan vliegt voor Ronald een dikke prop van de parkeerplaats op, donker en wit in z'n verenkleed. Wel snotverdomme. Meedraaiend met de gors draait Ronald zich om, terwijl de vogel tussen Benny, Frank en mij doorvliegt. In de 'nick of time' zoals Ronald het later zou verwoorden, vliegt daar de Sneeuwgors! Frank begint andere vogelaars te bellen en de grijns is bij Ronald niet van het gezicht af te slaan.

Aan de rand van de sluis, waar hij gisteren is gefotografeerd, landt ie en begint te fourageren. Snel ren ik naar een grote afvalcontainer (foto Frank Wagenaar), van waarachter ik van dichtbij de vogel kan bekijken. En alsof het 'm totaal aan z'n veren zal roesten kruip ik langzaam zijn kant op en 'verberg' me achter een paaltje van een hek en wacht af. Langzaam schuifelt de vogel naar me toe, tot ik uiteindelijk met de kijker én het fototoestel niet eens goed meer scherp kan stellen. Als ik er langs heen kijk word ik vanaf nauwelijks een meter aangestaard door twee donkere kraaloogjes. Ja, mijn eerdere ervaringen met de tamheid worden weer eens overtreffend overruled. Maar het wordt 'm daarna toch iets teveel, vliegt op en al roepend (dit geluid blijft een van m'n vrolijke favorieten) gaat ie de sluis over, om daar een rondje te maken en vervolgens doodleuk terugkeert bij ons op de parkeerplaats.

Als een muis in een grasberm slaat hij onopvallend aan het scharrelen. Op mijn buik tijger ik er naar toe en op twee meter van 'm af blijf ik rustig liggen en begin te fotograferen. Het lukt me zelfs om een leuk filmpje te maken! Ronald en Benny zijn er inmiddels vandoor, Ronald is zelfs op tijd op z'n werk, en hun plek wordt ingenomen door Remco Jousma, die even later op de buik naast me ligt, en Erik Lam en Herrald Damen. De gors is aan z'n rechterpootje geringd, zo bleek een dag eerder al op de foto's van Jan, en we proberen het ringnummer af te lezen. We komen een eind, iets met Britt Museum TR 3359. Erik gaat er weer vandoor, evenals de gors, die de sluis overvliegt en daar landt. Remco, Herrald, Frank en ik gaan achter de gors aan en vinden 'm weer bij de sluiswachterstoren op het pad. Ook Jurrien van Deijk en Ruben Vermeer, op de fiets vanuit Arnhem, zijn er ondertussen bijgekomen. Alsof het iets zou uitmaken, scheidt slechts een hek ons en de gors elkaar. Het maakt hem blijkbaar geen reet uit en ook wij hebben er behoorlijk schik in. Om dit even in een understatement uit te drukken, banjert de gors zelfs een keer dóór ons groepje heen!

Na een uitvoerige fotosessie druipen de mensen een voor een af, alleen Jurrien en Ruben blijven met mij achter. Zij weten zulke detailfoto's te maken, waardoor we de hele ring kunnen af lezen. Waar de vogel in Engeland is geringd zullen we ongetwijfeld later dus nog te horen krijgen. Twee dames voegen zich bij ons, wij hebben inmiddels de leuke foto's en een prachtervaring binnen. We zijn allemaal een nieuwe regio, of zelfs provincie Gelderlandsoort rijker en gaan weg, Jurrien en Ruben naar huis, ik ga de stuwwal op, op zoek naar de Kortsnavelboomkruiper. En de Bosuil, die in de buurt moet zitten. Daarnaast wacht ik af wat Benny doet, hij zou na zijn afspraak terug komen, en met een telefoontje blijkt dat hij dat ook zal doen met een vogelvriend van hem, Hans. Mijn trip door het bos is door de stevige wind behoorlijk kansloos, de Bosuil zat wel op z'n plek, hier en daar probeerde ik nog wat struikpartijen uit op Houtsnippen, maar het bos was stilgewaaid.

Als Benny met Hans arriveert gaan we nog eens naar de Sneeuwgors kijken. Uit de wind zit de vogel achter de sluiswachterstoren. Ondertussen is het wel aardig gaan miezeren, zowel de gors als wij verwateren langzaam. Ook andere vogelaars komen een bezoek vereren en kunnen genieten van deze regionaal zeldzame schoonheid. Als de nodige foto's zijn gemaakt, besluiten Benny, Hans en ik, of, eigenlijk besluit Benny dat, naar de Wageningse Nevengeul te gaan. Eerst bezoeken we de Bosuil nog even, die nu nog verder voor het gat in de boom zichtbaar is, waarna we naar Wageningen rijden. Daar aangekomen kruist direct een Slechtvalk ons pad al en kort daarna lopen we de uiterwaard in. Amper honderd meter gestruind barst een gigantische regenbui los en we maken héél snel rechtsomkeert. Met een wandelgenot van een vijf minuten, een Tafeleend voor de daglijst rijker, en lekker doorweekt keren we weer op Arnhem aan. Ondertussen krijg ik een bericht van Frank, die thuis zit: 'Als je buiten bent moet je dekking zoeken! Wordt heel nat.' En bedankt...

Siberische droompieper op knuffelafstand

2011-10-24T20:42:00.044+02:00

Sinds gisteren zit ik voor het eerst 'langere' tijd op Vlieland. Drie keer eerder heb ik de oversteek naar het eiland gemaakt. Drie maal een dagretourtje. Twee keer, op 13 én 17 mei 2008, vanwege een pleisterende Alpenheggenmus, welke zich ophield bij de vuurtoren van Vlieland. Het zou een nieuwe soort voor me zijn geweest. Op 13 mei maakte ik een tactisch verkeerde zet: ik verliet de plek bij de vuurtoren om een Zwarte rotgans in de buurt te gaan bekijken. Precies in die tijd liet de heggenmus zich éven zien. Ik was te laat terug. De 17e liet de vogel zich helemaal niet zien. Grandioos gemist, nee, grandioos gedipt mag ik mezelf wel toerekenen. Er kwam gelukkig een grandioze geslaagde herkansing op 26 april 2009 bij Eibergen, maar dat terzijde. De derde keer, op 19 september 2010, hokte ik samen met tientallen andere vogelaars op een smal pad bij de Oude Eendenkooi, om de Noordse Waterlijster, een nieuwe megasoort voor Nederland, dit keer wel succesvol in de kijker te krijgen.

Zoals gezegd, na een gehakketak aan geregel kon ik gisteren m'n vierde oversteek naar 'Vlie' maken. Via Jurrien van Deijk, die al met een aantal mensen op Vlieland zit, kan ik een slaapplaats bij hem in het huisje regelen, en dankzij Jelle en Lex Aalders kon ik gemoedelijk met de auto meerijden. De eerste leuke, en nieuwe soort voor mij, de Witbandkruisbek, welke al een tijd aan de oostkant van het eiland rondzwierf, was gelukkig snel in de pocket. Met een glimlach viel ik op het smalle bankje in slaap. Een afspraak met Marijn van Oss om de volgende dag bij de kazerne en de Kroon's polders aan de westkant van Vlieland te gaan vogelen stond.

Rond kwart over acht stappen Marijn en ik de poort bij ons huisje uit en koersen op de west aan. Het is een prachtige ochtend, windstil en helder. Bij het Posthuis struinen we ongeveer een half uur alle graslandjes en ruigtes rond de huisjes af, zoekend naar een gisteren hier gemelde Ortolaan. Helaas zonder resultaat en rond tien voor negen gaan dan ook de eerste Waterrallen bij de kazerne m'n boekje in, nadat we hier onze fietsen hebben geparkeerd. Langs het smalle paadje waar we over heen kleien knorren ze regelmatig. Het pad maakt net een klein bochtje, als er een bruin geval uit een bosje rechts van ons met veel geluid weg speert. En zoals je een Knobbelzwaan herkent aan z'n geluid van de vleugels, zo weet ik dat we te maken hebben met een Houtsnip. De eerste voor vandaag. Met een bocht lopen Marijn en ik weer op het oosten aan. Half tegen de dijk (Marijn) en half door de open vlakte (ik) struinen we door alles heen. Hier en daar roept een Zwartkop, of treffen we een van de vele Winterkoningen (het barst er van op het eiland). Halverwege moeten we een duin, die haaks op de duinenrij staat, oversteken. Houtsnip twee schrikt op uit de struiken. Vanaf een top op het 'dwarsduin' bekijken we de plassen in de Kroon's polders. Veel steltjes! Alleen is het licht niet goed. En zitten de vogels te ver.

Over de open vlakte aan de zuidkant van de polder lopen we door. Halverwege steken we het duin naar het noorden nog eens over, om zo de Kroon's polders te kunnen bekijken. Aan de noordkant van het duin vang ik tussen alle wadgeluiden een raar geluid op. Het klinkt als een Boompieper, en ik ben gealarmeerd. Alleen door een barrière aan Duindoorns kunnen we niet dichterbij komen. We blijven stil staan. Stil. Met de kijker zoeken we allebei het pad af, welke binnenduins loopt, maar we vinden niets wat bij het geluid zou passen. We hoorden het allebei, een paar keer, en daar vleef het bij. Na een tijd lopen we dan ook maar door naar het oosten. Waar de Kroon's polders weer een hoek naar het noorden maakt komt een Blauwe kiekendief in vrouwkleed voorbij. Oeverpiepers scharrelen her en der in de geulen op het wad, het wad zelf wordt bevolkt door stelt- en strandlopers. Erg leuk, gezien de tijd van het jaar, is een Tapuit die rondscharrelt op het pad voor ons. Langzaam lopen we over de dijk weer richting de verharde Postweg, ondertussen bosjeskloppend en het water en de slikken afturend.

We zijn bijna bij de verharde Postweg, we lopen nog op de dijk, als vanuit het noordoosten Marijn ineens een grotere roofvogel opmerkt. In de kijker blijkt het een Ruigpootbuizerd. We blijven staan. En kijken verder noordoostwaarts. Er komen nog meer 'kiekendief-achtige' Buizerds van over de 'Bomenlanden onze kant op gegleden, laag, bijna onopvallend. Ruigpootbuizerd! En daarna nóg een Ruigpoot. en nóg een Ruigpoot. Wat gebeurt er allemaal? Als een gek proberen Marijn en ik een hogere positie te vinden, vanaf waar we kunnen zien wat er aan komt. Ondertussen stuur ik een bericht naar Jelle dat de Ruigpootbuizerds 'loos gaan'. We klimmen tegenover de Postweg, aan de noordkant, een duintop op, met een goed uitzicht over de duinen, maar ook over de bossen. Inmiddels zijn zeker acht Ruigpoten ons gepasseerd. Verbazingwekkend hield het daarna ineens op. Dertien. In een half uur. Waar kwam dat nou vandaan? We wachten op een vervolg, maar er komt helemaal niets meer! Onze eerste rare gewaarwording. Marijn en ik banjeren daarna noordelijk van de Postweg door de duinen richting de kazerne, waar onze fietsen staan. Dit hele duinstuk is leeg, ondanks de vele leuke bosjes.

Na een hoop 'konijnenpaadjes' en Duindoornstruiken gepasseerd te hebben, komen we weer op de Postweg uit, waar Jelle en Lex net aan komen fietsen. Elkaar bijpratend lopen we gezamenlijk naar onze fietsen bij de kazerne. Tijd voor een snelle boterham en daarna fietsen we gezamenlijk weer richting het oosten de Postweg af. Tot halverwege, eigenlijk al vrij snel nadat we vertrokken waren, een figuur ons tegemoet fietst, en met ons een praatje aangaat: 'ja, ze hebben zojuist op de ringbaan een boompieper gevangen, en het is vrijwel zeker dat het om een Siberische boompieper gaat, maar ze zijn nog bezig met de determinatie. Ik ga nu kijken'. De persoon blijkt Holmer Vonk te zijn, een vaste ringer op de ringbaan. 'Ik ga daarna de vogel loslaten bij de slagboom aan het begin van het terrein. Interesse?'. Túúrlijk! We fietsen met hem mee, tegen de lichte wind in, naar het westen, waar we net vandaan kwamen. En wachten gespannen af bij het hek naar de ingang van de ringbaan. We grappen met elkaar een hoop af. De spanning is eigenlijk goed te voelen. Hoe vaak zie je nu een Siberische boompieper van dichtbij? Maar wij hebben nog enige reserve: ís het er écht een? Geduld moeten we hebben, we staan voor het houten hek, met uitzicht op waar Holmer vandaan zal moeten komen. En we zijn zenuwachtig! Zal het écht een Siberische zijn. We rommelen wat rond, we fotgraferen wat later misschien leuk kan zijn. Maar we zijn nerveus!

Vanuit de verte zien we 'm over het pad aan komen fietsen, een zakje voorzichtig in z'n hand gedragen. 'Ja, het is er een!!!', glimlacht Holmer. En wat er dan met je gebeurd, wat je dan voelt. Raar gevoel. Ik staar naar het katoenen zakje. Ik gá zo kijken naar een zeldzame vogel op nauwelijks één meter. Nog erger, mijn eerste Siberische boompieper in Nederland waarschijnlijk. Hij haalt de vogel er voorzichtig uit. En het eerste wat me opvalt is het duidelijke zwartwitte vlekje achter het oog. Siberische! Maar alsof het de normaalste zaak van de wereld is kijk ik er naar. Zal een ringer het ook zo voelen? Mijn gevoel bij zeldzaamheden is 'moeite moeten doen'. Dit voelt voor mij te makkelijk, en daarom ook onwerkelijk. Holmer legt rustig alle handkenmerken voor een Siberische boompieper uit, zoals de handpenformule, in vergelijking met de gewone Boompieper. Een minuut krijgen we, daarna laat hij 'm los, stress moet ook voorkomen worden. We kijken, fotograferen, bewonderen. En dan gaat ie. Één keer laat ie z'n geluid horen. Het klinkt inderdaad als een boompieper. Maar toch anders. En laag over de duindoorns verdwijnt de 'ja, dit-zou-een-nieuwe-voor-m'n-lijst-zijn-geweest-als-ie-niet-in-het-net-had-gehangen regelrecht het kazerneterrein op. Waar betreding ervan ten strengste verboden is. We hebben direct gezocht daarna, en de dagen daarna. Maar niets gevonden waar ik eerder op nauwelijks een meter afstand naar gekeken heb. Lichtelijk nog steeds flabbergasted door deze, door Holmer aangeboden, directe ontmoeting fietsen Jelle, Lex, Marijn en ik weer op ons kot in het westen aan. En wederom vlakbij het Posthuis zien we vanuit de noordoostelijke hoek laag buizerds aan komen zweven. En ja hoor, wéér Ruigpoten! 1, 2, 10, 3, 1. Ze bleven aanstormen van laag over de bomen, achter elkaar. En weer in een kort moment. Ze blijven mijn vraag triggeren waarom ze zo plots kunnen voorbijkomen, en waarom het daarna zo volkomen 'leeg/stil' is?

Vanavond gingen er met een goed geouwehoer en genot weer de nodige gezellige biertjes doorheen. En viel ik wederom in een straffe slaap op de bank. Met een rare ervaring rijker: hadden Marijn en ik niet eerder op de ochtend iets van een Boompieper gehoord bij de Kroon's polders?. Iets zuidoostelijker van de vangplek? Er woei een oostenwind....

Rustig en bedaard kijken naar een Blauwe staart

2011-10-22T22:05:00.001+02:00

In voorbereiding voor m'n vogelvriend Ronald Stolk. Een schitterende dag met een pracht van een vogel. Een vertellenswaardig verhaal en de woorden gaan daarom binnenkort óók online :D

En we zullen (weer) doorgaan!

2010-10-07T22:04:00.002+02:00

Afgelopen maanden heb ik behoorlijk last gehad van een writersblock. Door omstandigheden had ik teveel in m'n kop en begonnen verhaallijnen van leuke momenten door elkaar te lopen. Dit zorgde weer voor irritatie omdat ik niet in woorden kon vervatten wat ik wilde schrijven. Ook de lol cq. zin ging hierdoor bergafwaarts.

Misschien ligt het aan het seizoen, herfst en het vallen van de bladeren. In ieder geval viel het 'writersblock' me ineens van de schouders en komt de schrijfzin terug. Aankomende tijd zal er dan ook alsnog een update van al m'n belevenissen komen. Want dat is zekers wel gewoon doorgegaan.

Een van m'n rustmomenten was deze tete-a-tete met een Zandhagedis op zweefvliegveld Maldens Vlak op 2 september 2010. Samen lagen we naast elkaar bij een heidepol, beiden opwarmend in de najaarszon

Triggerfinger Butterfly

2010-05-05T21:20:00.014+02:00

Weer een beetje bekomen van de avondlijke Grielse rep en de roer gisteren lees ik in een mailbericht dat Erik Lam vanochtend vroeg drie Witwangsterns op het Grote Grindgat bij Weurt had. Dikke doei,denk ik, k'ga niet nog eens sjezen. Hoewel het wel weer een nieuwe voor m'n Gelderlandjaarlijst zou zijn. Nu dus even niet. Om een uurtje of tien maak ik m'n stalen ros los en goedgeluimd koers ik naar west. Rond de pijp van de Electrabelcentrale oefent een Slechtvalk z'n middelpuntvliegende kracht. Aangezien ik al wat foto's van de Slechtvalk heb geplaatst nu maar eens eentje van z'n woning.

Na passage van de Weurtse sluis sla ik rechts de dijk op en tegenover het dijkmagazijn langs het grindgat maak ik een kniebuiging voor al het moois wat zo in m'n telescoop verschijnt. Gehurkt bekijk ik een voor een de sterns: wit, zwart, wit wit wit, zwart. Zo'n achttien Visdieven en vijf Zwarte sterns draaien hun rondjes, soms als een volleerd capoeirakunstenaar een halve salto achterover duikelend, om dan naar het wateroppervlak te speren. Twee, mogelijk dé twee die ik hier al eerder zag, Groenpootruiters vliegen aan de andere kant van de plas naar de oever. Gierzwaluwen gieren met grote snelheid rond, de Boertjes en Huisjes doen hard mee. Vlak voor me roept een Oeverloper, vanuit de struiken krassen Grasmussen. Ik sms Tim de Boer dat ik geen Witwangen heb aangetroffen en kar dan naar de Waalkade, om zo in de Ooijpolder te geraken.

Onder de brug bij het HD-gemaal roept een Grote gele kwikstaart. Hé, ze zitten er nog, zouden ze toch gaan broeden? Een kleine verticale witte streep achter de Oude Waal krijgt de naam Grote zilverreiger. Lichtelijk verbaasd stel ik vast dat er geen énkele Zwarte stern bij de Oude Waal zwiept. De weg wordt vervolgd richting Paardewei, lekker struinen in de hoop tegen een Draaihals aan te blunderen. Tuinfluiters zingen langs de Langstraat en op de Paardewei is het een kakefonie aan zingende en roepende vogels. Achterin snort een Sprinkhaanzanger en in de verte hoor ik m'n eerste Nachtegaal (ben er wat laat bij dit jaar). Onder wakend oog van de Ooievaar op z'n nest noteer ik m'n eerste Spotvogel ónder de paal. Een Braamsluiper kan z'n klepper niet houden.

Mijn vraag waar al die Zwarte sterns van de Oude Waal nu zijn wordt beantwoord op de Bisonbaai. Een snelle telling levert liefst 65 exemplaren op. Het blijft echter net zoiets als mieren op een mierenhoop tellen: het krioelt bliksemsnel alle kanten op. Met zoveel Zwarte sterns is de afwezigheid van Visdieven opmerkelijk. En de hoop op een Witwang is ook snel achterhaald. een paar keer denk ik een Witvleugelstern te zien, wat dan natuurlijk gewoon een Zwarte is, waarvan de vleugels net even oplichten bij het kantelen. M'n eerste Bosrietzanger voor dit jaar zingt vanuit enkele mistroostige stengels langs het pad

De dakranden van het kantoortje bij de steenfabriek ter hoogte van de Erlecomse Waard zijn weer bezet door Huiszwaluwen, verder op het terrein bakent een Zwarte roodstaart zingend zijn tuin af. De waard zelf is bijna leeg. Wat Kleine mantelmeeuwen, een oeverloper, een Tureluur en Grauwe ganzen, het is op anderhalve hand te tellen. een jagende Havik verklaard de waard officiëel voor leeg: er vliegt niets kleins op uit verborgen hoekjes. Binnendijks zwemt het opvallende aantal van negen adulte Knobbelzwanen: praatgroepje van niet-broeders? Tegen een lichte noordelijke bries in fiets ik al paaltjes checkend op Paapjes naar de Kaliwaal. Langs de dijk vlak voor het informatiebord scheert driftig een Koninginnepage over de kruidenkopjes. Die gaan we eens platen denk ik. Nou, dus niet. Met de camera in één hand ren, schuifel en buk ik achter de vlinder aan. Daar zit ie! Nu stil, rustig, omlaag, scherp stellen... Daar gaat ie! Alsof ik niet al genoeg beweging in de benen heb hangen treitert ie me de halve dijk langs. En dan, snel, gokkend dat de zoomafstand goed is, laat ik me gecontroleerd schuin op de dijk vallen en met de camera in één hand aan een gestrekte arm druk ik een paar keer af op de wiegende page. In ieder geval hebbes, resultaat zien we thuis wel.

Op de Kaliwaal weinig verheffends, van enkele grote jonge meeuwen heel aan de andere kant van de grote plas heb ik geen zin om de identiteit vast te stellen. Een Oeverloper en een paar Tureluurs struinen langs het plasje voor me. Gesponsord door een briesje in de rug nu rij ik langs de Ooijse Graaf, Kleine karekieten, twee Staartmezen en een Gaai in het geheugen optekenend. Als een dooie pixel in een blauw computerscherm ontwaar ik een ufo hoog boven me. De eerste blik met de kijker leert 'Ooievaar' en met de telescoop in de hand kan ik er een witte van maken. Altijd leuk om 'dooie pixels' hoog over te ontdekken! De Kerkdijk wordt verlaten zonder leuke waarnemingen en zo hard als de vliegeraars profiteren van de wind op een van m'n favoriete plekjes, een afgraving langs de Sint Hubertusweg, blijft mijn plan voor een bezoekje ook in de wind hangen.

Bij het passeren van een grasland iets verder langs de Hubertusweg jagen twee geïrriteerde Grutto's een Zwarte kraai weg. Wat is de SOVON-code ook al weer voor dit soort gedrag? De Steenuil van Persingen kijkt me schalks aan vanachter een dakrand. In het Zwanenbroekje is weer een paartje Visdieven present, een man Zomertaling zwemt foeragerend langs de oever, een Oeverloper loopt er over heen. De wind is een lichte spelbreker in m'n verwachting de Rietzanger hier te horen, waarna ik langs het Meertje op huis aan fiets. Thuis blijkt dat de 'getriggerfingerde' foto's van de Koninginnepage best geinig zijn geworden.

Van Rock-a-Billy naar Stone Curlew

2010-05-04T23:55:00.018+02:00

Morgen Bevrijdingsdag. En dat betekent bij SOVON lekker vrij! De hele dag zit ik op het werk bij tijd en wijle te dubben wat ik vanavond zal doen: er is een leuk concert in Doornroosje, Imelda May zal een mix van rockabilly, rock en blues komen neer zetten, de dinsdagavondfietstocht van de Vogelwerkgroep Nijmegen vangt aan om zeven uur én er is nog een feestje waar ik heen kan gaan.

Uiteindelijk door allerlei collegiale wijsheden ('vogelen kan altijd') besluit ik naar het concert in 'Roosje' te gaan. Met een huisgenoot, die met anderen om half negen heeft afgesproken, spreek ik af dat ze me voor die tijd ophaalt. Ondertussen verricht ik al het noodzakelijke om er tegen aan te kunnen; stevige maaltijd, douche en netjes in de kleren naar de aard van het concert. Dan gaat om tien over half acht de telefoon, Justin Jansen: 'heb je het bericht al doorgekregen?'. 'Ehm, welk bericht?'. 'Er zit een Griel bij Beugen, waarneming staat op Waarneming.nl'. Toevallig staat de compu nog aan en een snelle blik laat de fraaie ontdekking van Piet Smeets mét foto zien.'Inderdaad een Griel, mét foto's', zeg ik tegen Justin, die al onderweg is. En ik leg hem de plek precies uit.

Dit telefoongesprek verliep in zeggen en schrijven een halve minuut. Zijn info is duidelijk en daarom 'kap' ik het gesprek af om de waarneming gelijk verder te kunnen verspreiden en vervoer te regelen. De afspraak staat dat Justin belt als hij 'm weer gevonden heeft. Ondertussen waren de raderen al aan het draaien wie ik zou kunnen bellen. Menno, niet te bereiken, Erik van Dijk, net naar een afspraak, Erik van Winden, zit ergens anders. Jouke van der Zee, zit buiten het werkgebied, Harvey van Diek, geen gehoor. Nog een keer Menno, en een rijtje anderen. Ondertussen meld ik de waarneming via de sms-alert van de VWG. Dan hangt Harvey aan de lijn, of ik mee wil rijden. Zekers wel! Later belt ie weer dat hij nu in de Ooij zit, maar te maken heeft met een vertraging vanwege dodenherdenking op het Traianusplein. Snel bel ik Mark Wilkinson of hij interesse heeft mee te gaan, terwijl ik ondertussen naar m'n huisgenoot ren om te zeggen dat er iets tussen is gekomen en ik iets later kom. Tussendoor krijg ik smsen en telefoontjes, waaronder een vijf minuten later, waarbij Rob Felix aangeeft voor m'n deur te staan. Het is dan exact acht uur. Ik sta even stil bij dodenherdenking. En ga dan door met regelen. Dit gaat allemaal heel vlug. Zo vlug, dat een gesprek tussen Rob en mij ongeveer verliep als: 'dus zo woon jij?'. Ja, en we gaan weer' omdat ik snel er na het telefoontje van Harvey krijg met 'ik sta voor de deur'.

Onderweg naar de Maasduinen belt Paul Gnodde, hij is ook in beweging. Vanaf de A73 rijden we de N264, de Veerweg, op. Nog steeds, helaas, geen 'piepje in de rug', ofwel positief nieuws dat de vogel er nog zit. Vlák voor de brug over de Maas naar Gennep draaien we zuidwaarts de N264 af en rijden een zandweg op, de Maasheggen in. Op dát moment krijg begint een Ruigpootuil te roepen, ten teken dat ik een sms heb: Paul heeft de Griel weer gevonden! De voicemail springt aan als ik hem probeer te bereiken. Even later weer. Dan Justin maar: 'Heb je ook de Griel?'. 'Nee', is het antwoord. 'Hij is weergevonden, door Paul!', is m'n reactie. Ondertussen rijden we over het halfstenige zandpad. Justin zegt dat hij Paul bij een T-splitsing ziet staan, terwijl we Justin net op dat moment passeren. De eveneens al aanwezige Jan Jacobs gemaand ons met armbewegingen 'rustig' te blijven, iets verder staat Paul met opgestelde telescoop. Dat ziet er goed uit! Snel parkeren we de auto en een halve minuut later werp ik een blik door de scoop van Paul: WAUW! Dit is ongekend fantastisch, wat een droomsoort! (foto van Justin Jansen)

Op de tot lichte voren beploegde akker loopt aan de andere kant de in mijn ogen altijd 'mysterieuze' Griel. Een voortreffelijk, maar al laaghangend zonnetje geeft ons rugdekking. Wat een vondst door Piet! En vooral geweldige herontdekking door Paul, zo'n stuk zuidelijker! Een paar honderd meter verwijderd zijn, en dán dat 'piepje in de rug' krijgen! Fijner kan niet. Felicitaties gaan in de groep over en weer, welke niet veel later wordt aangevuld met Sjaak van den Berg, helemaal op de fiets. Ineens wordt er opgemerkt dat de vogel geringd is, links een blauwe en witte ring en rechts een zwarte. Dit wijst op een vogel die mogelijk in Engeland of Bretagne is geringd. Justin heeft later op de avond al een mail gestuurd om de herkomst van deze vogel op te helderen.

Na opgevlogen te zijn landt de Griel een akker zuidelijker. Vanaf grotere afstand kijkt nu het krieltje van een Grieltje alert om zich heen. Door de diepere voren in deze akker is de vogel niet altijd te zien. Van rechts naar links en dan weer van links naar rechts loopt ie achter op de akker heen en weer. Stilletjes hoop ik dat deze machtig mooie droomvogel tot morgen blijft hangen. In ieder geval gaat ie een paar keer op de buik liggen. De tijd tikt ondertussen onverstoorbaar vooruit, de temperatuur rustig achteruit. Het wordt frisjes en het zicht minder. Het is ruim kwart over negen. Een sms naar m'n huisgenoot op het concert in Roosje leert in de reactie dat het concert 'vet is', ik ook moet komen en ze vooraan staan. We moeten nog een half uurtje rijden en nog tanken. Onderweg vliegen de, door adrenaline gestuurde, bijbehorende wensen aan volgende zeldzaamheden in de regio al weer door de auto. Dat beloofd nog wat als ik mezelf en anderen hoor praten.

Hyper door de hele planningswitch, het regelen van een auto en met vier mensen er heen rijden, de geweldige twitch én door het uitzoeken aan meer wetenswaardigheden over de Griel in ons werkgebied, lukt het me niet nog fatsoenlijk te denken aan het concert. 'Van het twitchen des vogels heeft niemand het programmaboekje'. Om maar eens een bekende levensspreuk van stal te halen. Dat blijkt maar weer. De keus tussen Rock of Stone kende geen bedenktijd Morgen hoor ik wel wat ik heb gemist. Gelukkig niet alles.

Wederom de Grote grijze. En nu ín het werkgebied!

2010-04-27T22:56:00.006+02:00

Ik open net een mailtje waarin een huisgenoot meldt dat door omstandigheden er een gratis kaartje voor een concert in Doornroosje aan de voordeur hangt. Mmm, zou best leuk kunnen zijn. Onderweg naar de internetsite om te zien wat voor een soort band het is, gaat de telefoon: Frank Wagenaar: Herrald Damen heeft zojuist de Grote grijze snip weer gevonden op de Lingeplasjes bij de Karbrug! Dat is in jullie werkgebied!' Ketoink! Nu wordt het serieus werk en een race tegen de zakkende zon. Snel bel ik Menno, maar die kan helaas niet. Dan Erik van Dijk. Hij kan, na snel een babysit geregeld te hebben, wel en na een sprint naar Erik waar Alexandre Vinoekoerov jaloers op mag zijn karren we per auto naar de brug.

Ondertussen bel ik Harvey van Diek, die de grote grijze gisteren liet schieten en gooi de melding op de Mouriksms-cirkel. Misschien een wat te kort bericht, maar ik veronderstel dat de aangesloten mensen de plek wel kennen. Daarnaast heeft Frank de waarneming met z'n mobiele telefoon ook al op Waarneming.nl geplaatst.

In Nijmegen een telefoontje van Frank, de snip is opgevlogen. Later gelukkig weer het bericht dat ie een stuk oostelijker terug is gevonden. Onderweg heb ik regelmatig contact met Frank voor de laatste updates en het laatste stukje leidt hij ons zelfs telefonisch langs een wegomleiding naar de plek. Bij aankomst staat een handjevol vogelaars,de telescoop staat op de snip gericht klaar. Een blik er doorheen levert de vogel op waar we gisteren kollektief van hoopten dat ie de Lingewal over zou steken (lees:vliegen), en zodoende dan al voor ons werkgebied zou tellen. De vogel foerageert rustig met een tweetal Grutto's in de avondschemer en is van vrij dichtbij mooi te bekijken. Ondertussen leid ik Harvey weer naar ons toe en ook wij zetten de telescoop voor 'm klaar. Hij is nog geen minuut te laat: de snip vliegt binnen een minuut met een tweetal Grutto's op en gaat tegen de andere zijde van een dijkje voor ons uit beeld zitten. Nagenietend van zoveel geluk blikken we nog een tijdje naar de opkomende maan en gaan dan voldaan weer op huis aan.

Wat heb ik met de B vandaag

2010-04-23T22:52:00.014+02:00

Getipt door ontdekker Bram Aarts tipte Menno Hornman mij gisteren weer over de aanwezigheid van twee Beflijsters bij Driehuizen in Nijmegen. Dit is om de hoek bij het werk en Menno wilde daarom snel tussen alle bedrijvigheid door gaan kijken. Ik zeg geen nee, altijd leuk zo'n Beflijster binnen de gemeentegrens, en een paar minuten later staan we aan de Halvemaanstraat te kijken naar zwarte lijsters met witte halve maantjes. What's in a name.

Vandaag kreeg ik van Bram te horen dat er in ieder geval nog één Beflijster aanwezig is. In m'n pauze fiets ik wederom dan ook die kant op, in de hoop een betere foto dan gisteren te kunnen maken. Ze zaten gisteren in een paardewei en m'n camera bleek op óf de omheining, óf het schrikdraad of een paaltje te hebben gefocust. En zodoende staan er alleen scherpe omheiningen, draadjes of paaltjes op m'n foto. Met erachter of er naast een ietwat blurry zwarte lijster met witte bef. Vanaf de Halvemaanweg geen Beflijster te vinden. Dan maar een tochtje door Heumensoord voor de Bonte vliegenvanger. Die ook niet te vinden is. Wél veel heerlijke zingende vogels, de pauze levert dan ook weer de nodige energie op deze ietwat lomige dag op!

Op de terugweg ga ik langs de noordkant van de weilanden waar de Beflijsters zaten en vind nu wel een Beflijster, heimelijk in een hoekje van een kleinere wei foeragerend. Snel maak ik een bewijsplaat en loop rustig z'n kant op. Ik sta er nog ruim honderd meter vanaf, of de vogel schiet al de struiken in en laat zich niet weer zien. Gelukkig blijkt ie aan het eind van de middag gewoon nog aanwezig. Tussen Driehuizen en het werk ligt nog park Brakkenstein, de keuze om óf over de Driehuizerweg of door het park te gaan is dan ook snel geen keuze meer. Effe kijken wat de Bosuiljongen vandaag doen. D'r zit al behoorlijk veel blad aan de bomen, het zal wel moeilijker worden ze te vinden. Bij aankomst staan twee vrouwen in een boom te turen. De enige boom zonder blad. En daar zitten ze: Frank en Frei en Blijheid! Fenomenaal! het lijkt wel of we drie-aan-drie aan het spiegelen zijn: de twee vrouwen ik draaien met onze hoofden in allerlei bochten om een goede blik op de uilen te krijgen, de jonge Bosuilen draaien met hun koppies om zich te kunnen fixeren op wat wij doen

Door de afwezigheid van m'n teamcollega's verloopt m'n middag in betrekkelijk rust. Alles wat ik wil doen heb ik er dan ook al snel netjes doorheen gejast en ben me aan het inlezen op toekomstige zaken. 'Ga je mee naar de Baardgrasmus? Ik ben nu bij Venlo en rij jou kant op'. Geert Lamers aan de andere kant van de telefoon die ik opneem. Baardgrasmus? Op internet zie ik al snel dat er een zingende Baardgrasmus is gevonden bij een golfterrein bij Bussum. Snel loop ik naar m'n collega aan de balie en vraag of ze het erg vind dat ik vrij neem. Ik heb alles af wat ik wilde doen. 'ja, dat moet je niet aan mij vragen, ik ben je baas niet'. Fijn is dat, die is er niet. 'Is het erg als ik ga?' Een minuut later heb ik Geert weer aan de lijn: 'ben over tien minuten thuis'. 'Doe maar rustig aan, ik doe er nog een half uur over'. Een half uur later zit ik naast Geert, op weg naar een of andere 'natuurbrug' tussen Hilversum en Bussum waar de grasmus, naar later blijkt, op een rijkelijk met brem en Gaspeldoorn beplante helling zit.

Bij aankomst is de toegang naar de plek toch onduidelijk. Om het terrein staan hekken en we moeten er ergens in bij een restaurant. We rijden wat rond en parkeren dan ergens de auto. Twee vogelaars weten het ook niet en de op ons toegelopen Luuk Punt en Frank van Duivenvoorde wilden juist weer aan ons vragen hoe de plek te bereiken. Uiteindelijk komen we erachter waar de auto te parkeren en lopen we een route zoals ongeveer op Google Earth was te zien. Op de Bussummerheide zingt een Boompieper en de aanwezigheid van twee vogelaars doet vermoeden dat we goed zitten. De juiste locatie blijkt een stukje verder te zijn en samen met een oude bekende lopen we door. Vlak bij de plek kom ik weer een oude bekende tegen, Embert Messelink, een van de drie vrienden uit m'n Twentse pubervogelaarstijd. We stonden bekend als de 'vier jonge honden' van de Twentse Vogelwerkgroep en waren praktisch (bijna) altijd op pad. En het liefst leverden we zoveel mogelijk A4viertjes aan waarnemingen in. De grasmus blijkt al sinds de middag niet meer gezongen te hebben of überhaupt gezien te zijn. We sluiten ons aan bij het kleine groepje nog aanwezige vogelaars.

Vogelaars komen en gaan, de grasmus houdt echter stijf z'n snavel op elkaar. In een bosrand 'scoor' ik m'n eerste Paapje voor dit jaar, evenals mijn eerste Koekoek, Gekraagde roodstaarten zingen vanuit verschillende hoeken en een paar Gierzwaluwen scheren laag naar noord. Bepaald niet schuwe reeën lopen op open terrein rond. Op de golfbaan slaan mensen hun afgezwaaide balletje ergens vanuit het bos. Gekscherend wordt gegrapt dat ze hun bal de helling waar we op staan, wel op mogen slaan. Dan zoeken wij wel, in de hoop natuurlijk tegen die grasmus aan te blunderen. Maar zo werkt 't natuurlijk niet. Een roofvogel die ik vanuit het zuiden oppik blijkt een Rode wouw te zijn, een welkome passant in de drie uur die we er nu staan! Traag verdwijnt ie naar het noordwesten. Vanaf een plas op de golfbaan hinnikt een Dodaars, twee Nijlganzen bleren er vanaf de rand en een Scholekster prikt extra putjes in de strakke grasmat.

Dan horen we met een klein groepje mensen ineens een zanggeluid, wat we geen van allen kunnen plaatsen, laat staan een soortnaam aan kunnen hangen. Een aantal brabbelende tonen, wat wat lijkt op het brabbelende van een Braamsluiper, maar er zitten ook enkele heldere tonen tussen. Verbaasd kijken we elkaar aan. Is dat? Daarna is het stil. En klinkt het weer, maar nu een stukje verderop. is dat toch? We lopen langs het hek richting geluid, het is echter weer stil. Dan lijkt het van veel verder te komen. We denken aan een sterk afwijkend zingende Gekraagde roodstaart. Het is echter niet te plaatsen door ons. Daarna horen we het geluid niet meer en zingt het koor aan Zwartkoppen, Heggenmussen en Fitissen weer op de voorgrond.

Rond zes uur vinden Geert en ik het wel mooi geweest. Het waait redelijk, de kans dat de grasmus nog gaat zingen schatten we hierdoor laag in. Samen met Jasper Hooijmans, die met het openbaar is gekomen, rijden we naar huis. Nu weet ik het. Het was geen casual vrijdag maar een Breidag. Zo'n dag waarin weer allerlei onverwachte situaties aan elkaar worden gebreid. En ik nu nog zit te breien op welke zangvogel we kort hebben gehoord.

Ouderwetse spurt het kantoor uit: Rode wouw, nu boven het pand!

2010-04-20T20:15:00.006+02:00

Zal het zijn, rond tien over elf, als ik zo de tijden bij de foto's bekijk. Ik sta net met een collega in onze bieb te bespreken en -kijken hoe we een binnenkort over te nemen deel van de NOU-bibliotheek zullen wegzetten, als collega Menno Hornman in de gang voorbij komt spurten:'Rode wouw! Over het pand'. Stik! Met een 'sorry Jeroen, we gaan zo verder' zet ik een spurt naar m'n tafel, grijp de kijker en ren achter Menno aan.

Buiten vliegt de roofvogel volgens Menno 'achter dat gebouw'. Er komt niets tevoorschijn. Hij zal toch niet naar het zuiden zijn afgezakt? Dan wordt de wouw ineens opgepikt door Menno ten oosten van de flat, al flappend richting noord. Meer collega's staan ondertussen bij ons buiten. Al cirkelend vliegt de vogel richting noordoost, om dan te kantelen en z'n weg richting ons vervolgt. Ik spurt weer naar binnen: waarom om m'n camera te vatten (waarom heb ik die ook niet gelijk meegenomen) en vlieg weer naar buiten. Rustig vliegt de Rode wouw over Natuurplaza. menno, die verderop in de straat is gaan staan komt aangewandeld en deelt doodleuk mee dat bóven de wouw óók nog een Visdief strak naar noord vloog. Hij kreeg 'm toevallig in beeld bij de wouw. Dat zal voorlopig een van de beste werkpleksoorten blijven, mooi gemist! We lopen weer naar binnen, waar een aantal Natuurplazacollega's nog een glimp van de vogel door het raam bij mijn werkplek (nu daadwerkelijk dus een nieuwe werkpleksoort) kunnen opvangen als deze fraaie jongen langzaam laag boven de stad uit beeld verdwijnt.

'Sorry Jeroen. Waar waren we..'

Van bos naar zee

2010-04-11T22:21:00.008+02:00

Bij vlagen worden ze wel eens gezien, Grote Zeeeenden in ons werkgebied. Zolang de windvlaag maar goed staat. Vaak betreffen het dan de wat minder fraai getekende en bruine vrouwtjestypes. Dit keer werd door Louis Geraets gisteren een adult mannetje op Kraaijenbergse plas 5 bij Gassel ontdekt. Justin Jansen, die snel handelde, kon 's avonds in de schemering nog een bewijsfoto produceren. Vandaag ga ik ook maar eens een kijkje nemen. Op de heenweg fiets ik langs de Bosuiltakkelingen van Brakkenstein. Menno Hornman loopt er ook rond en samen staren we naar de propjes veren en dons op de takken. Ze zitten er weer lekker relaxed bij! Pa of ma houdt verderop twee oogjes in het zeil. Een Roek vliegt roepend over, een Vuurgoudhaan zingt vanuit het bosje.

In Heumensoord zingen Boompiepers en verschillende soorten mezen en na stevig doorfietsen sta ik later bij plas 5. Vanaf de zuidkant lijkt de plas leeg, ik ben er echter nog maar net als m'n telefoon gaat, Justin Jansen: 'Meino Koning heeft de zee-eend weergevonden, aan de noordkant, op de plek van de Kuifduiker'. Dat is goed nieuws en fluks fiets ik naar de parkeerplaats aan de noordkant. Op het open water is niets te zien, rechts naast me, dicht tegen de kant zit een groepje Kuifeenden met een Brilduiker. En ertussen zwemt een fraai adult mannetje Grote zee-eend! Net dat ik foto's wil maken komt Justin er aan. We kletsen wat, waarbij ik, zo blijkt later, kostbare tijd weggeef: het mannetje vliegt op en gaat aan de andere kant in de hoek zitten. Dát is dan weer te ver voor leuke plaatjes. Gelukkig staat er een fraai plaatje op m'n netvlies. eens kijken hoe ik díe kan downloaden...Een IJsvogel speert langs en ik speer weer op huis

Een flashback naar Lonneker

2010-04-09T19:31:00.028+02:00

Door opengeschoven serredeuren staar ik naar buiten. Aan de andere zijde van het zwarte gat ligt een naar m'n jeugdige beleving grote achtertuin. En het ís ook geen gewoon tuintje. Verspreid staan boompjes en struiken, bloemen en planten bedekken de bodem. Er tussendoor lopen kriskras paadjes. Ideaal voor kinderen om met het fietsje doorheen te crossen. Vooruit gezien erachter liggen weilanden en daarachter weer een boerderij, rechts een loofbomenbosje met eiken en beuken.. Aan de andere zijde van het verhoogde huisje ligt een onverhard pad naar het erf van de boerderij een stukje verder. Op de prachtige oude houten woonkamervloer lig ik in m'n slaapzakje warm ingenesteld. Het is fris zo in maart. Aan de rand van Lonneker nabij Enschede mag ik logeren in een voormalig theehuisje. Mijn -nog steeds- droomhuisje wordt gehuurd door mijn basisschoolleraren Huub en Sylvia Tigcheler. Wat zal het zijn, een jaar of dertien, veertien tel ik. En druk met 'natuur'. En laat in die fraaie achtertuin nu een 'gigantische' nestkast aan een Beuk hangen. Soms ga ik, onder toeziend oog van Huub en natuurlijk voor het voetje tegen de ladder, in de winter wel eens de houten trap op. En dat is hoog joh! Liefst drie keer moesten we de ladder uitschuiven! 'Eerst kloppen' was het advies. Vlak voor m'n neus stoof dan een grote bruine vogel naar buiten. Sorry jongen, maar we moeten je bedje schoon maken. Anders wordt het niets in het voorjaar.

In de donkere kamer voel ik me nietig op die ruime bruine vloer in m'n slaapzakje. Door de open deuren klinkt klaaglijk dé uil. De Bosuil! Een onuitwisbare indruk, dat spookachtige trillende geluid. En wat knijp ik 'm! Hij zal het toch niet zien dat ik daar lig als een mogelijk smakelijk hapje en naar binnen vliegen? Vanuit een ander deel van de tuin wordt het mannetje beantwoord met een scherp 'kuwiek', het vrouwtje. Na de angst overwonnen te hebben ga ik op het trapje voor de schuifdeuren zitten, nachtlucht opsnuivend en luisterend naar de vele geheimzinnige geluiden. Ik heb lang gezegd dat ik het huisje ooit zou willen overnemen van Huub en Sylvia. Niet alleen vanwege z'n schattigheid en z'n prachtige vrije ligging. Nee, die Bosuil, díe wil ik in m'n achtertuin. Overdag loop ik rond in de tuin, er is zoveel te zien voor een pubernatuurfreak! In een Hulst zit een klein pluizebolletje, iets verder een tweede. Sissende geluiden worden uitgestoten als een Eekhoorn of een vogel te dichtbij komt. Of ik. Hoog vanuit een boom houdt een van de ouders me nauwlettend in de gaten. Mijn eerste ervaring met uilskuikens.

Bovenstaande flashback werd vandaag weer helemaal afgedraaid als ik lees dat Bram Aarts in park Brakkenstein een volwassen Bosuil met drie donsjongen, zogenaamde takkelingen, heeft gezien. Vanuit m'n werk neem ik een kijkje. Bij een eerste speurtocht vind ik ze niet. Wel zingt er een Vuurgoudhaan. Na Bram gevraagd te hebben waar hij ze precies had ga ik weer terug. En nu zie ik al snel een volwassen Bosuil op slechts een drietal meters boven de grond in een boompje zitten. Natuurlijk gevonden op een klassieke wijze: gewoon de omgeving van alarmerende vogels bekijken. Achterna gezeten door de Merels duikt de oudervogel een den in. En als ik omhoog naar de uil kijk word ik vanuit de boom er naast aangestaard door drie paar bruine ogen. Ogen in kleine pluizige lijfjes die ogenschijnlijk volkomen in rust lijken te zijn. Maar ondertussen priemen ze mijn kant op. Wow! Een rilling trekt over m'n rug bij deze 'flashback'. Eerst houden de uilskuikens me nauwlettend in de gaten, daarna is de situatie ingeschat en gaan ze over tot de orde van de dag en kijken weer om zich heen en waggelen wat over de tak. Een fenomenaal gezicht om te zien hoe alles wordt ingeschat door hun kop alle kanten op te draaien. De Eekhoorns die eerder op de ochtend Bram op de uilen wezen zitten er ook nog. Driftig schieten ze over de takken door de bomen. Gedekt door de vele dennentakken voelt ook de oude uil zich, dicht tegen de stam aan schurkend, weer wat op z'n gemak. Vogels en eekhoorns laten 'm met rust, de jongen hebben blijkbaar helemaal niets te duchten van scheldpartijen door vogels.

In de pauze loop ik met de collega's er weer langs. Ze zitten nog steeds op hun stek. Voor iedereen een erg leuke ontmoeting zo in de pauze! En ik kan met deze fantastische indrukken er weer een flink aantal jaar tegenaan.

Héé, interessante foto...euh, grijze wouw?

2010-04-07T20:46:00.004+02:00

Geleund over een bord chili con carne tik ik aan het begin van de avond een net binnengekomen mail van Peter Hoppenbrouwers open. 'Hee, interessante foto, grijze wouw?', lees ik. Het nog kleine fotootje showt een grijze roofvogel, grootte niet direct te bepalen, met driehoekige zwarte vleugelpunten. De chili wordt ineens érg heet, een boon zet zich schrap in m'n keel. Slik! Een psychisch proces barst los. De ene cel zegt 'tsja, kan niet anders', de ander denkt aan Blauwe kiekendief, een soort waar ik natuurlijk veel harder op hoop. Wie wil er nu weten dat er zojuist een berezeldzame soort over z'n stad is gevlogen waar ie zelf niet bij was? Ik mail Peter terug dat ik 'denk' aan Blauwe kiek, maar tijdens de reply is de mallemolen al in gang gezet. Gelijk een reactie terug van Peter: 'lijkt me toch Grijze wouw, juveniel heeft geen wybertje'. 'Waar vloog ie langs?' gaat het weer naar Peter. 'Voorstenkamp, 16:54 richting z', is het antwoord. Nondeknetter! Net aan de chat met Tim de Boer, die het hele gebeuren 'live' meemaakt', bel ik Erik van Winden of hij achter een computer zit. De foto gaat zijn kant op, en ondertussen plaats ik gelijk de foto op het adminforum van Waarneming.nl voor commentaar. Het denken wordt té helder en daardoor weer lichtelijk chaotisch: waarom zou ik tegen mensen zeggen dat een 'mogelijke man Blakie', zoals de ontdekster Esther Jansen omschreef, een glasharde Grijze wouw blijkt te zijn?! Het zullen de zenuwen zijn. Het wordt nog spannender als ze tevens meldt dat ze de vogel mogelijk eerder al heeft gezien.

Ondertussen komen de reacties al weer terug, terwijl ik het nieuws via diverse mailcirkels de wereld in stuur én nog eens een zoektocht aan het regelen ben. Bij verschillende mensen geen gehoor, anderen kunnen niet. Erik van Winden weer aan de lijn: die rijdt net met collega Gerard Troost in Hatert. Ik wil mee! We spreken af bij Menno Hornman, die tóch meegaat en een kleine tien minuten later zitten we op de banken bij chauffeur Gerard. Mogelijke overnachtingslocaties worden bedacht en de Hatertse vennen en het Wijchens Ven komen als potentiële bovendrijven. We spreken af dat Menno en ik de Hatertse vennen doen en Gerard en Erik het Wijchens ven. Later pikken ze ons dan wel weer op. De adrenaline giert bij mij door de keel als we uitstappen bij het Hatertse ven. Wat zullen we aantreffen? Ook Menno, langere tijd niet meer 'getwicht', voelt het stromen. Als we langs het ven lopen worden alle boomtopjes bekeken: een Houtduif en Zwarte kraai bepalen het beeld. Bij een eerste ven met meerdere dode bomen houden we halt voor een scan. Grote canadese ganzen honken in de verte en een Roodborsttapuit zingt aan de andere zijde z'n lied. Een voortreffelijke zwoele avond. Nu die wouw nog! Vier Boompiepers vliegen roepend op

Vanaf de uitkijkbult in het ven ontdekt Menno een adult zomerkleed Geoorde fuut, erg fraai zo in de ondergaande zon. Naast elkaar liggen we op de buik om foto's te maken, af en toe kijk ik snel om, om passerende stipjes te checken. De Geoorde fuut is een vaste gast in het ven, de laatste jaren echter wel zeer onregelmatig. Jos belt, hij had nog niets van het nieuws gehoord en zit helaas te ver om acuut bijstand te verlenen. Misschien dat hij nog gaat zoeken. Menno krijgt de vogel erg fraai op de plaat, getuige de onderstaande foto, mijn toestel heeft behoorlijk last van het donker. Of ik ben nog niet helemaal thuis in alle camerainstellingen. Kuierend in een verder stil gebied lopen we het ven weer uit richting St Walrick, waar Gerard en Erik ons weer oppikken. We kunnen elkaar geen positief nieuws brengen, hoewel de Geoorde fuut toch nog even wordt bezocht, zodat Gerard en Erik kunnen delen in deze leuke waarneming. De schemer zet nu snel in, voor vanavond kunnen we weinig meer uitzoeken. Op het open forum van Waarneming.nl kan Esther, die het bericht daar ook had geplaatst, de eerste felicitaties in ontvangst nemen. Het wachten is op morgen. Helaas kunnen wij niet, via de vogelwerkgroepmailcirkel wordt een en ander geopperd en de volgende dag zijn inderdaad mensen gaan zoeken. Gezien het niet bepaald uitnodigende trekweer, grauw en bewolkt, hoopt vogelend Nijmegen én omstreken dat de wouw nog ergens rondhangt en weer gevonden wordt. Het bleef lang stil die dag. Helaas te lang.

Twee nieuwe Gelderse soorten: Hop en Kuifduiker

2010-04-04T17:28:00.010+02:00

Gisteravond al een beetje zitten bekokstoven wat een plan voor vandaag zou kunnen zijn. Bij Lunteren zit al enige tijd een Hop, een soort die hoog op m'n verlanglijstje voor Gelderland staat. Vorig jaar miste ik in augustus er een in Zevenaar, die verbazingwekkend genoeg was neergestreken in een woonwijk en z'n voedsel bij elkaar sprokkelde op gazonnetjes in achtertuinen en het plaatselijke trapveldje. Tim de Boer vroeg via een chat wat m'n plannen waren en de Hop begon meer en meer te kriebelen. Tim had juist plannen de andere kant op en wil de Kortsnavelboomkruiper bij Berg en Dal proberen. Een sms naar Frank Wagenaar resulteerde in een deal om naar de Hop te gaan zodra hij wordt gemeld.

Er zijn nog geen meldingen als Frank 's morgens aan de lijn hangt:'zullen we maar gewoon gaan?'. Eigenlijk wel een verstandige zet, je moet er immers zelf ook wel wat voor doen. In een uur rijden we naar de doodlopende Loenhorsterweg pal langs de A30 bij Lunteren. Een drietal vogelaars staat al te zoeken, waaronder Remco Jousma. Tevens krijgen we te horen dat de Hop al is gezien. Na een kwartier meldt een van de aanwezigen droog 'daar zit ie, op dat blok onder de silo'. Onder een silo, zo'n honderdvijftig meter verderop bij een boerderij zag ze de vogel kort zitten. Daarna geen spoor meer. Er ontstaat enig reuring als er 'iets' beweegt achter een pallet. Een Turkse tortel komt tevoorschijn. Ik besluit vanuit een andere hoek te gaan zoeken en loop een eind langs de rand van een akker. Een stuk verder is het zicht op de silo's, en een doorgang tussen twee schuren in, stukken beter. Rustig scan ik van rechts naar links, als ik de Hop ineens poetsend op de hoek van een grote witte puinzak zie zitten. WOW! Snel bel ik Remco Jousma op om de rest van de groep in te kunnen lichten. Geen verbinding. Dan maar rennen. Snel erna heeft de inmiddels gegroeide groep vogelaars dit pareltje in beeld, heerlijk! De Hop vliegt van de zak af en laat zich, met z'n schokkerige tred, leuk op de grond bekijken, als het plots mooi is geweest en de vogel opvliegt om tussen de schuren te verdwijnen. Einde voorstelling.

Remco heeft ook de Kuifduiker op het Veluwemeer bij Nijkerk nog in de planning. Deze naar zomerkleed ruiende fuut werd 1 april ontdekt langs de Zeedijk door Tim de Boer. Dit is een klein half uurtje rijden. En hoewel Frank enigzins in gedachte had om snel weer thuis te willen zijn, is hij al snel om. Een mogelijk (tweede) nieuwe soort voor je op een dag laat je natuurlijk niet altijd schieten. We rijden achter Remco aan en met een bui in de rug komen we op de dijk aan. Smienten, Kuifeenden, Tureluurs en donderjagende Grutto's vliegen door de kijker. M'n derde en vierde Boerenzwaluw voor Gelderland (de eersten zag ik boven de snelweg bij Ede) scheren over het wateroppervlak. Stevige druppels zorgen er voor dat Remco en Frank de auto opzoeken. En hoewel m'n telescoop al spoedig vol water zit besluit ik door te zoeken. Een kleine honderd meter verder zie ik de Kuifduiker ineens bij twee Kuifeenden dobberen, niet eens zo ver van de kant. M'n tweede nieuwe Gelderland-soort! Frank en Remco stappen net weer uit de auto, uitbundig zwaai ik dat ze moeten komen. Ze lijken het niet te zien, waarop ik voor de tweede keer vandaag, nu echter volkomen overbodig, een sprintje trek. Overbodig was het overigens niet helemaal: tijdens het bekijken van de Kuifduiker trekt een bui los waar je U tegen zegt. Een lach kan er gelukkig nog af. We rijden nog even naar de Flevozijde van de brug, waar mogelijk Krooneenden zitten. We blijken een verkeerde plaats in gedachten te hebben. Verder dan een paar Krakeenden, Futen en Meerkoeten komen we niet. Tevreden verregend zoeken we ons warme en vooral droge huis op.

Nog geen hoogte van het 'Plazapaar' Slechtvalk

2010-04-02T19:46:00.011+02:00

Lichtelijk verworden tot 'weet je nog'-verhalen komt ie nog wel eens voorbij. Uit het oog uit het hart? Alsof de Middelste bonte specht van de Wylerberg niet meer bestaat. Waarschijnlijk heeft het alles te maken met een harde ontkenningsfase, wie weet. In ieder geval heeft de werkende mens op Natuurplaza weer iets om zich dagelijks mee bezig te houden. Naast het werk dan. Sinds de verhuizing naar Toernooiveld gaat het zowat dagelijks over een paar Slechtvalken die domicilie lijken te hebben gekozen op de pijp bij het ITS.

Het begon met enkele voorzichtige waarnemingen van solitaire valken, zowel van man als vrouw, hoewel al vrij snel toch ook een waarneming werd verricht van twee luidruchtig achter elkaar aan jagende vogels. Daarna werden de waarnemingen regelmatiger en zelfs dagelijks. Zelfs een klassieke zin werd weer van stal gehaald: 'zit 'ie er nog?' is een vaak gestelde vraag in de pauze. Wat er precies gaande is, daar krijgen we geen hoogte van. Door de hoogte. Op woensdag 24 maart zag ik hoe het paartje vaak bovenop de pijp ging zitten en vervolgens naar het midden verdween. Om er soms aan de andere kant weer vanaf te vliegen. Bovenop zitten drie/vier(?) kleinere pijpuitgangen, waar blijkbaar ruimte tussen zit. Bram Aarts zag een dag later zelfs copulerende Slechtvalken bovenop en wederom verdwenen ze naar het midden. 'Woensdags zag ik ook hoe ze onder luid geschreeuw te dicht passerende Buizerds door het luchtruim begeleiden.

Op kantoor wordt van alles gesuggereerd en bedacht. Ik heb zelfs een blik op Google Earth geworpen, in de hoop dat die iets onthuld over de situatie daarboven. Helaas blijft het nog een geheim. Lang de pijp zit een (oude) trap. De gedachte is om een keer een afspraak met de Universiteit te maken om bovenop te kijken. Gelukkig kun je er niet direct op, omdat het eerste deel van de trap er niet is. We kunnen natuurlijk ook gewoon afwachten en onze pauze al speculerend lekker invullen. Regelmatig zitten de vogels ook op de leuning van het vijfde of zesde trapomloopje aan de pijp, een enkele keer zo dicht tegen de pijp dat ze niet eens opvallen.

Vandaag heb ik onder de pijp gezocht naar prooiresten, braakballen of andere aanwijzingen, zoals takjes en zo, maar hier was niets van te vinden. Misschien maar eens een berekening met pijphoogte, windsnelheid en -richting en prooigewicht of iets dergelijks maken. Waarschijnlijk ligt alles in een straal van 50 meter van de pijp of verder. Vanmiddag zat het mannetje langere tijd op het hekje van een trapomloop. Tijdens het opvliegen maakte ik een foto, waarbij in een crop het lijkt of de man geringd is. Volgende keren maar eens beter op letten.

Have a break, have a black kite!

2010-03-30T18:04:00.009+02:00

Rond het vroege middaguur staat voor de deur van Natuurplaza een groepje waaronder ik, wachtend op 'nog wandelaars?', om een keuvelrondje door Park Brakkenstein te maken. Nou ja, keuvelrondje, een stevige tred wordt ingezet richting de botanische tuin in het park. Op een kunstmatig rotspartijtje met watervalletje -die Waterspreeuw komt wel een keer- schurkt een pad met z'n kont zich achteruit de blubberige bodem van een poeltje in. Een Groene specht roept in de verte, Grote bonte roffelen zich het schompes tegen een boom. Een kleine poging wordt ingezet om een zingende Glanskop in beeld te krijgen voor een fotootje. Na een tijd vind ik 'm, onbereikbaar hoog in de boom. Bijna aan het eind, of zo je wil lezen, het begin van het park schiet een Eekhoorn op een hek en vlot daarna gaat de tocht kwiek de boom in. De rits van de fototas was nog niet eens half open...Onder een groep taxussen zie ik in het donker meer bruine pluimstaarten dartelen. Nog drie Eekhoorns spelen tikkertje in het halfduister. Dan weer rustig, dan als een dolle rondsperend. Gehurkt maak ik foto's, afgewisseld met een genietende blik op zoveel speelsheid. En net als ik dé plaat wil maken, eentje zit fraai dichtbij onder op een stam, schiet een gewassen en met krulspelden behandelde hond het bos in. 'Kijk, dat bedoel ik nou. Dat die poedels tóch nog iets van een jachtinstinct in zich hebben, dat verliezen ze nooit echt helemaal hoor', kwekt er een tegen de ander achter me. Even krijg ik de neiging om te vragen of ze die oversized ruwe schuurspons bij zich willen houden. Maar bedenk dan dat het een openbaar park is en loop door. En dat blijkt voorbestemd.

Net op het moment dat ik door de schuifdeur naar binnen wandel, een passerende Slechtvalk zojuist in de pocket, komt collega Joost van Bruggen zowat horizontaal naar buiten gevlogen: 'Bruine kiek, moet zo overkomen'. Dat zou een nieuwe jaarsoort en Natuurplaza-soort zijn, vanzelfsprekend speur ik dus mee. Nog een aantal gearriveerde wandelaars kijken mee. Niets. Dan ineens roept Joost 'DAAR!'. De recht afgesneden staart lijkt inderdaad op een Bruine kiekendief te wijzen. Alleen het profiel is wat typisch. Niet echt helemaal kiekendief. Als de staart gesloten wordt, is een kleine inkeping, ofwel vorkje in de staart zichtbaar. Zwarte wouw? Zwarte WOUW! Eerst met de kijker en daarna probeer ik snel een foto te maken, hoewel de wouw iets te hoog zit voor m'n camerabereik. Als een golf gaat het nieuws door Natuurplaza, collega's komen naar buiten gehold. Half achter een boom, in de verte, is de vogel bezig richting zuidwesten uit beeld te verdwijnen. Om dan te gaan cirkelen en een koerswijziging naar noordoost in te zetten, waardoor mensen gelukkig alsnog een betere blik wordt gegund. De duimen gaan omhoog. Nadat iedereen, zwaar tevreden, naar binnen is gedrenteld blijf ik met Joost nog even kijken. Ik ontdek hoog een nieuwe roofvogel. Een blik met de kijker leert dat dit wél een Bruine kiekendief is! Een paar andere mensen kunnen we 'm nog net aanwijzen als tie rap in de grauwe lucht doorzwiept naar noord. Een Zwarte roodstaart krast z'n liedje omhoog.

Het kon wel eens leuk worden wat vogeltrek over Natuurplaza betreft, ben benieuwd wat ons nog te wachten staat!

Roodhalsganzen in de Ambtswaard

2010-03-24T19:09:00.008+01:00

Op het Traianusplein schiet heel even de twijfel te binnen: rechts het paadje naar beneden en de Ooijpolder in, of links aanhouden, de brug over en naar de Roodhalsganzen in de Ambtswaard welke hier al een tijdje rondhupsen. M'n lichaamstaal bepaald het, licht hel ik over naar links en stuur zo mijn fiets de Waalbrug over. Bij de Waalstrang van Lent is het rustig, groepen Smienten foerageren op de oever. Net voor ik rechts de Defensiedijk in sla, hoor ik links m'n eerste Fitis voor dit jaar zingen. Op de weilanden in de Ambtswaard is het één blaffende en gakkende bende aan Brand-, Kol- en Grauwe ganzen. Verspreid over een aantal groepen foerageren honderden ganzen. Bij de eerste stop op de Defensiedijk vind ik geen Roodhalzen. Wel spelen drie Roodborsttapuiten, een man en twee vrouwtjes, tikkertje met elkaar en schieten van links naar rechts over de dijk. Dan maar door naar het fietspad tussen de weilanden door. Hier zie ik al snel vlak langs het pad de twee prachtige ganzen lopen, helaas zit er een ruige strook hoog gras tussen mij en de ganzen. Langzaam beweeg ik me naar een iets vrijere uitkijk. Vanaf de andere kant komt een wandelaar met hond, wat er in resulteert dat alles de lucht in gaat. Spoorloos zijn ze.

Na een kwartier vind ik het paartje Roodhalsganzen terug, nu aan de westzijde van het pad in de wei en helaas erg ver. Als ik zie dat er weinig reactie is op een wandelaar, welke over een landweg vrij dicht langs de ganzen komt, loop ik ook rustig die kant op. Vanaf een kleine zeventig meter kan ik ze, zittend op m'n hurken, fraai bekijken. Met telefoon en telescoop is het mogelijk enkele foto's te maken. Ik moet telkens snel zijn, ze zitten vaak half of helemaal verscholen achter de Brandganzen en de glooiing van het terrein werkt ook niet echt bevordelijk voor een langere vrij blik op deze schoonheden. Het valt me op dat bij de een de witte flankstreep eindigt in gelijkmatige franjes aan het eind en bij de ander het wit van de franjes breder is dan het zwart. Wat zou dit betekenen? Zomaar een individueel verschil, of een verschil tussen man en vrouw? Dat zoeken we op. Een blik op de klok leert dat ik richting het werk moet. Langzaam loop ik weer terug naar de fiets en peddel op m'n volgende avontuur aan. Op de pijp bij Natuurplaza blijken namelijk twee Slechtvalken te zitten. Druk kekkerend hangen ze bij de top van de pijp rond, soms er boven op schietend en uit beeld verdwijnend. Wat doen ze daar? Een drietal voorbijvliegende Buizerds worden met een hoop bombarie hun terrein af gejaagd. Ik schiet een plaatje van een Slechtvalk in vlucht, waarna ze de stad in verdwijnen. Een paar dagen later wordt waargenomen hoe er boven op de pijp gepaard wordt. Zouden ze daar gaan broeden? Dat zou heel straf zijn! Én een leuke pauzeinvulling voor de mensen op Natuurplaza!

Wederom naar het Wijchens Ven

2010-03-19T22:35:00.018+01:00

Onder de wolken zingt de zon glimlach ik, ondertussen al kijkend naar de grauwe bewolking m'n schuifraam gewoontegetrouw voor ontbijt een stukje omhoog duwend. In de tegemoetkomende ochtendkakafonie van zingende Zanglijsters, Merels, mezen, Heggenmus en Roodborst hoor ik vaag iets herkenbaars. Het raam gaat nog een stukje omhoog en ik schuif m'n oor naar buiten. Jaja, daar is tie weer: de Tjiftjaf! Welkom terug jongen! Op weg naar m'n werk let ik op zingende Zwarte roodstaarten, die het nog laten afweten. Dacht ik. Als collega Joost van Bruggen met een kijker door het raam staat te staren vraag ik wat er valt te zien. 'Zwarte Roodstaarten'. '-TEN', vraag ik. 'Ja, drie, daar op de dakrand'. Op de dakrand ontwaar ik drie stipjes. 'Nee, dat is een Witte kwikstaart' meldt Joost als ik op een stipje duid. Even later zie ik het nerveuze trekje van de roodstaart. Vlak erna volgen de andere twee. Zo, die vrolijke jongens zijn dus ook weer terug, het geluid van te laat uit de kroeg rollen zal weer klinken!

In een korte pauze buiten heb ik het met een collega over de Slechtvalk, die regelmatig op de hoge pijp in de buurt zit. Nog maar net uitgesproken vliegt een schim richting de top van de pijp. En passert 'm niet. Toch maar even checken. Met de kijker laat zich een fijne Slechtvalk zien, plukkend aan iets. Als je 't over 't duveltje heb, want wat is tie klein op zo'n afstand! Het is waarschijnlijk dan ook een mannetje. Met een 'onder het linker witte pijpje' licht ik andere collega's in, die ook meedoen aan de 'Natuurplazalijst'.

Om iets over een krijg ik een dankbare sms van Chris Rosmalen: hij heeft het vrouwtje Krooneend weer langs De Vendam op het Wijchens Ven! Laat ik net op dat moment met zware kasten aan het slepen zijn, de energie die vrij komt door de sms laat ik meteen los op de kasten. Alles komt mooi op z'n plek zoals bedacht. Fijn zo'n adrenalinekick. Ook de rest gaat vandaag soepeltjes en iets na vijf ga ik wederom op het Wijchens Ven aan, ditmaal linea recta. Voor de zekerheid had ik al eerder de snelste route naar het ven toch maar in m'n hoofd opgeslagen. Na de snelle fietstocht kom ik aan de noordkant van het ven, in de buurt van de plek, aan. Gelijk de eerste eend die ik zonder kijker in beeld krijg vanaf deze plek, duikt direct onder. De andere stipjes zijn Meerkoeten. Een paar seconden later ploept de eend weer aan het oppervlak. Appeltje eendje dit keer: het vrouwtje Krooneend kijkt alert om zich heen en duikt soms met een licht sprongetje weer naar diepere gronden.

Ik fiets door naar de Vendam zelf en ga lekker op de oever zitten. Na eerst vrij op het water te hebben gezwommen trekt de Krooneend steeds meer richting oever en verdwijnt soms net in een bocht onder over het water hangende takken. Misschien de reden waarom ik 'm op de 17e heb gemist? Schuin links voor me steken de spitse staarten van twee onder water hangende Knobbelzwanen recht omhoog, in een boom langs de oever een stuk verderop steken de silhouetten van een paar Aalscholvers als kaarsjes in een boom af tegen de achtergrond. Ze zullen hier waarschijnlijk wel ter ore gaan. Na een heerlijk mijmermoment is het tijd dat ik ook richting slaapboom rij en over een fietspad langs de Hatertse Vennen, waarbij geluidjes van Kuifmees en Goudhaan m'n oor kriebelen, sluit ik een voortreffelijke voorjaarsdag af.

Kauw op de grond, voorjaarswarmte in de lucht

2010-03-17T21:31:00.023+01:00

Het is dat ik ze vanochtend niet zo snel kon vinden (nog in de doos in de berging) en de enige die ik al had gedragen in de was zat. Anders had ik vandaag zéker een korte broek aangedaan. Nou ja, zo'n knielengtegeval dan. Ietwat fris in de start, daarna op vol lenteniveau. Dat beloofd een heerlijke dag te worden! Dat bleek ook wel uit de regen aan meldingen van terugkerende zomervogels als Tjiftjaf en Boompieper in Nederland. Op de mailcirkel van de trektellers wordt melding gemaakt van ongekende, maar zeer hoge (oost)noordoostwaartse vogelbewegingen, wat te zien is op radarschermen. Trektellen.nl wordt door Nederlandse vogelaars nauwlettend in de gaten gehouden wat er in de zuidelijke landen allemaal gebeurd. Er komt wat op ons af!

De laatste tijd hou ik me steeds meer bezig met de gedachte hoe je 'gewone' mensen bewust kunt laten worden van en kunt betrekken bij al het natuurschoon wat in hun omgeving te zien is. En de aandacht van die mensen is vaak alleen te triggeren met iets 'bijzonders'. Zogenaamde 'verjaardagspraatjes'. Aangezien mijn interesse steeds meer groeit in een niet vaak bedocumenteerd gemengd broedgeval Noordse kauw met een gewone in de Nijmeegse wijk Brakkenstein, dacht ik, kom laat ik het eens proberen met een stukje voor de regiokrant. Samen met een foto stuur ik dan ook een mail naar de Gelderlander. Tot m'n verbazing wordt het opgepikt en krijg ik een mail met de vraag om nadere details. Ook vragen ze of ik misschien foto's van de Noordse kauw bij de schoorsteen heb, ter illustratie van het broedgeval en de plek. Maar die heb ik helaas (nog) niet. Ik beloof dan ook dat ik in m'n pauze ga kijken of het paar bij het nest zit. In plaats van over de Heijendaalseweg er naar toe te fietsen neem ik de Driehuizerweg. Het was zo bedoeld. In een groep Kauwtjes in de berm zie ik al snel het witte halve maantje van de noorderling. Ik parkeer m'n fiets aan de rand van de weg in de buurt van het groepje, leg m'n fototoestel op het zadel en begin de groep te bestuderen.

Er foerageren acht Kauwtjes, de paartjes zijn duidelijk te herkennen. Als de een links gaat, gaat de ander er als op een onzichtbaar commando rustig achter aan. Snorre, zoals ik de Noordse kauw heb genoemd, en partner wijken hierin niet af en blijven trouw dicht bij elkaar. Leuk detail is dat kauwtjes hun hele leven, voor zover mogelijk, bij elkaar blijven! Rustig wandelen ze rond, om af en toe druk de bladeren los te peuteren. Soms pikken ze wat woester door het bladerdek heen, waarbij de bladeren in het rond vliegen. Wat ze nu precies eten krijg ik helaas niet te zien. Met een oog kijk ik door de zoeker van de camera, met het ander volg ik ze 'live'. Als ik de Noordse niet meer kan vinden gebruik ik beide ogen en zie zo dat Snorre mét partner, op drie meter voor me op de stoeprand recht op me afloopt. Rustgevend en een intrigerend schouwspel om te zien hoe ze van alles inspecteren, omdraaien en dan met een zijwaarts schuin naar de grond gericht koppie het resultaat van de woeling bekijken. Zouden ze kijken, of misschien juist luisteren? Snorre komt, alsof er niets aan de hand is, steeds verder naar me toe gelopen. Dat doet me toch wel wat, dat 'niets-aan-de-hand-gedrag'. En tegelijkertijd ben ik nieuwsgierig wat er allemaal in hun koppie rondgaat. Opeens kijk ik doodstil in zijn/haar(?) ogen, waarna ze, de partner loopt er natuurlijk gewoon vlakbij, rustig de grasberm op- en van me aflopen. Achter me langs komt de een na de andere fietser voorbij, voor de kauwtjes niets ongewoons. Door scholieren met een iets te hoog geluidsniveau vliegen ze op, maar strijken verderop weer neer. Een passerende vrachtwagen is echter wel too much. de hele groep vliegt op en in tweetallen vertrekken ze de woonwijk in.

Snel fiets ik naar de schoorsteen aan de Heijendaalseweg, om te kijken of ze hier heen zijn gevlogen. Vanaf de Driehuizerweg komen wel tweetallen aangevlogen, die of in een boom of bij een schoorsteen gaan zitten. 'Het' paar blijft helaas weg. Weer sta ik te kijken van het aantal Putters die in de wijk rondvliegen. Tijd om weer aan het werk te gaan.

Zo gaat het vaak: ik denk 'goh, daar zou ik eigenlijk wel weer eens heen willen', maar dan komt het er maar niet van. Zo ook met recreatieplas de Berendonck ten zuidwesten van Nijmegen. Eigenlijk een best interessante plas. Ooit zag ik er een Noordse Stern en er verzamelen zich meeuwen voor ze naar een slaapplaats elders vliegen. De plas is aan een zijde omzoomd met rietkragen en struiken en bomen. De melding van een vrouwtje Krooneend op de plas is genoeg om me te doen besluiten na het werk die kant weer eens op de te gaan. Het is inmiddels na vijven en het weer is heerlijk aangenaam zwoel. De zon gaat al met één oor richting de horizon, als ik vanaf m'n werk in zuidwestelijke richting begin te fietsen. Dat betekent een route door de zuidelijke wijken van Nijmegen en als je er niet zo bekend bent, is het altijd een crime om je er een weg doorheen te banen. Op de een of andere manier heb ik een soort onzichtbaar pendelloodje voor m'n hoofd hangen die me leid. Alleen zit ik neuriënd en wiegend met m'n hoofd zwaar te genieten van het heerlijke weer. Waardoor ik kriskras links/rechts door de wijken heen pendel. En op de een of andere manier precies helemaal goed!

Ik kom in de wijk Dukenburg uiteindelijk ook over de weg 'Staddijk' waar ik, behoorlijk verbaasd, langs een paar Scholeksters op de rand van een vijver rij. Hoewel ze net een tijd terug in de regio zijn, had ik ze niet al op een plek als deze aan de rand van een woonwijk verwacht. Wat hebben ze hier te zoeken? Nog wat poetsend, half slapend staan ze aan de rand te wachten op de nacht. Iets verder schiet een Waterhoen de hoek van de vijver in. Na een paar honderd meter duik ik door de fietstunnel onder de A73 en kom op de Berendonck. De waarneming van de Krooneend staat me niet helemaal helder voor ogen, iets met bruggetje tussen twee waters. En verderop is er zo een weet ik. Onder begeleiding van zingende Zanglijsters, Heggenmussen, Merels en Roodborsten en een groepje Koperwieken kom ik aan op het bruggetje.

Vanaf hier heb ik een vrije blik op een rustige Berendonck, badend in het avondlicht. Een groepje Kuifeenden voor me kent geen Krooneend en ook de baltsende Futen schudden 'nee', alsof ze niet weten waar de Krooneend uithangt. Na enkele foto's bedenk ik dat het Wijchens Ven, iets verderop, ook zo'n tussen-twee-water-situatie kent. Bij het passeren van een hek lees ik een bord met een tekst in de trant van 'Pas op. Golfterrein. Laagvliegende ballen'. De enige golfer die ik zie trekt de andere kant op, ik meen dan ook redelijk veilig te kunnen passeren. In de verte dobbert iets lichters, iets bruingrijzigs tussen de Kuifeenden. Zou het 'm zijn?! Vanaf een bruggetje stel ik de telescoop op, die vervolgens een vrouwtje Tafeleend op m'n netvlies drukt. Ik blijf wat vertwijfeld, de wens van de gedachte. Ze weigert hardnekkig haar kop uit de veren te halen. Toch is het duidelijk een vrouwtje Tafeleend. Vlak voor me laten Kuifeenden een bedrukt, knorrig 'mfrr' horen, een Meerkoet zit verscholen onder een overhangende tak op het nest.

Veilig bereik ik de andere kant van het golfterrein, waarna een eerste blik over het Wijchens Ven Wilde eenden, een paar Knobbelzwaan, een overvliegende Witte kwikstaart en zingende Heggenmussen oplevert. Niet veel later sta ik op 'De Vendam', de weg die het Wijchens Ven in tweeën deelt. Werkelijk vlak voor me dobberen twee slapende paartjes Kuifeenden op het water, die ik met een zonnetje in de rug geruime tijd bekijk. Door mijn camera zie ik hoe de mannetjes met een konstant waakzaam geel oogje in de gaten houden. Als ze door de beweging van het water dreigen met de rug naar me toe te komen, geven ze net even een extra slag, om weer een oogje op me te hebben. Een Roodborsttapuit roept ergens rechts van me, waarbij ik weet dat daar een ruig terreintje is. Helaas ook hier geen Krooneend, thuis zie ik dat dit wel de goede plek was. Het begon echter al zo te schemeren dat ik niet de plas in de verte heb bekeken. Een Groene specht vlak naast me weet waarschijnlijk meer en lacht me uit.

Langs de noordkant van de Berendonck fiets ik weer richting het bruggetje op de Berendonck. Snel check ik toch nog even het, toch écht wel, vrouwtje Tafeleend. Hierdoor beland ik op een paadje wat uiteindelijk niet echt meer op een wandelpaadje lijkt. Diep door het blubber blijk ik een mountainbikeroute te volgen. Stoppen en omdraaien betekent onherroepelijk modderpoten. Ik stap over op de 'modus' mountainbiken en maak af waar ik aan begonnen ben. Met droge schoenen én vetvrije ketting kom ik na honderd meter weer op een fietspad. Het onzichtbare pendelloodje voor m'n ogen leidt me feilloos naar huis. Waarom heb ik toch het idee dat ik me net een postduif voel?

Wat in de pijp broedt verzuurt niet

2010-03-12T22:32:00.028+01:00

Ik schrijf er niet zo vaak over, een 'love-story'. Ik geloof dat eigenlijk m'n enige echte die over m'n grote vriendin, met beide banden op de grond en ijzeren karakter, op 1 januari 2009 was. Het kan en mag dus wel weer. Dit verhaal kan misschien zelfs ontaarden in een heuse driehoeksverhouding. En dat zijn altijd smeuïge verhalen. Schijnt. De 'relatiemakelaar' in deze is Bram Aarts, die op 10 maart langs de Heijendaalseweg in Nijmegen een Noordse Kauw ontdekt tijdens zijn fietstocht naar het werk. De kauw is bladmateriaal aan het verzamelen en vliegt hiermee naar de schoorsteenpijp op Heijendaalseweg 273. Dit lijkt dus sterk op een broedgeval te wijzen en is daarom bijzonder te noemen. Om tot een persoonlijkere relatie te komen geef ik de kauwtjes hun eigen adres: Heijendaalseweg 273-3hoog. De wederhelft is een gewone Kauw. Wie nu van welk geslacht is, is een leuke taak om uit te vogelen. Maar hé, daar komt het woord vogelaar ook vandaan.

Anyway, als Sjak Gielen ook de Noordse weer meld besluit ik vandaag in mijn pauze maar eens vijf minuten te fietsen en de locatie te bekijken. Nummer 273 is snel gevonden en op de rand van de schoorsteen komt al snel een kauw aangevlogen welke aan z'n witte kraag te zien de Noordse is. De vogel hipt wat rond en staat af en toe voorover gebukt in de pijp. 'KAW! kaw kaw kaw' hoor ik in gedachten echoën, me inbeeldend of zo'n kauw er nu ook niet genoeg van kan krijgen te roepen in zo'n echoput. Even later is de Noordse weg en zit de 'gewone' er. Met een 'wat doet die knakker daar?' zit een buurtbewoonster tegen haar raam gekleefd. Ik overweeg maar eens kennis te maken als ik hier vaker zal rondhangen. Inschattend rondfietsend zoek ik een hoek van waaruit ik een goede blik op de schoorsteen heb en misschien foto's van de vogels er op kan maken en bekijk de omgeving. Niet lang daarna zit het gemengde paar samen in een boom langs de straat.

In de wijk krioelt het van de Kauwtjes, her en der zitten ze bij een schoorsteenpijp of schommelen ze met z'n tweeën langs de stoep op zoek naar voer. Ook het gemengde paar vliegt naar de grond, waarna ik er achteraan schommel, in de hoop dat ze me op die manier zullen accepteren. Ik voel een leuk project opkomen. Zo dicht bij m'n werk kan ik in de pauze mooi de verrichtingen gaan volgen. En is het niet om een Noordse kauw eens nauwkeurig te bekijken, en een bijzonder broedgeval te volgen, dan ben ik wel gevallen voor hun doordringende koude azuurblauwe ogen. Als ik daar te diep in ga kijken moet ik oppassen mezelf niet te verliezen bedenk ik. Iets verder zijn ze neergestreken op een gazonnetje, waar ik m'n eerste foto's maak. We kennen elkaar nog niet zo goed, en blijkbaar kom ik te ver in hun persoonlijke cirkel. De Noordse kauw vliegt naar het dak, waar ik een foto van 'm maak. Thuis zie ik dat er iets van een wit 'snorretje' te zien is. Ik geef de Noordse dan ook de naam Snorre, wat zelfs een echte Noor(d)se naam schijnt te zijn.

Daarna duikt het echtpaar een volgende tuin in, om vervolgens naar de overkant van de straat een dak op te vliegen. Na een tijd vertrekken ze gezamenlijk de Pastoor Wichersstraat in en verdwijnen uit beeld, waarop ik weer aan het werk ga. Thuis zoek ik het artikel van Rudy Offereins over herkenning en het voorkomen van Russische en Noordse kauwen in Nederland weer eens op. De Nijmeegse Europese kanaries lijken te zijn vertrokken, mijn volgende interesse is al weer aangewakkerd. Er zullen dus zeker follow-ups komen. Hier links nog een foto van de 'gewone' van het stel. Hopelijk kom ik er dus achter wie van welk geslacht is. En ben nu al nieuwsgierig naar hoe eventuele jonkies er uit zullen zien.

Na het werk is collega John van Betteray bereidwillig mij te helpen wat kasten te verhuizen van het oude SOVON-kantoor naar mijn huis. Samen met collega Jeroen van Zuylen komen we aan op de parkeerplaats bij Natuurplaza, waar John de bus heeft staan. Als ik in de verte een rover zie vliegen pak ik de kijker erbij. Al snel ontdekken we dichterbij nog een bel Buizerds. Loom, alsof het warm lijkt daarboven, cirkelen ze op hoogte naar het oosten. En telkens komen er Buizerds bij, een machtig mooi gezicht! De temperatuur lijkt ook iets te zijn gestegen. Zouden ze hier van profiteren? Uiteindelijk tellen we er dertig en vertrekken dan. Het is in ieder geval een heerlijk begin van m'n weekend: eindelijk de boekenkasten verkregen die ik zocht, verwend met een mooi aantal Buizerds op trek én een nieuw project.

Top(per)dagje!

2010-03-07T20:33:00.005+01:00

Bij het bekijken van de Vogelwerkgroepwaarnemingensite blijkt dat er vanochtend in de Oosterhoutse Waard bij Nijmegen een vijftal Toppers zijn gevonden door Maurice Rikkert. Een alleraardigste vondst om meerdere redenen. Groepjes worden niet zo vaak waargenomen, de vogels zitten in Gelderland (voor de provinciale jaarlijst), en bij het bekijken van mijn eerdere Topperwaarnemingen in Gelderland werd ik teruggeworpen naar het jaar 1987. Op 12 december dat jaar zag ik een vrouwtje in de uiterwaard bij Ochten. Drie-en-twintig jaar geleden! Dat is wel een update waard dacht ik zo bij mezelf.

Echt haast heb ik vanochtend niet, een toertocht van gisteren zit nog enigzins in m'n lijf. Als de Toppers weer worden gemeld, dit keer liefst acht, hijs ik me in het zadel om onder een stralend koublauwe hemel richting het station te fietsen, waar in de buurt de fietsbrug over de Waal ligt. Op de brug kijk ik rechts naar de Waalbrug en de stad, juist het leukere uitzicht links wordt belemmerd door een wand tegen de wind. Aan de overzijde ga ik met een fiets die, door de volle tassen, sneller dan ik wil de fietstrap omlaag en over het stuur hangend peddel ik over de dijk rustig naar het westen.

Links in de uiterwaard hoor ik Brandganzen 'blaffen', witte stipjes schuifelen tussen de grauwere Kolganssilhouetten door. De uiterwaard ligt er schitterend bij, stukken waard met hier en daar plassen. Na de Waaiensteinkolk is het een en al plas. Peter Hoppenbrouwers en Jaap Brinkman, laatste met telescoop en statief uitgedraaid op de schouder zoals het hoort, fietsen me tegekomt en melden dat 'ze' er nog zitten. We maken even een praatje waarna ik op z'n 'zondags' verder ga. Tussen de Waaiensteinkolk en de Verburgtskolk is het een groot festival met Smienten, Pijlstaarten, Wintertalingen, Brilduikers, Wilde eenden en vele andere soorten. Gelijk na de Verburgtskolk valt m'n oog al op een compact groepje duikeenden. Plakje cake! Voor me liggen drie mannetjes Topper te soezen, de vijf anderen zijn druk aan het duiken. Het licht is helaas niet zo denderend, de zon staat recht voor me, het wordt dan ook een overzichtplaatje. Ik installeer me op de dijk en neem lange tijd in me op wat er allemaal te zien is en wat er gebeurd. Een vrouwtje Nonnetje zwemt in de verte. De aanblik van rustig wandelende mensen in de uiterwaard ziet er uitnodigend uit, waarna ik over een pad ook de uiterwaard insteek.

Op een ondergelopen weiland rechts van me zitten zo'n hondervijftig Grutto's, met enkele erg bontrode: IJslandse grutto's. Scholeksters roepen het voorjaar aan, Kok-Storm- en Kleine mantelmeeuwen onttrekken zowat de aanblik op een Grote mantelmeeuw. Nog een vrouwtje Nonnetje zwemt heimelijk rond. Tussen de Waal en de plassen doorlopend bekijk ik alles wat er voorbij komt. Een groep kwikstaarten verderop trekt m'n aandacht, met de telscoop bekijk ik ze een voor een. Een exemplaar met grijze flanken, opvallende witte vleugelstrepen, een donker grijze mantel mag ik door de eveneens aanwezig zwarte stuit noteren als een vrouwte Rouwkwikstaart, erg leuk! Een onvolwassen Pontische meeuw staat aan iets onbestemds te trekken. Aan de westzijde sjouw ik de dijk weer op en fiets terug naar het oosten. Een aantal zeer fraaie Roeken zitten vlak langs de weg, de krop uitpuilend van verzameld voedsel.

Een frisse wind waait uit het noordoosten, nu de terugweg hier recht tegenin gaat valt de temperatuur lager uit dan gehoopt, zeker met zo'n mooie lucht. Snel werp ik nog een blik op de Toppers, waarna de tocht langzaam naar de fietsbrug terug gaat. Een adult Pontische meeuw staat bij de Waaiensteinkolk te peuren, vier Brilduikers zwemmen van me af. Na eerst met de voorbijkomende Marian Crombach te hebben gekletst, kan ik daarna ook aan Erik van Dijk melden dat 'ze er nog zitten'. Tijdens ons praatje zweeft een Ooievaar richting de Ooijpolder, een Holenduif surft met een boog voorbij. Grutto's, Wulpen en diverse soorten eenden hangen rond in de ondergelopen uiterwaard. Via de fietsbrug kom ik later weer thuis, waar een mok warme koffie er goed in gaat.

De koffie heeft z'n effect, ik ben weer wat warmer. kan ook door de kachel komen waar ik naast zit. Hoedanook: eigenlijk ben ik nog niet klaar met buiten spelen. Als ik lees dat de eerste Zomertalingen weer bij de Oude Waal zitten is een rondje maken in dit gebied dan ook snel bedacht. De laatste dagen maak ik gewoontetrouw een omweggetje langs de Europese kanaries van de Archipelstraat. Op het bouwterrein zelf tref ik niets aan, waarna ik over de Heijendaalseweg richting kruispunt fiets. Voor het stoplicht wachtend zie ik al een puntje in een berk aan de andere kant van de Groesbeekseweg hangen. Is het een Sijs? Is het een barmsijs? Nee, het is een Eurokanarie! Wederom met verbazing kijk ik naar de kanarie die, net als gisteren, rustig in een berk precies op de hoek van een druk kruispunt de berkenzaadjes zit te ontleden. Machtig mooi! Ik probeer wat foto's te maken, het licht is echter vrij fel. en juist een mooie hoek zou vanaf het wegdek op het kruispunt zijn. Dat doen we dus maar niet. Door de zoeker van de camera zie ik losgepeuterde stukjes naar beneden dwarrelen, het geluid van het verkeer om me heen verstomd. Fietsers ontwijken me als ik toch telkens een stapje verder naar achter zet. Passerende wandelaars lijken zich geen houding te kunnen geven bij zo'n omhoogstarende malloot half op straat: wie fotografeert er híer nu een boom? Wat een ontmoeting zeg!

Met een grote glimlach (hard juichen leek me wat té) fiets ik de Heijendaalseweg af en langs tussendoorweggetjes kom ik weer bij het HD-gemaal in de Ooijpolder aan, waarna ik verderop de Vlietberg in sla. Dit keer geen Roodborsttapuiten, wel weer twee Grote gele kwikstaarten op het aanspoelsel langs de dijk. Zingende Graspiepers hangen boven de uiterwaard en de Ooievaar zit nog steeds in het verdomhoekje. Bij de Vlietberg pak ik de telescoop uit op een van m'n favoriete plekjes, een dijkje vanaf waar je een mooi overzicht hebt over het gebied langs de Zwarteweg en waar de zon ook in de rug staat. Een groep Kol-, Grauwe en Brandganzen foerageert vlak voor m'n neus, Wulpen en Kieviten staan verderop en al snel heb ik mijn eerste Tureluur voor dit jaar gevonden. Het zijn er zelfs vijf. Een aantal Bergeenden, Witte kwikstaarten, Graspiepers, Wintertalingen, Pijlstaarten, Zanglijsters en Krakeenden later scheren de blauwe vleugelvelden van het mannetje Zomertaling door de kijker. Vier schitterende mannetjes en een vrouwtje geven mijn toch al goede humeur de volgende duw. Een tweetal Watersnippen imiteren een bruin bolletje gras, maar kunnen de adem niet inhouden. Na het gekunsteld passeren van een stuk onder water staand Zwarteweg rij ik over de Waalbandijk terug naar huis. Wat een feest vandaag!

Mijn eerste ervaringen in een nieuw woon-werkverkeer

2010-03-04T22:45:00.018+01:00

Poe, tis wel even wat anders hoor, de nieuwe werkplek! Het voelt nog wat 'unheimlich', wat voornamelijk wordt veroorzaakt doordat ik nu weer alles mag uitpakken in een vierkant 'aquarium' met een systeemplafond als afdekplaat. Het is behoorlijk wennen aan een omgeving welke eerst 'cosy' oud is, naar een omgeving waar alles vierkant is. Nog steeds ben ik verbaasd als ineens de luxaflex dicht zijn. Wie heeft er aan de knoppen gezeten? Blijkt dat ie reageert op de zon zelf. Dus ik knikker dat ding elke keer weer omhoog. Ruimere werkplek, heerlijk. Maar dan wel met enig blik op de buitenwereld graag. Het kontakt met de collega's is ook aardig veranderd. Wist ik op de Wylerberg vrij goed wie er allemaal aanwezig waren, nu sta ik er soms versteld van dat er blijkbaar collega's aanwezig zijn, die ik pas in de voormiddag voor het eerst tegenkom. De lijntjes naar medeorganisaties waarmee we in Natuurplaza zitten zijn duidelijk korter, die naar de collega's zelf beduidend langer. We zijn een 'treffen-bij-het-koffieautomaat'-kantoor geworden. En anders 'bellen we wel'.

Al met al zijn er zeker ook voordelen: iedereen heeft nu een vaste én ruime werkplek. En dat was ook echt nodig. Als alle verbouw- en verhuismeuk straks is opgeruimd zal er zeker iets leuks tevoorschijn komen. Een goed nest wordt immers ook niet in een dag gebouwd! Ook de préwerkdag en pauzes zijn voor mij veranderd. Begon m'n dag eerst met een uitgebreide fietstocht naar de Wylerberg, nu fiets ik eerst door de Ooijpolder of ga ik naar de trektelpost op het Maldens Vlak. Of weet ik veel waar nog meer heen binnen een anderhalve uur rondgang. Lang leve het vroeger licht worden! Semi-voordeel van de nieuwe lokatie is ook dat ik, voordat ik op snelheid op de fiets ben al weer moet afremmen: het ligt om de hoek van waar ik woon.

De wijziging van lokatie brengt, zoals geschreven, ook in m'n opstart van de dag veranderingen mee. Waren eerst mijn plannen vooral georiënteerd tussen huis en Wylerberg, nu is de mogelijkhedencirkel ruimer. Op 2 maart besloot ik na lange tijd weer eens op de trektelpost op het zweefvliegveld te gaan zitten. En dat veroorzaakte toch weer jeuk. De aankomst op de post is toch altijd apart. De laatste honderd meter leg ik toch vaak af met een schuine blik omhoog, om te zien of er 'gevlogen' wordt. Hoewel een schitterende ochtend vloog er nu eigenlijk geen bal. Losse flodders in de zin van twee Kruisbekken, al semi-zingend overvliegend, de inmiddels vaste klanten, een lokaal paartje Nijlganzen, laag overvliegend en natuurlijk in deze tijd de overheerlijke zang van de Boomleeuwerik boven me.

Gedurende de stille, fijne ochtend noteerde ik verder nog mijn eerste Kneu voor Gelderland dit jaar, een rondhangende Witte kwikstaart, groepen Kolganzen, zingende Zwarte Mezen, de lokale Grote Lijsters, één Keep en Graspieper en een Groene specht en Veldleeuwerik ter plaatse. Als ik tussendoor richting Mulderskop sneak om te kijken of daar misschien de Klapekster zit die gisteren op Maldens Vlak zat, pik ik nog net vijftien Kleine zwanen over de trektelpost op. Mulderskop is leeg, waarna ik weer naar het vliegveld terugkeer. Om half tien begint het werk te roepen en taai ik af. In tien minuten ben ik er. Dit ga ik dus vaker doen! In de werkpauze brengen Joost van Bruggen en ik een bezoek aan de Europese kanaries aan de Archipelstraat. Als er door Jeroen Veeken in de middag een Klapekster en Raaf op het Maldens Vlak worden gemeld fiets ik na het werk weer die kant op. Na een tijd posten op Mulderskop zie ik een Raaf aan de zuidkant van Mulderskop laag richting westen vliegen. Op het Maldens Vlak zit de Klapekster bij de windvaan, verstopt achter enkele hoge bomen in een overhoekje van hei. Prachtig in de avondzon, af en toe passeren dreigende donkere regenwolken. Een zeer rustgevend tafereel na een werkdag.

3 maart wordt gekenmerkt door een dichte mist in de vroege ochtend. In plaats van Maldens Vlak gaat de route naar m'n werk dan ook via de Ooijpolder. Bij het HD-gemaal sla ik de weg langs het Meertje in, kijken of de Roerdomp misschien ergens langs de kant staat. Al wat er staat is collega Harvey van Diek, ook helemaal uitzinnig door de prachtige mist en het licht. Hij maakt een foto van me, waar ik later bij het zien er van wel heel blij wordt, wat een sfeerfoto! Harvey moet door naar het werk, ik ga door richting Zwanenbroekje. Hier zie ik in de mist drie Knobbelzwanen, twee Bergeenden, een Grote zilverreiger en een langssperend vrouw Nonnetje. De linker- en rechterrand van het asfalt in de gatend houdend baan ik me een weg over de bemiste Kouwedijk. De rietvelden aan de Hezelstraat passeer ik langzaam, luisterend naar alle geluidjes. Bij het meest westelijke rietveld sta ik een tijd stil, luisterend naar geluiden van misschien Baardman of Waterral. Genietend van zingende Rietgorzen, Heggenmussen en Spreeuwen hoor ik geen geluiden waar ik op hoopte. Over de dijk fiets ik langs de Oude Waal, waar die ook mag liggen. Ergens rechts.

In de middagpauze fiets ik met Joost weer naar de Europese kanaries, waar ik eindelijk, ondanks mijn tremor (is oa. last van trillende handjes) waar ik soms last van heb, een redelijke foto vanuit de hand weet te maken. Met de SOVONcollega's houden we vanaf 1 maart bij wat we rond Natuurplaza zien. Die twee Haviken, weliswaar boven Mariënboom, staan genoteerd voor vandaag.

Een middagje Oude IJsselstreek

2010-02-27T22:23:00.024+01:00

Hoe ze het doen, daar aan de oostkant van het Pannerdens kanaal, geen idee. De een na de andere leuke soort wordt in het gebied tussen ruwweg Arnhem en Gendringen opgeduikeld. Vooral het Azewijnse Broek en het vlak ten zuiden er van gelegen Wiekens Gat zijn ongekende goudpotjes aan bijzondere waarnemingen. Maar ook de Rhederlaag bij Lathum laat van zich horen met een Parelduiker en Grote Zeeeend.

Gisteren werd door Arjan Hell op een kleine voormalige zandwinplas bij Didam een Roodhalsfuut gevonden. Zelfs deze uithoekjes doen dus driftig mee. Samen met de twee nog immer aanwezige Grote Zeeeenden en een Geoorde Fuut op het Wiekens Gat en Ruigpootbuizerd in de Rouvenen (het gaat er zelfs om twee!) was een toerrit die hoek in nu best interessant. Na wat rondmailen en bellen blijken Jasper en Joep Hooymans er wel zin in te hebben. We spraken af het rustig aan te doen, twaalf uur was een mooie vertrektijd.

Om vijf over twaalf staan ze voor m'n deur en langs de waalstrang bij Lent rijden we op de pont van Doornenburg aan om het Pannerdens kanaal over te steken. Aan de overzijde rijden we over de dijk langs de Lobberdensche Waard. Aalscholvers zitten hier al weer op hun nesten en een eerste Grote zilverreiger hapt in een wei muisjes zonder beschuit. Herwen wordt gepasseerd en babbelend rijden we door Babberich. Na de brug over de A12 slaan we links Werfhout in en parkeren we een minuut later de auto aan de Pakopseweg.

De plas is zo'n 'duizend-en-een-gat'. Omzoomd door jonge bomen, een Herashekwerkje er omheen, ligt in de oksel van de A18 en de Bievanksweg nu niet bepaald een plas waar je veel van verwacht. Toch vond Arjan zoals gezegd gisteren hier een Roodhalsfuut. De put is in ieder geval bekend bij menselijke duikers, zo blijkt. Een viertal gaat net kopje onder. Als ze ons zien beginnen ze stoer over 'op zoek naar de Oehoe?'. Waarom ze daar nu weer over beginnen. Weten ze meer? Daarna beginnen ze over allerlei uilensoorten waar ik van ze levensdagen nooit van heb gehoord. Ze kennen hun soortjes blijkbaar wel. Of d'r zit een verkeerd soort gas in hun zuurstofflessen...

Een eerste ronde met de telescoop brengt twee Brilduikers, een Fuut, Kuif- en Krakeenden, enkele Dodaarzen en Storm- en Kokmeeuwen in het vizier. Van een Roodhalsfuut geen spoor. Jasper en Joep lopen verder langs het pad langs het water, ik blijf op hetzelfde uitkijkpunt zoeken en voeg zo een derde Brilduiker aan het dagtotaal toe. Boven m'n hoofd roept een overvliegende Veldleeuwerik. Als Joep en Jasper terugkomen melden ze dat verderop Sijsjes leuk dichtbij zitten. Dan die maar bekijken, misschien is er nog iets te fotograferen. Langs het pad zitten op slechts enkele meters Sijsjes onder andere volop te zingen, leuk! Een degelijk fotootje lukt helaas niet. In de zuidhoek lijkt de plas een uithoekje te hebben, waar ik net niet op kon kijken, en loop daarom door. Helaas is deze hoek ook leeg. Dan valt m'n oog op iets wits langs de waterkant. Met een tak weet ik 'm naar de kant te halen en sta daarna met een schijnbaar vers dode Fuut in m'n handen. Waarschijnlijk was de afgelopen ijstijd teveel van het goede. 'Ik heb 'm!!', schreeuw ik met de Fuut hangend in m'n handen. De broertjes komen er snel aan, denkend dat ik de Roodhals heb. Verbaasd kijken ze naar m'n vondst. Ik lig in een deuk, tijd om verder te gaan.

Over de N335 rijden we verder naar het oosten. Jasper ziet vanachter het stuur een zestal ganzen direct langs de provinciale weg. 'Huh, Toendra's?'. Hij heeft gelijk, het blijken inderdaad Toendrarietganzen. Aparte plek zo langs de weg. Door een prachtig Bergherbos rijden we op Azewijn aan, waarna we naar de Omsteg rijden voor de gisteren nog aanwezige Grote zeeeenden en Geoorde Fuut. Ook dit blijkt weer zo'n voormalige zandwinningsplas, omgevormd tot soort van recreatieplas. Door een twee meter hoog draaihek (sinds wanneer staan die dingen bij zo'n plas?) komen we aan de rand. Op de plas dobberen tientallen Smienten, Kuif-, Krak- Tafel- en Wilde eenden. Jasper heeft al snel de zeeeenden gevonden. Een Rietgors duikt in rietkraagje en een vrouw Nonnetje blijft niet onopgemerkt. Mijn eerste Witte kwikstaart voor Gelderland vliegt roepend over. Grotere spetters komen neerwaarts, we gaan toch nog even naar de westkant van de plas, waar de Geoorde Fuut het meest wordt gemeld. Langs de rand liggen ook hier twee dode Futen in winterkleed op hun rug. Als door onze aanwandelen de eenden van de oever afzwemmen vindt Joep met de kijker een fuutje. Hij denkt aan een Dodaars, de telescoop brengt een Geoorde fuut in beeld. Ook die is gelukt!

Als het iets harder begint te sijpelen lopen we weer op de auto aan en rijden naar de Azewijnsestraat, waar een parkeerplaats blijkt te zijn om het Azewijnse Broek in te kunnen. Wist ik veel, de laatste keer ging ik vanaf de Maatweg door een ruigteveld. Een Zanglijster zingt fanatiek vanuit de bomen. Uiteindelijk komen we bij een bruggetje aan, vanaf waar we de plas afkijken. Een Grote zilverreiger vliegt langs en op een baggerpijp blijken m'n eerste veertien Scholeksters voor dit jaar in Gelderland te staan. Jasper is ondertussen iets verder gebanjerd, als hij ineens een schreeuw geeft. Over het water vliegt een uil weg, Velduil! Toeval bestaat niet. Tijdens de wandeling naar deze plek spraken we nog over Velduilen en nu stoot hij er ineens een op! Met een grote boog vliegt de uil over het water, om verderop weer plaats te nemen aan land op, natuurlijk, een Herashekwerk.

Alsof hij alweer vergeten is wat er net gebeurde zit de uil vanaf het hek rustig om zich heen te kijken en laat zich prachtig bekijken. Achter ons komen twee vogelaars aangekleid. Het zijn Jelle en z'n vader Lex Aalders. De Velduil blijkt vanochtend al gevonden te zijn en ze zijn op de melding afgekomen. Ze krijgen 'm in een presenteerscoop aangeboden. Samen met Lex loop ik een eind z'n kant op en nemen positie net achter een bocht in het hekwerk. Hij zit nog steeds te ver voor me voor leuke plaatjes, met telescoop en telefoon weet ik toch een recordshot te maken. Uiteindelijk vliegt de vogel op en verdwijnt in een omhekt gedeelte waar zand wordt gesorteerd en opgeslagen. Samen met Jelle blijven we nog een tijdje bij het bruggetje staan, genietend van deze onverwachte ontmoeting. Zelfs een zonnetje breekt even door. Twee Grote zilvers komen op kenmerkende wijze langsgeflapt. Op het water zwemt nog een Toendrarietgans, verder zoeken levert verder geen bijzonderheden op.

Langs de Bemmenstraat ten zuidoosten van Duiven zit al een tijd een Ruigpootbuizerd, later bleek dat er liefst twee aanwezig zijn in het gebied. Het is al later in de middag geworden, een bezoekje aan deze leuke soort kan net, dan zijn we ook nog op een schappelijke tijd thuis. Onderweg liggen ergens bij 's Heerenberg twee Bergeenden op de oever van een watertje. Bij aankomst in het weilandencomplex zien we al de eerste Grote zilverreiger in een wei foerageren, vanaf de Bemmenstraat zien we nog een paar 'sneeuwwitjes'. Met de telescoop speur ik de weilanden en akkers af. Een drietal Knobbelzwanen en enkele Buizerds komen voorbij, waaronder een erg witte die een paar dagen eerder voor Ruigpoot werd versleten. Dan blijf ik hangen bij een stip op een akker. Wittige kop, donkere buikschilden, daar zit ie! Met volle inzoom en scherpstelling tot het het randje is te zien dat het de/een Ruigpoot is. Joep en vooral Jasper hebben moeite met het vinden en middels aanwijzingen als 'blauwe trekker, blauwe bak' en 'het weidepaaltje erboven wijst 'm precies aan!' probeer ik duidelijk te maken waar de rover zich bevindt. Het blijkt te moeilijk, waarna we naar de Schoepikstraat aan de andere kant van de akker rijden. Bij aankomst is er geen spoor meer van de Ruigpootbuizerd te vinden, ondanks dat we toch precies in de lijn van onze oude plek en de blauwe trekker staan. En ook de Buizerds die we net ervoor hier zagen zijn ineens pleitte! Vol ongeloof zoeken we de omgeving af. Niets meer! Leeg!

Het schemert ondertussen behoorlijk als we op huis gaan. Vanaf een afstand zien we dat op de A12 bij Duiven het verkeer richting Velperbroekcircuit langzaam rijdt. Laten we net geen zin hebben in file. We proberen via wat tussendoorwegen bij de laatste oprit voor de IJssel de autobaan op te komen. Wat er in resulteert dat we uiteindelijk met een omweg bij de pont naar Huissen staan. Waarschijnlijk door enige moeheid komen de grappen dat we vandaag leuke soorten hebben gezien 'tussen twee pontjes' boven drijven. Een dertigtal Wulpen staat links naast de kade en vertrekt even later noordwaarts over het kanaal. Doornenburg komt weer langs, Gendt wordt doorkruist en Bemmel laten we links liggen. Ja, die Oude IJsselstreek heeft wel wat.

SOVON heeft een nieuw nest, een blik op het oude

2010-02-25T22:55:00.036+01:00

Het aantal medewerkers bij SOVON is als

uit de grond gegroeid. We moeten daarom naar een grotere wei. Een fotoherinnering aan de oude...

Dag kantoor

Dag uitzicht, dank voor je vele verrassingen!

Tot ziens Humfree! Kom je nog eens op de koffie?

Nooit meer dringen achter dat net te kleine raam voor een glimp van...
...

...de Middelste bonte specht. Erg fijn dat je op 25 februari nog even langs kwam!

Tot een volgende keer, bronnenbosje met je IJsvogel, Witgat, Watersnip en andere verrassingen

Het slootje over springen om de post te halen hoeft niet meer...

Nooit meer op m'n bek gaan op de winterse ijsbaan naar kantoor

Zullen we op de nieuwe plek ook weer fraaie kerstwandelingen maken?

En zullen we op de nieuwe plek ook weer honderden lieve-heers-beestjes hebben?

SOVON heeft ingepakt...

...en gaat verhuizen

per 1 maart zitten we op Toernooiveld 1 in Nijmegen. We vormen dan een kolonie, code Natuurplaza, met o.a. Ravon, St. Bargerveen, Vereniging voor Zoogdieren en de VOFF. Een foto van het nieuwe nest volgt.

Exotisch, exoot en een onverwachte wending

2010-02-21T21:01:00.047+01:00

Het was me gisteren niet eens direct opgevallen: bij het valideren(=controleren) van waarnemingen op Waarneming.nl kwam een foto van Robin Daalhuizen voorbij van een Pestvogel, zodat ik de waarneming makkelijk 'goed' kon keuren. Ook zag ik wel 'Gendt' staan, maar het kwam niet in me op dat dertien kilometer van m'n huis ook een dorp Gendt ligt. Dat het daar ook om ging zag ik pas later bij het bekijken van de waarnemingen op internet. Het was 22u. En ik werd plots wakker...fijn.

Een plan voor vandaag was snel gesmeed. Ik sprokkelde meer informatie bij elkaar, bekeek de straat op streetview van Google Maps (en zag zo waar de bessenstruiken stonden), berekende hoe lang ik er over zou fietsen, zocht op hoe laat de zon op zou komen en zette m'n wekker op een dik uur er voor. En sta er nog een kwartier eerder al naast. Een eerste Houtduif koert aan de andere zijde van de gesloten gordijnen, gevolgd door een roepende Merel en spoedig aangevuld met de eerste tinkelende en rinkelende Kool- en Pimpelmees. De zon zou nog niet opkomen. En zou dat zo te zien voorlopig ook niet doen: een dik pak mist lag voor pampus op de grond. Om kwart over zeven draai ik toch maar de straat op, door gemeen waterkoude mist ingesloten. Toch heb ik een grote glimlach op m'n gezicht (als waterkou tandglazuur zou kunnen breken had ze vandaag kunnen toeslaan). In de stilte van de zondagochtend zingen de eerste Vinken hun slagen, kent zowat elke straathoek wel een luidkeels zingende Heggenmus en beeld ik me in dat de Hout- en Turkse Tortels me vanaf de daken luidkeels de moed inkoeren: goe goe goe goe! (hun Engels is wat gebrekkig)

Op de Waalbrug hou ik even halt om te genieten van het schitterende beeld van groepjes meeuwen die voor me vanuit de mist opduiken en weer naar het westen verdwijnen. Bomen liggen met hun hoofd boven het witte dekbed uit. Een meeuw landt voor me op een lantaarnpaal, de vrij donkere mantel en het weinige wit in de handpennen doen me denken aan een Geelpootmeeuw. Alleen staat de meeuw met z'n poten in een oranje bad van lantaarnlicht. Het toeval helpt me gelukkig een handje: een minuut later floepen de lantaarns uit en zie ik de bevestigende gele poten.

Aan de overkant van de brug hobbel ik langs de fietstrap omlaag en rij de Waalbandijk naar het oosten. Er is geen hand voor ogen te zien. Behalve m'n hand dan. Vanuit de mist roepen ganzen in de waalstrang bij Lent. Een paar kilometer verderop sla ik de Defensiedijk in, welke door de Bemmelse Polder loopt. Rechts roept ergens een Rietgors. Ik probeer een beetje te oriënteren waar ik ben, door te letten op een fietspad wat haaks op de dijk ergens links moet beginnen. Dit is niet makkelijk, door het water én de kou in de lucht liggen m'n wimpers onder en boven in een innige omhelsing bevroren tegen elkaar aan. Het duurt langer dan verwacht en dan passeer ik 'm. Bijna aan het eind van de Defensiedijk liggen zes donkere bolletjes in een wei. Mijn gevoel zegt dat het geen molshopen zijn. Ik blijf een tijdje stil kijken, d'r gebeurd echter niets. Met de kijker is niet veel te zien, ik moet eerst een wak hakken in het ijs wat op de lenzen ligt. Tóch zijn het géén molshopen zweer ik bij mezelf. Tien stappen die kant op laat de molshopen verschrikt opvliegen en verderop landen. Zie nou wel: Patrijzen.

De grijns zit er nog steeds op als ik een Groene en Grote bonte specht hoor en ergens aan de andere kant van de Waal gaat zo te horen aan het kabaal een enorme groep ganzen de lucht in. Aan de westkant van Gendt sla ik even de dijk op en duik dan weer omlaag de 'Galgendaal' in. Nog nooit geweest, dus weer een leuke nieuwe ervaring. Ik ben blijkbaar iets te vroeg linksaf geslagen en kom daardoor op de Langstraat buiten het dorp uit. Gelukkig had ik de route ook via deze weg bestudeerd, na een paar honderd meter sla ik dan ook de Gildestraat in. Hier moet het gebeuren. Op de gemelde Pestvogellocatie herken ik de plek van streetview: de cotoneaster ligt er helaas Pestvogelloos bij.

Met de fiets aan de hand begin ik te 'cirkelen' door de wijk. Hondenuitlaters kijken me nog niet helemaal wakker aan, behalve een waarmee ik een gezellig praatje maak. Verspreid hangen Kramsvogels in de tuinen rond en wordt elke in een boom stilzittende Merel gecheckt: d'r zou eens een kuifje aanzitten. Kool- en Pimpelmezen zijn, net als Huismussen overigens, overal te horen. Op een fietspaadje sta ik een tijd stil bij een boom met bessen, als in de verte de lange gestalte van Erik van Winden aan komt fietsen. Gisteren had ik 'm ingelicht van mijn zoekactie en hij zou misschien ook nog komen. Apart van elkaar doorkruisen we alle paden en wegen in de wijk. Brandganzen vliegen roepend boven de wijk over. Na een tijd krijg ik een telefoontje van Erik dat hij naar een andere afspraak moet. Ik besluit nog even te blijven. Na een kleine tien minuten zie ik in de mist ineens iets herkenbaars boven in een boompje op dé plek zitten. Wel krijg nou wat. Snel loop ik die kant op en het wordt steeds duidelijker: na twee uur duikt ie plots op. Snel bel ik Erik, die gelijk omdraait. Ik maak met m'n nieuwe camera de eerste plaatjes en bedenk dat ik thuis toch maar eens goed de handleiding moet lezen. Erik laat 'lang' op zich wachten. Zo voelt dat altijd als je iets doorbelt en zelf bij een vogel staat: wanneer zou ie wegvliegen? Ondertussen word ik besproken door een aantal buurvrouwen die bij elkaar voor een deur staan. Ik bedenk hoe ik er uit zie in m'n dikke jas vanaf zo'n afstand. Het nummer 'Ich möchte ein Eisbär sein' schiet door m'n kop.

Uiteindelijk peert de Pestvogel 'm dan ook en over de huizen heen vliegend zie ik 'm verderop weer in een top landen. Hierbij hetzelfde gevoel. En als ik éven omkijk of Erik er al aankomt en me weer omdraai is de top leeg. Verdraaid! Vijf seconden (!) later zeilt Erik de hoek om. Ik vertel 'm het verhaal en dan komt de Pestvogel ineens roepend over. Dat was het dan. Samen zoeken we weer door de wijk in de hoek waar de Pestkop heen vloog, uiteindelijk moet Erik nu echt weg voor de afspraak. Ik blijf weer. Erik vertelde dat hij aan de zuidkant van Gendt ook het een en ander aan bessenstruiken had zien staan, zodat ik besluit daar te gaan zoeken. Ik wil net vanuit de Gildestraat de Langstraat oversteken, als ik 'm op de hoek van het kruispunt weer in een boom zie zitten. Waarna hij vlak erna verder naar het zuiden speert. Ik ga er in soortgelijk vliegende vaart achteraan en vind 'm weer in de top van een populier. En ook hier vertrekt ie weer te snel, met mij weer aan z'n staart hangend.

Een heel stuk verder vind ik 'm met geluk bij een pleintje weer. Hij zit niet in de top, maar er iets onder. Terwijl ik 'm zit te bekijken duikt ie plots omlaag, mijn kant op. Hij zeilt over me heen en neemt plaats in een rozenstruik aan de overkant van de weg, op een vijftal meters afstand. Hier zat ik dus op te hopen! Het is ineens niet koud meer, wie wordt nu niet warm van zo'n beauty! Ik blijf aan de overkant staan. De vogel slikt een bes weg en vliegt dan de boom naast me weer in, om hier van takken te knabbelen. Koolmezen zijn niet echt enthousiast met de Pestvogel en pesten de vogel. Als de exotische schoonheid nog een paar keer naar het struikje is gedoken heeft ie schoon genoeg van de mezen en vertrekt naar de andere kant van het plein. Het is inmiddels begonnen met regenen en vanmiddag wil ik vanwege de verjaardag van m'n moeder nog naar Enschede. De spullen gaan de fietstas in en rond elf uur trap ik op huis aan. In de Bemmelse Polder pik ik op de grote plas nog zes Bergeenden, Tafel- en Kuifeenden, Smienten, een Fuut en Dodaars en drie Nonnetjes mee.

Thuis bel ik naar m'n ouders in Enschede, met de vraag of 'heel misschien' m'n jongste broer Roland zin heeft me in Almelo van de trein op te pikken, zodat ik een bezoekje kan brengen aan de discutabele Siberische Taling, welke al een tijdje in de Gravenallee, zo'n drie kilometer vanaf het station, zwemt. Deze voor Nederland zeldzame eend is discutabel vanwege het feit dat ze wel in gevangenschap worden gehouden en dus ook kunnen ontsnappen, en ook de locatie, zo langs een druk bewandelde plek aan de rand van de stad, zorgt voor vraagtekens. Maar alla, het is een vogel, en die kunnen op allerlei rare plekken opduiken. Dit is dan ook een 'lijsttechnische' twitch: mochten ze 'm ooit als wild beschouwen, dan heb ik 'm. Roland wil me gelukkig wel ophalen. Om kwart voor twee stap ik op de trein. En wordt m'n dag nog leuker. Op de bank naast me zit een achtjarige of zo, die over z'n jongere zusje niet tegen z'n moeder zegt 'Shanaja is op mijn broodje gaan zitten'. Nee, het is 'Shanaja heeft mijn broodje verpulvert!!'. Ik krijg gelijk beelden van een zwaar aangeslagen krentebolletje voor ogen...Na aankomst in Almelo staan we binnen vijf minuten naast een kanaal, waarlangs een fietspad loopt met aardig wat zondagswandelaars. Twee mensen, waarvan ik door hun gooiende gedrag eerst vermoed dat het vogelaars met brood zijn, blijken vissers. In eerste instantie zie ik alleen Wilde en Soepeenden, Meerkoeten en een Fuut. Dan blijft m'n kijker hangen op de taling. Het is gezegd: een prachtig mannetje is het wel! Hij houdt me nauwlettend in de gaten als ik foto's maak. Passerende wandelaars hebben er ook weet van: 'die zit er al een tijd hoor' krijg ik meerdere keren gemeld. Bij het bekijken hoor ik achter m'n rug een wel heel bekend geluid: een Middelste bonte specht roept kwekkend vanuit het bos. Wat een heerlijk geluid is dat toch. Dat is wel heel mooi meegenomen!

Na een kleine twintig minuten geloof ik het wel en houden we het voor gezien. Via de provinciale weg rijden we op Enschede aan. Ergens halverwege slaan we de snelweg op en al kakelend, we hadden elkaar al een tijd niet meer gesproken, gaat het verder. Ineens vloekt m'n broertje op z'n 'Rolands', lichtelijk Twents nuchter: 'k*t, die afslag hadden we moeten hebben'. Ik schiet in een lachstuip, een blauw bord wijst Amsterdam aan. In een soort mega U-turn draaien we weer naar het noorden. Spoedig passeren we een knooppunt: bij Almelo! En we kunnen er niet af! Het wordt steeds leuker. Pas bij Rijssen hebben we een mogelijkheid. Ik lig helemaal in een deuk en bel naar Enschede dat het iets later wordt. Ik ben altijd gek op onverwachte wendingen aan het eind van een verhaal. Deze zag ik echter niet aankomen. Dat zal Roland nog vaak horen...

Omdat ik 'm zo fraai vind nog een Pestvogeltafereeltje. Het lijkt zo lief, maar ondertussen was dit vrouwtje Koolmees de ware pestkop...

Witkopeend! 'Kat-in-'t-bakkie', eend-zonder-wakkie..

2010-02-14T22:34:00.022+01:00

Na het missen van de Witkopeend gisteren, zoals geschreven, voor vandaag met Geert Lamers de afspraak staan naar de Zevenhuizerplas te gaan, waar de eend gisteren in de namiddag werd herontdekt. Eerst moet hij 's ochtends in het veld iemand inwerken bij een BMP-telling voor SOVON, we kunnen daarom pas rond het middaguur afrijden. En dat betekent voor mij weer uitslapen. De wekker gaat dan ook nutteloos om acht uur af. In de soepele draai die ik maak zet ik 'm uit en dommel op m'n andere oor verder. En sta even later toch onder aan de trap van m'n hoogslaper. Want zoals gewoonlijk: eenmaal wakker, niet weer in slaap te krijgen. De snelfiltermaling pruttelt z'n sessie door het koffiefilter en na de douche rommel ik lekker om op m'n kamer. Het is notabene een Limburger, Ivo Meeuwissen, die 'al' om 8:56 via Dutch Bird Alerts weer melding maakt van de Witkopeend. Gerustgesteld, de gedachte 'dat gaat wel goed vandaag' slipt voorbij. Als ik vlak daarna lees dat een vissersbootje vlak langs kwam varen krijg ik toch zo m'n bedenkingen. Zo'n beest kán natuurlijk ook vliegen.

Vanachter m'n computer ontwaar ik dikke rondvliegende propjes in de achtertuin: Appelvinken! Eerst een, later vijf en allengs zit ik op zeventien. Ik hou me een beetje bezig met proberen ze te fotograferen vanachter het raam: het betere luie vogelen. Voor de zekerheid leg ik een kilootje gesneden appels in de tuin, je weet nooit! Kort probeer ik vanuit de tuin zelf foto's te maken, tuurlijk zijn ze op zo'n moment net weg. Dit levert wel mijn eerste Brandganzen voor de tuin op. Twee vliegen er mee in een groep Kolganzen. De Appelvinken laten zich heerlijk beluisteren, druk roepend en zingend. Als een Zwarte Kraai in hun zangboom neerploft gaat alles de lucht in: Appelvinken, Groenlingen en duiven. Een Zanglijster tiekt langs, ook een leuke wintersoort! Een skulkende Winterkoning in de hulst maakt het even spannend. Als een zangertje foerageert de vogel rond, waardoor ik ook een tijd denk een zangertje voor me te hebben. Maar uiteindelijk komt de aap, nee de koning van de winter, uit de mouw, nee hulst.

Om kwart voor een gaat de telefoon: Geert is onderweg. Ik bel Mark om te zeggen dat we zo kunnen gaan. Mark is er op tijd en pikt zo nog wat Appelvinken mee. Een half uur later rijden we voor de tweede keer naar het westen. Vanuit de auto lijkt het weer in ieder geval schappelijker dan gisteren. Hopelijk is de Witkopeend vandaag net zo vriendelijk. Vlak voor we bij de plas zijn kijk ik verbaasd naar een vrouwtje Krooneend, welke in een sloot langs de Eerste Tochtweg nabij De Hooge Veenen zwemt. Om kwart over twee draaien we de parkeerplaats bij een grote open plas op. Zonder wakken. In de verte staat een clubje twitchers op een rij. Aan de andere kant staat eveneens een streepje vogelaars. Ertussen dobberen diverse watervogels. Drie ervan, eenden, slapen vrij dicht bij elkaar: degeen met de opvallende oogstreep is het vrouwtje Witkopeend! De vogels er naast zijn Rosse Stekelstaarten, een vrij in Nederland rondhangende exoot. De Witkopeend is een van de zeldzame eenden, waarvan het mogelijk is dat er wilde exemplaren in Nederland belanden. In ieder geval is deze ongeringd. Het CDNA zal uiteindelijk beslissen of we deze mogen rekenen als 'wild'. Vermeldenswaardig is trouwens het feit, dat op 6 april 2007 op de plas Starrevaart, welke ik gisteren ook heb bezocht, een vrouwtje Witkopeend verbleef. En deze is geaccepteerd door het CDNA.

Het vrouwtje Witkopeend ligt voornamelijk met haar kop in de veren gedraaid te slapen. Zodat we haar kenmerkende dikke snavel niet kunnen bekijken. Wel is de iets andere kleur bruin en de koptekening goed waar te nemen. Het frappante stekelstaartje steekt parmantig omhoog, af en toe even stevig trillend. Van de kou, of om de grote aandacht vanaf de kant? Een Kokmeeuw komt net iets te dicht langsgevlogen en in een reflex schiet de kop uit de veren, gelukkig kijk ik en zie de snavel, waarna de eend onder water schiet. Snel is ze wel! Zodra ze weer boven is gaat de snavel direct terug de veren in. In de verte wordt een Slechtvalk bij een hoogspanningsmast opgemerkt, die ik mooi meepik. Hierna bekijk ik de rest van de plas. Opvallend is de afwezigheid van Brilduikers. aan de andere kant van de plas staan enkele Bergeenden en zwemmen er Tafel- en Kuifeenden, Meerkoeten, Knobbelzwanen en Smienten rond. En net als de vogels zelf komen af en toe vogelaars binnenvallen. En vertrekken ze weer. In de tussentijd laat de Witkopeend haar snavel ook af en toe mooi bekijken, zodat ik in ieder geval een mooi 'totaal'plaatje heb, en het niet alleen bij een suffende eend blijft.

Rond drie uur begint het licht te sneeuwen, al snel doorzettend naar een gordijn aan vlokjes. De temperatuur gaat evenzo net zo snel omlaag, waarop we besluiten genoeg gezien te hebben en verder te gaan kijken. In Voorhout werd gisteren en vanochtend een Pestvogel gezien. Geert heeft ook in gedachte de Kleine Burgemeester van Amsterdam te bezoeken. Dit blijkt een beetje met elkaar op de route te liggen, zodat we beide gaan proberen. In Voorhout parkeren we de auto aan de Lisdoddehof en lopen naar de Boterbloemstraat, waar de vogel regelmatig werd waargenomen. Zo kom je nog eens ergens! We vinden wel Groenlingen, Turkse Tortels, grote groepen Spreeuwen en solitaire of kleine groepjes Kramsvogels. Een hoop muziekkabaal trekt onze aandacht. Kijkend naar het eind van de straat zien we waar het vandaan komt: een praalwagen reutelt langzaam voorbij. Ook hier doen ze aan carnaval blijkbaar. Tussen de huizen door ontdek ik in de verte een aparte, wittige vogel tussen twee donkere andere in de top van een populier. Het blijkt een grotendeels leucistische Spreeuw, grappig! Ondanks de behoorlijke afstand, zeker 100 meter, weet Mark met z'n camera er een verbluffende foto van te maken. 18x optische zoom. Ik ben zelf op zoek naar een nieuwe camera, dit maakt mijn keuzeopties wel weer ingewikkelder, maar interessant. Dwalend door de straten komen we uiteindelijk zonder Pestvogel weer bij de auto. Als ik hoor dat de Kleine Burgemeester nieuw is voor Geert vraag ik ons af wat we hier dan nog doen. Waarschijnlijk wat te kort gezocht, maar een nieuwe soort is altijd leuk en gisteren ging het erg snel en fraai, dus waarom vandaag niet. Tomtom: op naar de Westlandgracht.

Daarom zijn vogels nou zo intrigerend: ze vliegen (dat willen we natuurlijk allemaal kunnen), ze zijn onvoorspelbaar (dat maakt het spannend) en ze kunnen overal opduiken (zoals in Amsterdam), zodat je deze hobby overal en bijna altijd kunt uitvoeren. Vergeet ik nog iets: ook de weersomstandigheden zijn een belangrijke factor. Zoals vorst. Lag de gracht gisteren grotendeels nog open, vandaag ligt tie gewoon bloedserieus bijna helemaal onder een laag ijs! Een Witkopeend-syndroom komt voorbij drijven. Nee he! Een wakje, slechts groot genoeg voor enkele Kokmeeuwen is nog open. En die Kokmeeuwen staan er ook. Maar geen Kleine Burgemeester.

We lopen een stuk de gracht af, naar de Heemstedestraat, waar een groter gedeelte nog open ligt. Hier staan wel een geringde Pontische Meeuw, een andere dus dan gisteren, maar wel een lokaal bekende, een Zilvermeeuw met klaarblijkelijk een blind oog, en Storm- en Kokmeeuwen. Maar ook hier geen burgemeester. Halsbandparkieten vliegen roepend over. 's Morgens blijkt de meeuw hier wel gezeten te hebben. Tsja, soms zit het tegen. Het begint te schemeren en voordat de kou helemaal bezit van ons kan nemen stappen we weer in de auto. Ietwat duf maken we een stop bij een tankstation, waarna we weer wakker verder rijden. Te wakker blijkt. Geheel in de sfeer van 'eenden' en 'missen' kwaken Geert en ik ons voorbij de afslag naar Nijmegen. Geert neemt de eerstvolgende afslag, zodat we binnendoor via Geldermalsen op huis aanrijden. Vogels of vogelaars, beiden komen soms op aparte plekken...

De kous op de kop van de Witkop(eend)

2010-02-13T20:40:00.012+01:00

Alweer een tijd geleden dat ik er zo gruwelijk vroeg uit moest. Nou ja moest; doe het mezelf natuurlijk ook aan. Gewoonlijk is het ook geen probleem, bij temperaturen onder nul krab je je natuurlijk nog wel een keer aan je rode oren. Hoewel de ontdekker, Arjan Joon, op 10 februari niet kon zien of de vogel ringen droeg, is de Witkopeend op de Dobbeplas bij Nootdorp wel één van de zeldzamere zwemvlieskandidaten de laatste tijd waar ik warm voor loop. Op een oproep op de mailcirkel van de VWG Nijmegen, of er misschien mensen die kant op gaan, reageert Jos van Oostveen. Hij wil gaan en we zetten de afspraak op zeven uur. Mark Wilkinson heeft er ook wel koude oren naar en gaat mee. Een andere geinteresseerde komt helaas niet opduiken, zodat we om tien over vertrekken richting Nootdorp.

Op de parkeerplaats bij de Dobbeplas staan al een aantal auto's, een twintigtal meters verder de inhoud met telescoop in de aanslag. Vlak erachter ligt het restje open water van de plas, waar nu alles bij elkaar gepropt rondkwekt. Het uitblijven van opgetogen reacties maakt de situatie snel duidelijk: bijna alle soorten zitten er nog, juist de Witkopeend en de eveneens gemelde Geoorde Fuut verkozen te vertrekken. Mijn hoop op enkele prachtplaatjes, zoals ze gisteren in de wak werden gemaakt, vliegt mee naar onbekende bestemming. Een Grote Zilverreiger en Halsbandparkieten vliegen langs. Aan de overkant ligt nog een wak, deze scan ik tegen beter weten in ook maar even af. Grote Canadese Ganzen, Smienten, Slobeenden, Kuif- en Tafeleenden gaan het notitieboekje in.

Binnen tien minuten is de situatie eigenlijk kraakhelder en besluiten we rond te gaan zoeken. Normaal ben ik gewoon om situatiefoto's te maken, dit bezoek was zó kort, dat ik het spontaan vergeten ben. Eerst checken we een open water aan de rand van een nieuwbouwwijk in Nootdorp, waar we op de heenweg langs kwamen. Behalve een Rietgors, Knobbelzwanen, Kuif- en Tafeleenden en meeuwen treffen we weinig bijzonders aan. Hoewel, een groep Kieviten hier aantreffen was wel opmerkelijk. Ik bel met Adri Clements, met wie ik bij de Dobbeplas telefoonummers heb gewisseld, en de Grote Plas bij Delfts Hout is gaan checken. Ook hij heeft geen positief nieuws. Een belletje naar Luuk Punt levert hetzelfde nieuws op. Hij is naar de Biesbosch. Wel krijgen we te horen dat de Starrevaart bij Leidschendam een goede mogelijkheid zou kunnen zijn. Tevens zitten er Grote Zee-eenden.

Sluip-door-kruip-door rijden we naar de Vlietlanden, waar de Starrevaart onderdeel van is. Op de Starrevaart zelf zwemmen vier Nonnetjes, een vijftal Brilduikers en staan er zo'n honderd Wulpen op de rand van het ijs. Smienten drijven in grote getalen rond. We rijden een stuk verder, naar de Kniplaan, welke tussen de plassen Starrevaart en Meeslouwerplas doorloopt, en zetten de auto langs de kant van de weg. Vanaf deze kant bekijken we nog eens de Starrevaart, waarna ik de dijk aan de andere kant oploop. Mijn bek valt open als ik m'n hoofd over de rand van de dijk steek en tegen duizenden Smienten op de Meeslouwerplas aankijk. Met een handteller telt Jos de groep en komt op een schatting van zo'n 10.000 vogels. Kanonne, zoveel heb ik er nog nooit bij elkaar gezien! Recht voor ons ontdek ik twee Grote Zee-eenden, even later gevolgd door nog twee. Uiteindelijk zwemmen ze alle vier bij elkaar (op de rechterfoto op een lijn ongeveer in het midden). Langs de achterrand staan zeven Grote Zilverreigers. Het is koud. Niet een heel klein beetje. Nee, heul heul heul erg vies koud! Zelfs de vissticks in m'n vriezer hebben het beter. Ik ben dan ook blij als ik weer in de auto zit en we de tocht naar de noordkant van de plas maken. Onderweg zien we een Sperwer in een boom zitten, op Smienten en Meerkoeten na zit er aan de noordkant niets. Waarop we naar de Kraaierslaan bij Noordwijk rijden voor de gisteren nog waargenomen Zwarte Ibis.

Het is ietwat raar om weer aan de Kraaierslaan te staan. Hier lag ik dus op zo'n twee à drie meter van een Zwarte Ibis af, liggend in de berm en met de vogel in de sloot (zie verhaal 6 januari). Nu is tie leeg en verlaten. Jos en Mark blijven bij de auto, ik besluit wat rond te gaan schuimen en slootjes te checken. Op de naastgelegen camping zijn enkele open watertjes en ook langs de Duinweg zijn nog slootjes open, maar helaas geen Zwibis. Een Goudhaan kriebelt door struikjes op de camping. Weggedrukt in de slootoevers zitten wel nog enkele stiekeme Watersnippen. Met de auto rijden we enkele rondjes en controleren alle (zichtbare) slootjes, zonder resultaat. We geven het op en rijden naar Amsterdam, dan de Kleine Burgemeester maar een kans geven.

Op de Westlandgracht in de Schinkelbuurt aangekomen staat de auto nog niet stil, of ik zie de witte verschijning al op de kade staan. Het kan dus ook anders! Erachter zitten twee fotografen op het fietspad, met de meeuw op een kleine twintig meter voor hun. Wat een plaatje! Wij bekijken de vogel vanaf de andere kant en beginnen ook met fotograferen. Na een tijd loop ik over een bruggetje naar de andere zijde, en krijg zo de meeuw op een kleine tiental meters voor de kijker. Door Karel Mauer word ik gewezen op een Pontische Meeuw. Die er half in slaap kakkend naast staat. Hoppekee! De meeuw zit rustig op de kant, plakken brood die vanaf het bruggetje worden gegooid nodigen uit voor enige actie. Staand op een meerpaal naast het bruggetje laat de burgemeester zich wederom fraai bekijken. Halsbandparkieten vliegen roepend over. De kou slaat weer toe, het is ook mooi geweest. Jos moet ook rond drie uur thuis zijn, tijd om op huis aan te gaan. Halverwege de rit krijg ik een telefoontje van Frank Wagenaar: de Witkopeend is herontdekt: zo'n dertien kilometer zuidelijker, op de Zevenhuizerplas. Ik bel Erik van Winden, die met openbaar vervoer en fiets is afgereisd, en waarvan ik weet dat hij geen alerts ontvangt, dat ze hem hebben teruggevonden. Een afspraak met Geert Lamers morgen wederom naar het westen af te reizen wordt gemaakt, Mark wil wel weer mee...Om half vier krijg ik een sms van Erik: 'nu te zien met twee Rosse Stekelstaart'

Visite aan de Wilde Zwanen van de Oude Waal na het werk

2010-02-11T19:17:00.008+01:00

Vandaag na m'n werk om kwart voor zes nog even de vier Wilde Zwanen op de Oude Waal in de Ooijpolder bekeken. Practisch niet te zien op de foto, wel een heerlijke sfeervolle namiddag!

Pauzemoment met Dwerggans

2010-01-26T20:02:00.008+01:00

Het is vandaag heerlijk lekker weer met een prachtig koublauwe lucht. Op het SOVON-kantoor kriebelt het dan ook en als de Dwerggans vanochtend weer wordt gemeld, is het plan om 'in de pauze' te gaan zoeken dan ook snel gemaakt. Met z'n vijven, Menno Hornman en Henk Sierdsema in de ene auto, Joost van Bruggen, Fred Hustings en ik in de andere, koersen we rond twee uur de polder in. De plek waar Jan Willem Jonkers en Jouke van der Zee 'm rond tien uur meldden, langs de Sint Hubertusweg, is leeg. Een stuk verder op de Hubertusweg slaan we links de Leuthsestraat in en rijden deze naar het westen uit. Groepjes ganzen die we onderweg controleren hebben geen Dwerggans in hun midden.

Aan de westzijde van de Leuthsestraat, achter de boerderij ter hoogte van de zuidelijke Groenlanden zit een hele grote groep ganzen. We parkeren hier de auto langs de weg en beginnen vanuit de auto de groep af te kijken. Deze groep levert niets op, waarna Joost een kleine dertig meter verder, net voorbij een haag waardoorheen we al ganzen zagen, de auto weer stilzet. Fred stapt uiteindelijk voorzichtig uit en begint geleund tegen de auto vanaf een net iets hoger standpunt de ganzen te bekijken. De ganzen blijken hier geen problemen mee te hebben. Als hij een tijd de groep heeft doorgespit, krijgt Fred de Dwerggans ineens in beeld! Hij is niet makkelijk, zo achterin tussen de Kolganzen. Uiteindelijk hebben Joost en ik 'm gelukkig ook in beeld. Hierna is het een hele toer de gans in beeld te houden. Gebruik makend van herkenningspunten in het terrein, vooral molshopen kunnen in zo'n geval érg handig zijn, weten we 'm elke keer weer te vinden. Af en toe laat de vogel zich tot onze opluchting wat openlijker tussen de groep bekijken. Max van Dongen die toevallig langskomt krijgt de Dwerggans op een groen bedje voorgeschoteld. Ook somt Fred de nodige halsbandringen van Kolganzen op, die netjes met een pen op de hand worden genoteerd. Dat wordt niet vergeten over te schrijven voor de handen worden gewassen straks!

Een voorbijscherend roofvogeltje heeft de kenmerken van een vrouwtje Smelleken, maar verdwijnt toch te snel naamloos achter een haag. Joost vindt nog een Kolgans, die, door z'n witte kolvorm en witte oogring, enigzins doet denken aan een Dwerggans. Een uiterlijk die wel vaker wordt aangetroffen én versleten wordt voor Dwerggans. De 'pauze' is allang voorbij, als we met een korte stop bij de twee adult Wilde en twee Kleine zwanen op de Oude Waal weer naar kantoor rijden. Hier krijgen we te horen dat Menno en Henk nog wel in het veld waren, toen wij de Dwerggans zagen. Wij dachten dat ze al weer naar kantoor waren. Ietwat slordig dat we niet gebeld hebben. Zij hadden langs de Koudedijk dan weer een leuke Roodhalsgans! (Foto Dwerggans Fred Hustings)

Na de inkopen lekker inkoppen!

2010-01-25T18:07:00.016+01:00

Eens in de ongeveer twee weken doe ik voor m'n werk inkopen bij de groothandel. Grote onhandigheid is telkens het niet beschikken over een rijbewijs, laat staan een auto. Zodoende rijdt er daarom iemand mee en dit keer is het Peter Eekelder. Rond half twee rijden we naar de Energieweg, vatten een karretje voor de deur van de grootverkooptoko en duwen 'm binnen langs een inmiddels uitgestippelde route. Efficiënt als altijd staan we al snel weer aan de andere zijde van de kassa en laden de achteras richting de grond.

Op de Energieweg krijg ik een telefoontje van Bram Ubels. Het enige wat ik hoor is geknisper. Met Peter lach ik dat het wel weer zo'n telefoontje vanuit een broekzak zal zijn, waarbij Bram er na vijftien minuten of zo achterkomt dat ie aan het bellen is. Ik verwacht dan ook een 'hallo? hallo?', maar de verbinding wordt echter verbroken. Nu bel ik Bram om te zeggen dat ik tegen z'n broekzak zit te praten. Tot m'n verbazing krijg ik te horen dat hij bij de Sint Hubertusweg in de Ooijpolder vijf Kraanvogels van hoog heeft opgepikt en het er op lijkt dat ze willen gaan landen. Vlug bel ik het kantoor om dit te melden en wij rijden verder.

Een paar minuten later weer de telefoon: 'ze zijn geland!!'. Oei, nu begint het ietwat te jeuken bij me. Vanaf zo'n moment lijken stoplichten eigenlijk veel te lang op rood te staan. Peter heeft (gelukkig) wel zin om er te gaan kijken, ik bel de mededeling van Bram ondertussen door aan de collega's en stuur een sms-alert naar de 'Mourikgroep' van de VWG Nijmegen. Zowel Peter als ik hebben geen kijker bij. 'Och, die heeft Bram wel' denken we, en rijden dwars door Nijmegen op de Ooijpolder aan.

Net voorbij de rotonde Sint Hubertusweg/Thornsestraat parkeren we de auto op een verhard zandpad. In de verte loop iemand in de berm aan de oostkant langs de provinciale weg. Dat zal Bram zijn. Vlakbij de auto ligt voor ons een maisakker, Peter en ik denken vooruit en kijken of ze misschien hier lopen. Langs de weg lopen we op, zo blijkt uit een telefoontje, Bram aan. Bij aankomst blijkt ook Bram geen kijker bij zich te hebben! Ik schiet in een lachstuip vanwege de situatie. Sta je dan! Bram wijst naar enkele grijze staakjes in de verte:'dat zijn ze'. Ze staan er dus gelukkig nog wel! Vanaf grote afstand zien we ze op een rand tussen akker en grasland staan, vijf in getal. Na een korte tijd vliegen ze op, om verderop weer neer te strijken. Eentje is nerveus en wil blijkbaar verder en trekt de rest mee. We konden nu in ieder geval zien dat het Kraanvogels zijn.

Ineens sleept de eerste de rest weer mee de lucht in en traag vliegen ze richting het noorden. Dan draaien ze ineens naar het oosten, draaien verder en uiteindelijk komen ze westwaarts bijna recht op ons af. Als een gek sprint ik de provinciale weg over en langs het fietspad, om zo onder de Kranen zien te komen. Prachtig komen ze dichtbij overgeflapt. Met mijn mobieltje druk ik gewoon af, thuis zie ik wel wat er op staat. Heel kort laten ze hun heerlijke getoeter horen, dat maakt de waarneming wel af! Blij door de snelle belactie van Bram en het zodoende na de inkopen kunnen inkoppen van deze prachtvogels lopen we op de auto aan. In de verte zien we bij onze auto een andere staan, met erbij een aantal mensen die ook westwaarts kijken. Peter vermoed dat het collega's zijn. Voor we bij de auto zijn, zijn ze alweer vertrokken. We hebben (nog even) geen idee wie dit waren.

Op kantoor blijkt dat het inderdaad collega's waren. Ze hadden nog net een glimp van de Kranen kunnen opvangen, door te kijken in de richting waar wij naar keken, voor ze in de mist verdwenen. Later pikten zij de al een paar dagen aanwezige Dwerggans in de Ooijpolder aan de Kruisstraat in het Circul uit een groep Kol- en Brandganzen. Na het werk fiets ik snel langs de Oude Waal, waar ik in de schemer van half zes naast de twee gisteren gearriveerde Wilde zwanen ook de twee vandaag binnengekomen Kleine zwanen kan bekijken.

Ganzenbord in de Ooijpolder

2010-01-24T20:35:00.011+01:00

Mark Wilkinson heeft gisteren goed z'n best gedaan met de ontdekking van een Kleine Rietgans, Rotgans én adult Dwerggans langs de Leuthsestraat in het Circul van de Ooijpolder. Vooral die laatste soort spreekt me erg aan en staat al behoorlijk lang op m'n verlanglijstje. En dan het liefst een serieuzere vogel dan die duffe van de Kraaijenbergse Plassen die er al sinds de zomer van 2009 met z'n vriendjes Grauwe gans rondhangt. Ik moet echter ook nog het een en ander afmaken, ik laat het er dan ook even van afhangen of de vogel vandaag herontdekt zou worden en ga thuis aan de slag.

Om half elf komt ineens de melding dat de Dwerggans na lang zoeken door Erik Lam, Jasper Jansen en Herrald Damen door laatstgenoemde is weergevonden op dezelfde plek. Ik wacht geen seconde en spring op de fiets richting Ooijpolder. Iets te snel blijkt later. Bij aankomst aan de Leuthsestraat blijkt er niemand meer te zijn. De groep ganzen zit er nog wel. In de verte, langs de Koudedijk, merk ik het autootje op van Tim de Boer, die ook aan het zoeken is. Ik begin met deze groep en kort erna helpt André Nagelhout mee. Als hij melding maakt van twee Wilde Zwanen op de Oude Waal bedenk ik me geen moment en fiets gelijk naar de dijk. Vorig jaar heb ik meerdere halfslachtige pogingen gedaan Wilde Zwanen in de provincie Gelderland te zien, deze laat ik me niet ontglippen. Iets later kijk ik dan ook behoorlijk opgetogen naar twee fraaie adult van deze soort. Hierna keer ik weer terug naar de ganzen.

Ondertussen zijn meer vogelaars in het Circul gearriveerd en weten we de gisteren door Mark ook al gevonden Kleine Rietgans er uit te vissen. Helaas weten mijn handschoenen van geen wanten, langs m'n handen verspreid de kou zich door de rest van m'n iets te licht gekleedde lijf. En de temperatuur is als drijfzand: hoe langer ik blijf staan, hoe verder ik wegzak. Op een gegeven moment moet ik dan ook lichtelijk bevangen door de kou en met grote tegenzin het strijdtoneel verlaten en ga thuis bestendigere kleding aantrekken. Met Mark Wilkinson spreek ik af dat hij me belt als hij de Dwerggans mogelijk weer vind.

Thuis zoek ik het nodige bij elkaar en balsem mezelf met hete koffie. Dan gaat de telefoon, 'Mark' geeft het schermpje aan. 'I've got the Dwerggans' zegt de Schot. 'Hou 'm vast, i'm underway!' roep ik, en alsof er een bijenkorf is omgedonderd zwermt de adrenaline door m'n lijf als ik het op een fietsen zet. Als ik er bijna ben pleeg ik nog een eigenlijk nutteloos telefoontje naar Mark, maar hij heeft 'm nog in de picture.Tuurlijk, als ik aankom is tie nét even weg. Gelukkig is er niets weggevlogen, dus moet hij ergens lopen. En al spoedig kijk ik door mijn eigen scoopringetje naar het gele oogringetje van een adulte Dwerggans! Jihaa! Ik bedank de inmiddels blauwbekkende Mark uitbundig en meld de waarneming via de Mouriksmscirkel. En beloof hem te helpen met zoeken naar de eveneens vandaag gevonden Roodhalsgans, welke voor Mark nieuw voor Gelderland zou zijn. Snel bel ik ook Frank Wagenaar, die er vanochtend ook was en geen Dwerggans kreeg te zien. Hij komt terug vanuit Arnhem.

De een na de andere vogelaar druppelt binnen. En de Dwerggans wordt steeds fraaier en waggelt uiteindelijk zelfs prachtig vrij vooraan in de groep Kolganzen. Dat is overigens trouwens ook het leuke van zo'n zeldzaamheid; je komt nog weer eens wat bekenden tegen. Paul Gnodde komt aangeschoven, Frank heeft nu wel succes, Harvey van Diek en Frans Schepers schuiven aan en ook Eddy Nieuwstraten neemt een kijkje. Zelfs de Limburgse 'zwemvlies'liefhebber Max Berlijn doet een 'drive-by-twitch'. Als de meeste vogelaars bijna weg zijn vinden Mark en ik ook dat het wel tijd wordt om weer wat te bewegen. Maar we zijn nog niet klaar, ik had Mark immers die Roodhalsgans beloofd en we gaan andere groepen ganzen af speuren. In de hoek Kruisstraat/Leuthsestraat zit een leuke plakkaat ganzen die we onder de scoop nemen. Ineens loopt in de verte de door Mark gisteren gevonden Rotgans door mijn beeld, wauw! Ik bel Reinoud Vermoolen op, waarvan ik weet dat hij ook rondrijdt in de polder. Met z'n drieën bekijken we ook deze regionale zeldzame gans een tijd, waarbij ik nog een 'bewijsplaatje' knip en gaan dan weer verder met zoeken, ditmaal in een groep ganzen zo'n tweehonderd meter verder langs de Leuthsestraat.

Achter de boerderij aan de Leuthsestraat foerageren, helaas op aardige afstand, behoorlijk wat Kol- en Grauwe ganzen. Alsof we het gevoel hebben dat het hier moet gebeuren blijven we de kou trotseren en scannen telkens weer de hele groep af. Om negentien over vier kan ik mijn door belofte gemaakte schuld bij Mark inlossen: in de grauwe brij steekt ineens het rood van een Roodhalsgans af. 'Mark, snel!'. De gans loopt half achter een of ander landbouwwerktuig en dreigt bijna uit beeld te verdwijnen. Gelukkig krijgt Mark 'm in beeld en is hij een nieuwe Gelderse soort rijker. Ook de gealarmeerde Reinoud kan 'm vlak er na 'inkoppen'. Hierna verdwijnt de vogel in de grijze massa.

Heel even wordt het interessant, als er kort ook een 'kleine' Canadese gans in m'n beeld komt, waarbij ik aan de 'Hutchins'variant denk. Later vinden 'm weer en blijkt het een hybride Brandgans x Kleine Canadese gans, gezien z'n gestreepte Brandgansrug. Met zelf een langgehoopte supersoort op zak en Mark z'n Roodhalsgans, vinden we het wel mooi geweest. Na uren op de fiets buitenhangen hebben we wel recht op een warme kachel. Zeker Mark, die de hele dag al buiten is. Deze dag zal de boeken ingaan met de meeste soorten ganzen op de vierkante kilometer in het werkgebied van de Vogelwerkgroep Nijmegen. Liefst acht soorten, dat is nog eens een ganzenbord! En een halve dan, als we de hybride meerekenen. Dit zijn Grauwe gans, Kolgans, Toendrarietgans, Kleine rietgans, Brandgans, Rotgans, Roodhalsgans en Dwerggans.

Zowel Dwerggans als Roodhalsgans werden ook in de dagen er na nog waargenomen.

Zeldzaam fraaie twitch in Wergea

2010-01-23T22:00:00.014+01:00

Het lijkt of er inmiddels een soort competitie is losgebarsten welke plaats de gezelligste 'vogelaarswijk' van Nederland heeft. Gooide Oudorp bij Alkmaar al zeer hoge ogen bij de ontvangst van vogelaars, op (be)zoek naar de Baltimoretroepiaal, de twitch van een nieuwe soort voor Nederland in het dorp Wergea ten zuiden van Leeuwarden kent zijn weerga niet. Ik spreek met Geert Lamers af om zaterdag te gaan.

In zijn achtertuin fotografeerde Gerrit Nijboer 21 januari een duif, waarvan hij eerst dacht dat het een Zomertortel zou zijn, een in de zomermaanden algemene soort in Nederland. Er zijn enkele wintergevallen en door het uiterlijk veronderstelde hij ook met deze soort van doen te hebben. Dan krijgt de waarneming een geheel andere wending, als nadere bestudering van foto's mogelijk een nieuwe soort voor Nederland laten zien: een Oosterse Tortelduif! De paniek breekt uit in twitchend Nederland. Is het er écht een?. Van alle kanten worden de kenmerken op de beschikbare foto's gewikt en gewogen. Uiteindelijk kon het vraagteken ten bate van Oosterse Tortel weg en spoedde iedereen zich als de wiedeweerga de volgende dag naar Wergea. Vrijdag was voor mij een gewone werkdag, gelukkig kreeg ik het niet zo op m'n heupen, omdat bleek dat de duif al enige tijd in het dorp rondhing. De verwachting was dat de vogel niet nu ineens zou verdwijnen.

Op zaterdag vond tevens de Landelijke Klapekstertelling plaats, waaraan Geert Lamers ook meehielp. Hij kon daarom pas op het eind van de ochtend, begin van de middag richting Friesland. De tortel liet zich niet altijd even makkelijk vinden en leek soms lange tijd onvindbaar. Voor mij een reden om te kijken of er misschien mensen al vroeger op de dag zouden gaan. Dit bleek niet zo, en uiteindelijk had ik er eigenlijk ook geen moeite mee om later te vertrekken. Geert had aardig de vaart in de telling gehouden, zodat hij eerder klaar was dan gedacht (overigens met een leuk resultaat). Met een gemoedelijk vaartje reizen we aan het eind van de ochtend naar het hoge noorden.

Bij aankomst in het dorp zien we al vogelaars door straatjes rondsloffen, telescoop op de schouder. De eerste de beste die we aanspreken, Ruud van Beusekom, laat horen dat de duif behoorlijk vliegerig is. Waar we, zoals gelezen, ook al op hadden gerekend. We parkeren de auto achter de kerk, waar de eerste koffietafel, met een ketel snert, voor een huis staat opgebouwd: donatie in het potje. In een spar op de hoek van de parkerplaats vinden we op geluid een Vuurgoudhaan. Fladderend en druk draaiend baant dit fijne vogeltje zich een weg over de takken. Over de Grote Buren lopen we naar het parkje aan de Gele Eker, een van de frequentere bezoekplekken van de duif. Langs de Grote Buren staan twee meisjes koffie met cake voor een euro te verkopen. Slim bedacht! Met de belofte ná het zien van de tortel een bakkie te komen doen, lopen we door naar het parkje. De enige aanwezige duiven zijn Turkse Tortels en een paar Houtduiven. We besluiten te gaan zwerven, en ook de andere locaties te bezoeken.

Wederom langs de meisjes aan de Grote Buren en na het water aan de Kerkbuurt overgestoken te zijn, alwaar een Grote Zilverreiger voorbij ploetert, wandelen we via De Terp en De Marren de woonwijk in. Inmiddels waren we ook de broertjes Jasper en Joep Hooymans al tegen gekomen, die met openbaar vervoer en daarna vanaf Leeuwarden met een huurfiets de tocht hadden ondernomen. Jasper is verdwenen, Joep probeert ons uit te leggen waar de andere locatie is, maar hij weet het niet precies meer. Iets verder gaat z'n telefoon. Ik weet al hoe laat het is, en zet een wat stevigere tred in. Na z'n uitspraak 'ze hebben 'm' zetten we het op een rennen. Slechts zeventig meter verderop staat een groepje mensen naar een tuin te staren. Al aanrennend en de telescoop neerploffend, worden we gefilmd. Door Man bijt hond, zo blijkt later. 'Wat gaat er door u heen? Wat ziet u?', zijn de vragen, die ik wat onsamenhangend beantwoord tijdens de poging de Oosterse Tortel in de kerseboom in beeld te krijgen. Dan zit ie daar ineens in beeld, heel nuffig op een tak: hebbes! Juichend sta ik weer op. Twee meiden met een bakfietsje komen langs met koffie en koekjes, de opbrengst gaat naar Haïtie. Strakke actie!

De duif gaat er later nog fraaier voor zitten, de kenmerken waarom het een Oosterse is, en geen Zomertortel zijn nu beter te bekijken. Onder de aanwezigen is een opperbeste stemming, de verhalen vliegen in het rond. Dorpsbewoners vragen waar de twitchers zoal vandaan komen. Als de duif er blijkbaar genoeg van heeft vertrekt ie het water over, waarschijnlijk naar het parkje aan de Gele Eker, hemelsbreed zo'n honderd meter. Wij moeten er met een omweg heen. Langs het water aan de Kleine Buren, bruggetje weer over en rechtsaf de Grote Buren weer in, waar we onze belofte inlossen bij de eerder gepasseerde koffiedames. Meer vogelaars komen er bij en gezellig beppend slobberen we een warme bak mét cake naar binnen. We krijgen van lokale vogelaars te horen dat er in het dorp ook twee Ransuilen roesten, waarop we deze met een bezoekje vereren. De twee heren en Jasper en Joep zijn op de fiets, al snel zien we ze dan ook in de verte rechts de hoek omgaan. Geert en ik sjokken er achteraan en als we de hoek om zijn, vinden we hun weer. In een boom bij een paadje achterlangs staan we al rap oog in oog met twee suffende uilen. Een van de twee mannen die ons de plek aanwees blijkt Gerrit Nijboer, zoals eerder geschreven de ontdekker van de Oosterse Tortel (op foto met grijsgroene jas). Zijn verhaal horen over de ontdekking ervan is natuurlijk dan ook een must! Hij blijkt ook nog videoopnamen te hebben van een Baardgrasmus in z'n tuin. Daar ben ik wel heel benieuwd naar! Het was 'm alleen nog niet gelukt de beelden van de oude videoband op digitale over te zetten.

Geert en ik twijfelen hierna wat te doen. Een zoekactie naar de gemelde mogelijke Witkopgors bij Hoogeveen, ergens anders naar toe? Het is uiteindelijk de gezelligheid van het dorp dat wint, en we blijven rondhangen. Aan de Kerkbuurt heeft de plaatselijke slager de ontdekking van de duif ludiek omgezet door een grill buiten te zetten, waarop een bord met 'Gegrilde Oosterse Tortel, €4.95' prijkt. Een fotootje waard, waardoor we er heen lopen. Geert ontdekt dat ie ook snert verkoopt en daar is hij altijd wel voor te porren. We lopen de slagerij in en vragen om warme snert. Hij blijkt alleen koude te verkopen, maar na enig lichtelijk onderhandelen blijkt hij de beroerdste niet en warmt in de magnetron twee maal snert op. Dat gaat er zeker in! En dat voor een prijsje onder de eigenlijke! Wederom aan iets warms slobberend komt er een cameraploeg binnengestapt, die het bord op de grill buiten ook heeft opgemerkt. Binnen volgt het tweede interview voor vandaag. En ze willen natuurlijk weten wat we van de aankondiging op de grill vinden. Ik zie hier de humor zeker van in en deze uitspraak verschijnt 's avonds op Omrop Fryslan. Overigens was de bakkerij in het dorp er eveneens zeer scherp op ingesprongen en presteerde het om 'Oosterse Tortel Gondeltje's' te maken: een slagroombroodje, met daarop de foto van de Oosterse Tortel in marsepein gezet!

We gaan nog één keer bij de tortel kijken, die nu in het parkje aan de Gele Eker is neergestreken. Met de vogel hoog in een boom hebben we onze laatste ontmoeting met deze nieuwe soort voor Nederland. Compleet overrompeld door zoveel vriendelijkheid stappen Geert en ik in de auto. Wergea staat op de kaart!

Tijdens de terugreis verkennen we nog wat mogelijkheden aan soorten om te bezoeken. Uiteindelijk blijft een vrij 'makkelijke' over: de eerder deze week gevonden Ruigpootbuizerd bij Duiven. We spreken af dat we kijken hoe schemerig het is, als we op het Velperbroekcircuit aankomen. De Tomtom laat zien dat we rond kwart over vijf bij de buizerd kunnen zijn. Op de grote rotonde is de schemering al aardig ingezet. Toch wagen we het er op. Ik bel Erik de Waard voor exactere locatieinformatie en hoe en waar de vogel zich het best laat zien. Overigens wist Erik de buizerd al eerder mooi op foto vast te leggen. Zoals voorspeld komen we exact om kwart over vijf aan in een behoorlijk schemerige Bemmenstraat. Ik meen wat te zien en zet de telescoop op. Het is Geert die vrijwel direct er na ook iets ziet.in het weiland. En hij zit goed: het 'iets' blijkt een buizerd te zijn. En als de roofvogel opvliegt, om verderop weer te landen verraad de scherpe zwarte staartband dat we naar de Ruigpoot kijken. In zit zijn vaag nog de donkere buikschilden te zien. Dit hadden we niet verwacht!

Fietsretourtje Blauwe Kamer voor een speciale Klapekster

2010-01-20T21:12:00.025+01:00

In verband met de landelijke Klapekstertelling aankomend weekend had ik vandaag een afspraak met Rob Buiter voor een interview voor Vara's Vroege Vogels. De vraag was eerst of het interview kon plaatsvinden in de Kennemerduinen bij Haarlem, maar aangezien ik afhankelijk ben van het openbaar vervoer, of de fiets, stelde ik voor in de Blauwe Kamer bij Rhenen af te spreken, wetend dat hier al langere tijd een Klapekster pleistert. Dit scheelde mij een hoop gereis en voor Rob bleek het gelukkig geen bezwaar.

We hadden om twee uur afgesproken op de parkeerplaats bij de woonboten op de hoek Grebbedijk/Cuneralaan. Gisteravond had ik al een beetje zitten rekenen hoe lang ik er over zou fietsen en of het sneller zou kunnen met een deel van de reis via openbaar vervoer (eerst de trein naar Arnhem en dan verder fietsen). Uiteindelijk werd ik van dit gereken zo gaar, dat ik besloot gewoon met de fiets vanuit Nijmegen naar Rhenen te peddelen. Had ik ook nog wat te zien onderweg. En het was helemaal niet verkeerd om op deze stralende winterdag buiten te zijn, zo bleek tijdens de tocht.

In Nijmegen steek ik via de fietsbrug de Waal over en neem de dijk langs de Waal naar het westen. Gelijk aan het begin zitten binnendijks twee Roeken, buitendijks wemelt het van de Kolganzen, met ertussen Grauwe en enkele tientallen Brandganzen. De tocht naar de brug bij Ewijk lijkt een peuleschil, voor ik het weet ben ik er. Onderweg tref ik nog meer grote groepen ganzen en een aardige groep van zestig Kramsvogels. Vlak voor de brug schiet een Grote Lijster de bomen in en zingt binnendijks een Matkop. Met dit geluid in m'n hoofd fiets ik de brug onderdoor en sla rechtsaf de Waalstraat naar Andelst in. Hop de A15 over en rij naar Indoornik en Randwijk. Bij Randwijk zitten in de weilanden langs de weg zeker 500 Kramsvogels en ook de lucht wordt bezet door 'tsjakkers'.

Al in Zetten krijg ik een telefoontje van Rob. Een eerdere afspraak was vlot verlopen, zodat hij er eerder kon zijn. Mijn fietstocht had ik enigzins qua tijd berekend, ik zou er waarschijnlijk pas later arriveren. We spreken af dat hij me rond kwart over één oppikt bij de pont bij Lexkesveer. Voor ik het doorhad sta ik om half een al bij het veer. Dan red ik met doorfietsen ook nog wel de afgesproken tijd, waarop ik Rob weer bel dat we gewoon bij de Grebbedijk konden treffen. In Wageningen bekijk ik een roestboom met enkele Ransuilen en om kwart voor een sta ik, te vroeg, op de afgesproken plek. Ging de hele tocht toch weer voorspoediger dan ik had gedacht. En daar moet ik, mezelf kennende, wel mee oppassen. Straks is Nijmegen-Harderwijk óók een eitje. En dat is dan wel weer stiekum een eintje.

Rob is er nog niet, ik ga daarom vast kijken hoe de lokatie er uit ziet waar de Klapekster moet zitten. Over de Cuneralaan kom ik bij de punt van het schiereiland, welke in de Blauwe Kamer ligt. Al fietsend zie ik in de verte het langstaartige silhouet al afsteken tegen de blauwe lucht. Boven in de top van een boompje houdt Lanius de wacht. Die zit er gelukkig dus nog! Terugfietsend naar de parkeerplaats sta ik ineens oog in oog met een fraaie Roerdomp, een onverwacht kado! Op de parkeerplaats staat Rob al te wachten en na kennismaking lopen we de Cuneralaan weer af naar de plek van de Klapekster. Onderweg wijs ik natuurlijk de Roerdomp aan, die nog op z'n stek rondbanjert. Korte tijd kijken we naar deze normaal schuwe reiger en lwandelen dan verder. Het boompje op het schiereiland is nu leeg en een tijdje wachten levert nog niets op. Ondertussen nemen we het interview op en kijken wat rond. En dan duikt de klauwier weer op, in hetzelfde boompje. Toch fijn als zo'n interview ook enige ondersteuning krijgt van de vogel waar het om draait!

Hoog in de blauwe lucht gakken, of beter gezegd, 'blaffen' Brandganzen naar het westen, een IJsvogel roept langs het water. Iets verder in de kreek dobberen een drietal Nonnetjes tussen de Wilde Eenden en een Waterpieper vliegt raspend over. Een bekend gezicht komt aangefietst en fietst langzaam door. Hans Dorrestijn vraagt snel of we iets zien, en als we zeggen Klapekster komt hij weer terug. Het boomtopje is echter weer leeg, zodat we 'm de tip van de Roerdomp geven. Met een 'oh ja? Ja? Dat is wel erg leuk zeg' draait hij om en vertrekt in de richting waar ie vandaan kwam. Leuk kereltje is het ook!

Rond drie uur is het interview afgelopen en onder een heerlijk winters zonnetje lopen we pratend weer naar de parkeerplaats. De Roerdomp zit nog steeds op z'n plek. Vlak voor we weer bij de auto en fiets zijn verteld Rob over een eerder interview over de keuring van Lakenvelder-koeien. Fenomenaal, wat hier allemaal bij komt kijken zeg!: 'lakens' die exact bepaalde afmetingen moeten hebben, penis'kokers' die de juiste kleur moeten hebben, enzovoort. Ik schiet in de lach: wéér wat geleerd! Je maakt wat mee als verslaggever. Rob gaat naar z'n volgende afspraak, via de Ransuilen, ik stijg weer op m'n stalen ros. Langs de Grebbedijk kijk ik snel of de hier al langdurig aanwezige Sneeuwgans er zit. Als ik nog veel meer witte stipjes, allemaal boerenganzen, in de weilanden zie lopen, haak ik af en zoek niet eens verder. Dan maar geen Sneeuwgans, zeker niet van een Anser Unox-kaliber. Langs de Grebbedijk onder Wageningen foerageren opvallend veel Zanglijsters, een enkele Koperwiek scharrelt ertussen mee. Met het pontje weer de Rijn over en naar de brug bij Ewijk, die ik nu oversteek. Hier komt het gevederd meubilair van deze brug, een paartje Slechtvalken, net aangevlogen en na een korte opwaartse zwiep eindigen ze gezamenlijk weer op 'hun' pijler. Rustig fets ik langs de zuidkant van de Waal naar het Grote Grindgat bij Weurt. Tussen de verzamelende meeuwen op het water peuter ik hier twee Geelpootmeeuwen en een vijftal Grote mantelmeeuwen los. Vanaf de rand van het ijs fluiten Smienten een zwemmend vrouwtje Brilduiker na. De temperatuur zakt nu net zo snel als de zon en ook m'n beenkracht tempert flink mee. Het wordt te donker om nog iets 'aparts' tussen de meeuwen te kunnen vinden. Behoorlijk rozig zit ik een kleine twintig minuten later thuis. Doe mij vaker zo'n dag! (foto's Ransuil en Roerdomp met dank aan Rob Buiter).

De aankondiging van het interview op de website van Vara's Vroege Vogels staat hier

Euroknallers en een geweldige domper!

2010-01-15T19:00:00.024+01:00

Op de vraag welke soort ik nu het mooist vind antwoord ik steevast 'alle'. De een vind ik prachtig om zijn kleed, de ander om z'n gedrag, weer een ander om zijn geluid en een aantal hebben een vast plekkie in mijn hart, omdat ik ze zelf heb ontdekt. En vandaag kwam ik er achter dat er eigenlijk toch stiekum een soort is, die alles in zich heeft. Het voelde als een soort verraad naar alle andere soorten. Maar ook een soort opluchting maakte zich meester. Ook ik heb blijkbaar een soort waar ik warm voor loop.

Het begon in 1988, in Enschede. Via de lokale tamtam van de Twentse Vogelwerkgroep werd bekend dat aan de Emmastraat op een bouwterrein deze soort verbleef. Ik erheen en trof er inderdaad twee aan. Het was 12 maart 1988. Al op 14 maart sta ik bij een groep van zes exemplaren aan de Industriestraat. Begin februari 1989 bleken ze weer op bouwterreintjes in Enschede op te duiken. Stelselmatig ben ik toen 's winters dit soort terreinen gaan bezoeken. In 1991 resulteerde dat op 20 januari in een groep van 10 vogels, op 1 feb waren het er zelfs twaalf.

Welke vogel heeft blijkbaar toch een wel erg warm plekkie in mijn hart? Welke vogel ziet er nu mooi uit, zingt mooi, heeft 'apart' gedrag én heb ik zelf ooit ontdekt? Het blijkt de Europese Kanarie te zijn! Een van de weinige soorten die met zijn kleuren, en dan vooral de mannetjes, een verruigd bouwterrein weten op te fleuren. Ze geven met hun gezang je het gevoel of je in het warme zuiden zit. Terwijl het hartje winter is. En ogenschijnlijk lege terreintjes blijken kleine 'evenementen'terreinen te zijn, als je ontdekt dat er stiekum van die gele bolletjes tussen de bijvoet scharrelen. Of juist bovenin zich er tegoed doen aan de zaden. Feest!

Aernout Casier ontdekte op 13 januari een drietal Europese Kanaries aan de Archipelstraat in Nijmegen. Een dag later meldt Erik van Dijk per PDA 's morgens dat er nu vijf ter plaatse zitten. Ik werp een blik op de kaart en zie dat ze op de hoek met de Bandoengstraat zitten. Deze plek is op de route naar mijn werk, ik hoef er alleen een klein stukje voor om. Wat ik natuurlijk ook doe! Aan de Archipelstraat zoek ik de Bandoengstraat. En kan deze niet vinden. Wel ligt hier een bouwterrein. Maar ik sta er niet direct bij stil dat dit de plek is. Zo fiets ik daarom ook korte tijd rond. En ga dan toch naar het terrein terug. Later snap ik waarom ik de Bandoengstraat niet kan vinden. Deze is er helemaal uitgegooid en verworden tot het bouwterrein. iets later had ik ontzettend willen juichen van vreugde. Maar hield me in. Tegenover het terrein ligt de Mitra drankenhandel, mensen moesten eens gaan denken dat ik om kwart over negen al zat te nippen en spoken zag. Vanwaar die blijdschap? Wel, bovenin de kruiden zie ik twee gele bolletjes, flashbacks razen voorbij. Korte tijd bekijk ik hoe ze zich tegoed doen aan de zaden, maar moet dan 'helaas' door naar m'n werk.

Vandaag voor ik naar het werk ga toch maar weer kijken, ik kan er geen genoeg van krijgen. Bij aankomst staan Jeroen Veeken en Menno Hornman er al. Ze hebben de kanaries al gezien, voordat ik ze in beeld krijg gaat er weer enige tijd over heen. Dat vind ik ook het mooie aan deze soort. Je weet dat ze er ergens zitten, maar je krijgt ze gewoon niet te zien. Ineens klinkt er 'girlitz' door de lucht, en zie ik er een vliegen. Na lang wachten worden ze weer iets actiever. Zelfs zo actief dat ze op een gegeven moment op slechts drie meter van ons vandaan, aan de andere kant van het bouwhek gaan foerageren, heerlijk! Hoeveel het er nu precies zijn is niet echt makkelijk te bepalen. Het zijn er sowieso drie, door het lage gescharrel en het vluchtig rondvliegen wordt het tellen wat bemoeilijkt. Menno en de inmiddels gearriveerde Aart en Henny Vink komen tot vier, drie mannetjes en een vrouwtje. Menno weet enkele fijne foto's te maken, zoals dit mannetje hier links. Vele vogelaars, zelfs uit het land, komen langs en menig nieuwsgierig passant vraagt wat er te zien is. Ook een medewerkster van de Mitra komt langs met de vraag wat er te zien is: er waren gisteren al 'zoveel mensen langs geweest'.

Ook Nijmegen kent een historie van winterse Europese kanaries. Deze verbleven vaak op de inmiddels verdwenen volkstuintjes nabij station Heijendaal. Nog net heb ik in februari en maart 2004 een graantje mee mogen pikken van dit jaarlijkse winterfestijn. Daarna was het afgelopen. De volkstuintjes werden omgeploegd en versmald, om plaats te maken voor een verbrede busbaan en een steriel parkje. De kanaries zijn nooit meer teruggekeerd.

In de werkpauze 's middags slingert nog steeds de melding van een Roerdomp in m'n hoofd rond. Een paar dagen terug werd er een gezien langs het Meertje in de Ooijpolder. Op de fiets laat ik me dan ook de heuvel bij het kantoor afzakken. Dit moet je niet te enthousiast doen, de weg is spekglad. In een sloot pal langs het fietspad bij het kruispunt Sint Hubertusweg en Rijksweg scharrelt tot m'n verbazing een Grote Zilverreiger. Rap trap ik door naar het Zwanenbroekje en parkeer m'n fiets langs de weg. Rustig maak ik een rondje, onderwijl alle rietkragen zorgvuldig afzoekend. Zoals bekend kunnen deze vogels heel geheimzinnig zijn, ik bekijk dan ook alles wat mogelijk een Roerdomp zou kunnen zijn. Een hoop gekraak in een van de rietkragen blijkt een kudde fazanten te zijn. Ook gestreept bruin, maar niet wat ik zoek. De pauze is bijna voorbij als ik weer in de buurt van m'n fiets kom. Net moet ik nog een stukje sloot oversteken, als ik vanuit m'n ooghoeken een kleine bruine reiger zie wegglippen. Naja! Blijkt de Roerdomp vlakbij m'n fiets te zitten! Snel bel ik Harvey (van Diek), die zit helaas op Terschelling. Dan bel ik Jeroen Veeken die ik zojuist aan de andere kant bij Persingen zag fietsen.

Zelf moet ik echt terug, de pauze is nu wel voorbij. Lichtelijk baal ik dat ik juist nu mijn telescoop niet mee had. Die ligt nog op mijn werk. Maar behoorlijk in mijn nopjes met deze waarneming klauter ik de gladde weg naar het kantoor weer omhoog. Tijdens het werken laten de gedachten aan de Roerdomp zo dichtbij me niet los en ik sms Jeroen of hij 'm al weer heeft. Dat blijkt. Gewapend met de telescoop ga ik snel nogmaals die kant op. Vanaf een afstand zie ik Jeroen met fototoestel al op z'n hurken zitten. Ik kijk waar hij naar kijkt. En zie dan de Roerdomp vlakbij langs de slootkant zitten, ongelovelijk! Jeroen heeft al enkele mooie foto's weten te maken. Ik zet mijn telescoop op en maak mijn eigen eerste foto's. Niets geheimzinnigs aan de Roerdomp vandaag, gewoon open en bloot. Wat natuurlijk wordt veroorzaakt door de kou en de vele dichtgevroren wateren, de keerzijde van het verhaal. Hierdoor houden ze zich nu meer op ongebruikelijke plekken op, zoals deze. Een kwartier vermaak ik me met deze schoonheid en loop dan rustig weg. De vogel heeft ook z'n rust nodig, hoewel hij zich weinig lijkt aan te trekken van toevallige passanten. Ben benieuwd of we ze deze zomer weer zullen horen 'hoempen' bij de Oude Waal in de Ooijpolder. Ondanks de kou heb ik het door de ervaringen vandaag lekker warm van binnen.

Een beetje kleur in witte dagen in de meest vogelaarsvriendelijke woonwijk van Nederland!

2010-01-06T22:14:00.020+01:00

2010 start qua zeldzaamheden met een heerlijk tandenknarsend geval. Ergens in Alkmaar schijnt een mogelijke Baltimoretroepiaal rond te hangen, maar niemand weet het fijne. Dan krijgt iemand een foto onder ogen die, samen met een Roodborst, wel degelijk een Baltimoretropiaal laat zien. Alleen: de exacte locatie is nog niet helemaal duidelijk. Dan wordt deze ook bekend, maar moet er eerst overlegd worden, of de persoon, 'een kennis' van de melder, wel op zoveel toeloop zit te wachten. Dan verschijnt 4 januari om 12:50 bij Dutch Bird Alerts een eerste melding. Dan komen er de hele dag onregelmatig berichtjes door met onduidelijkheden. De vogel schijnt er overigens al sinds december te zitten

De volgende dag is Max Berlijn er één van een klein groepje zoekenden. Om 10:42 wordt bekend dat de vogel is gevonden, om 10:48 meldt Max dat de vogel nú gezi en wordt! Het is Debby Doodeman die de vogel herontdekt als ze vanaf een balustrade de bomen achter een Grove Den zit te bekijken: de vogel blijkt voor haar neus in de den te zitten! De den wordt dan ook spontaan omgedoopt tot Debby Doodeman Den, ofwel Triple D. Dan gaan de berichten op het forum van Waarneming.nl snel over en weer. Zodoende spreek ik 5 januari met Geert Lamers af de volgende dag ook naar Oudorp af te reizen. Enkele belletjes later zullen ook Erik van Winden en Bram Ubels van de partij zijn.

Om half zeven zet Bram z'n fiets in het rek en stappen we samen bij Geert in de auto, waarna we Erik oppikken. In het donker rijden we naar Alkmaar. Op de tomtom staat de Triple D ingeprogrammeerd, alwaar we iets over half negen in de buurt de auto op een parkeerplaats wegzetten. In de schemer zien we verderop al een kleine tiental mensen in dé den omhoog kijken, waaronder enkele bekenden als Rein Genuït, Embert Messelink en Bas van den Boogaard. Een Vuurgoudhaan vermaakt ons met z'n capriolen in de boom, van de troepiaal nog geen spoor. Ik besluit wat door de buurt te gaan struinen, maar ik ben nog maar nauwelijks veertig meter weggelopen, als er 'daar zit ie!' geroepen wordt. Door toeval zag ik Erik aan het eind van het pad een heel eind verderop lopen en via een ander pad ren ik naar waar ik 'm verwacht. Hier zie ik 'm gelukkig inderdaad in de verte lopen. Een 'Erik!' en gezwaai maakt het hem duidelijk. Ik ren terug naar de den en probeer de vogel in beeld te krijgen.

Dat is nog niet zo makkelijk in de schemer, gelukkig krijg ik al snel na de nodige aanwijzingen een oranje vogel in beeld. 'Jaaa!'. Met de telescoop kan ik 'm van dichterbij bekijken. Een fraaie zwartoranje, ongeveer spreeuwgrote vogel vult het beeld. Na een tijd vliegt de vogel een tuin in, waar hij uit beeld achter enkele hoge hekken verdwijnt. Bijna alle aanwezigen rennen de balustrade op, om zo in de tuin te kunnen kijken. Huh, weg? Dan duikt ie ineens weer op, gaat op een hek zitten en uiteindelijk peert ie 'm over een steeg naar een blok huizen verder. Ondertussen hebben vele vogelaars zich aangesloten en voor hun is de spanning nog lichtelijk hoog. We lopen om en komen zo bij een achtergang. maar de hekken zijn te hoog om iets in de tuinen te kunnen zien. We gaan daarom terug vanaf waar de vogel inviel. Na enkele minuten schiet een oranje vlek een boom in, en gaat in de top zitten. 'Dat is 'm!', schreeuwt iemand. Iedereen kan 'm nu fraai bekijken, als de vogel stil bovenin blijft zitten. Na enkele minuten vliegt dit plaatje weer terug richting de den, zit hier kort in de top van een boom, om vervolgens verder naar het westen te vliegen.

De hele meute gaat er achter aan. Ik ben behoorlijk tevreden met het resultaat en met Geert overleg ik onze volgende actie: aan de Kraaierslaan bij Noordwijk zit al een tijd een érg makke Zwarte Ibis. Voor Geert een nieuwe soort. We lopen uiteindelijk toch nog achter de tientallen vogelaars aan, die ik ineens kwijt ben. Na de tip van een vriendelijke buurtbewoner ('ze zijn met z'n allen die steeg in') komen we in een volle gang terecht. Hier lopen allemaal grote glimlachen. De troepiaal zat zojuist een tijd op een vetbol en liet zich schitterend bekijken. De foto's die ik achterop de camera's krijg te zien liegen er dan ook niet om. Dát hebben Geert en ik dan helaas jammerlijk gemist. Overigens niets dan lof voor de vele vriendelijke buurtbewoners. Wij waren misschien wat vroeg aanwezig, maar vogelaars later op de dag, en ook op de andere dagen, kregen koffie, koekjes en zelfs glühwein aangeboden! Prachtig zoveel medemenselijkheid!

Erik en Bram zijn ook tevreden en met z'n vieren proppen we ons in Geert z'n auto. Op Noordwijk aan. De Kraaierslaan hier is snel gevonden, de plek zelf ook. Voordat ik een auto en twee broodjes etende vogelaarsters in de berm beter heb kunnen bekijken, zien we de Zwarte Ibis op nauwelijks drie meter afstand al in de sloot lopen. Dit is wel héél erg rigoreus! Geert en Bram knallen met hun 'kanonnen de ene plaat na de andere, ik ga op de knieën om met de telefoon wat foto's te maken. Ik had al eens 'Zwibissen gezien, maar dan op een afstand. Nonchalanter dan dit kan het haast niet. De tertials zijn behoorlijk versleten en tesamen met het tamme gedrag krijgen we een wat vreemd idee. Op het Waarneming.nl forum wordt geopperd dat de vleugels misschien versleten zijn door het langs de rand van de sloot lopen en ijsvorming. En ijsvorming op de sloten, de kou en misschien een lange tocht achter de boeg kunnen het tamme gedrag misschien verklaren. Op de akker aan de andere kant van de sloot zwermen Kneutjes en Veldleeuweriken rond

Erik moet 's avonds voor z'n werk een slaapplaats van Huiskraaien tellen in Hoek van Holland. Geert en ik hadden het idee om ook nog de Zwarte Zeekoet van de Brouwersdam in te koppen: als tie, zoals afgelopen dagen, telkens bij de spuisluis opduikt, dan zou vandaag ook wel lukken. Dan gebeurd er iets waar we later nooit aan hebben kunnen denken...Afijn, we rijden naar het bekende 'vispaleis' aan de Koningin Wilhelinaboulevard, waar de Huiskraai ook kind aan huis is. Al vanuit de auto kunnen we de eersten dan ook al snel noteren! Weer een nieuwe soort voor Geert. Mijn oog valt op een eenzame rotgans die liggend op zijn buik op het grasveld zit te eten. Een ietwat ongewone locatie. Al snel krijg ik de wel erg witte onderdelen in beeld. De gans blijkt mank aan een poot merk ik als de vogel opstaat. Nu zie ik ook dat het wit op de buik tussen de poten doorloopt. Dít kenmerk wijst dan weer op een Witbuikrotgans! Afgelopen weken zijn op verschillende plaatsen aan de kust al dan niet groepen Witbuiken opgedoken, zodat er sprake is van een kleine invasie.

In het vispaleis werken we een warm visje en koffie naar binnen. Vanachter glas kijken we naar Drieteenstrandlopers, Scholeksters, Tureluurs, Steenlopers en Bontbekplevieren welke op een slikplaat langs de dijk ligt. Weer buiten tellen we bij elkaar zeven rondvliegende Huiskraaien. Erik laten we achter, hij zal zich nog zo'n drie uur moeten vermaken tot de slaapplaats telling plaats vind, wij rijden door naar de Brouwersdam. Bij het haventje aan de noordkant maken we een eerste stop, waar we een Zilverplevier, Middelste Zaagbekken, enkele Eiders en Zwarte Zee-eenden aantreffen. Het is gemeen vies koud. We rijden snel door naar de spuisluis, waar we zowat even snel vanaf de noordkant de twee eerder gemelde IJsduikers zien. Van de zeekoet geen spoor. Als we aan de zuidkant aankomen, krijgen we het ongelovelijke bericht dat de koet een paar uur eerder zou zijn opgepeuzeld door een Zeehond!!! Krijg nou wat, hebben wij weer. In de snijdende wind zoeken we verder. Kuifduikers, Roodkeelduikers, twee IJsduikers die steeds fraaier dichterbij komen. Geen Zwarte Zeekoet. Voor Geert is dit zijn vierde bezoek zonder resultaat. Dit is wel heel sip.

We zijn de kou zat en met de auto rijden we langzaam aan de rand van de dijk weer naar het noorden. Rotganzen, Bontbekplevieren, Bonte Strandlopers, Paarse Strandlopers, Kanoeten, Brilduikers, Zwarte Zee-eenden komen voorbij. Op het noordelijke deel vande Brouwersdam wagen we een laatste poging: bij enkele gele boeien werd de zeekoet ook wel eens gesignaleerd, mischien hebben we geluk. Bram plukt de derde IJsduiker voor vandaag tussen de woelige baren vandaan, Geert doet zijn duit in het zakje met een man IJseend op grote afstand. Maar we mogen niet klagen na deze leuke toertocht. Wat je me ook niet zult horen doen. Gátverdamme. wat was het koud...

Overigens werd de Zwarte Zeekoet de volgende dag weer gewoon gezien. Op dezelfde plek waar ie de laatste dagen verbleef. Op foto's is wel te zien dat iets 'm goed te grazen had genomen, in zijn vleugels zaten nu flinke happen. Toch wist ie blijkbaar weg te komen. Typisch Zeeuws: Luctor et emergo

Met de juiste koers op de haven aan

2010-01-04T22:03:00.004+01:00

Het begint leuk vandaag, als ik zie dat er weer Appelvinken in m'n achtertuin rondhangen. Vier exemplaren zitten achter in een boom en vliegen rondjes boven mijn tuin en het er achter gelegen kerkhof. Vandaag het onzalige (en onstuimige?) plan opgevat naar Gennep te fietsen, om te kijken of het lukt de in de rijksvluchthaven waargenomen Kuifduiker en Krooneend voor mijn jaarlijst te vinden. Met drie lagen trui en een dikke jas zou het moeten lukken de kou te kunnen weerstaan. In Heumensoord word m'n aandacht vastgehouden door een zo te horen grote groep Staartmezen. De meldingen van Pallas Boszangers afgelopen tijd in Nederland draaien uit op een langere pauze bij deze groep. Al snel krijg ik ook vier Boomkruipers in beeld, allen 'gewone'. De metaalachtige roep van een Barmijs klinkt over m'n hoofd heen. Het te zachte getik kan niet van een Grote bonte specht zijn. Het genuanceerde laat meer een Kleine bonte specht dan een Boomklever horen. Tak voor tak een berk ontledend, eindig ik uiteindelijk bij inderdaad een mannetje Kleine bonte specht! Ook twee roepende Groene spechten gaan mijn online opschrijfboekje in.

Over de Bosweg aan de oostkant van Malden pedaal ik op Molenhoek aan, waarna de tocht naar Mook gaat, waar ik de Maasdijk neem. In een klein zijwatertje van de Maas slaapt een man Tafeleend. De Mookerplas is dicht gevroren. Bij de brug geen IJsvogel of Ransuilen. Bij een soort struikenopslag van een tuinderij of zo langs de Katerbosweg zitten zo'n dertien Merels vlak bij elkaar. De aanwezige Gelderse Roos-struiken zouden interessant kunnen zijn voor een toekomstig bezoek, hier en daar worden immers al weer Pestvogels gemeld. Onder de brug zijn alle eenden bij elkaar gedreven in een wak, welke langs de rand verder loopt naar de jachthaven aan de noordkant van de Mookerplas.

In het wak zwemmen Kuifeenden, Tafeleenden, twee Dodaarzen en een vrouw Brilduiker. Leuk is de ontdekking dat er wederom een hybride man Kuifeend x Tafeleend tussen verblijft. Mijn foto's zijn op grotere afstand gemaakt, Fred Hustings weet op 8 januari mooie foto's te maken. Bijna elke winter wordt er óf op de Mookerplas, of in het gebied tussen Mookerplas en de Kraaijenbergse Plassen wel zo'n hybride gemeld. In een boom naast de brug roept een Goudvink. De oostkant van de Mookerplas is ook nog open, een rustige scan is goed voor enkele Aalscholvers en Kuifeenden. De plas laat ik achter me en rij aan de oostkant het gebied uit, waarna ik de Bloemenstraat in sla. Bij het passeren van een open sloot bedenk ik me en draai om, om vervolgens er langs te lopen. De sloot is dit keer leeg. Stom toevallig wordt 8 januari langs deze sloot een Roerdomp ontdekt. Soms zit het mee...Bij de Gebrande Kamp schiet een Grote Zilverreiger roepend verder het gebied in.

Over de Bloemenstraat gaat het naar de uiterwaard bij Genneperhuis. Langs de rand van de Niers hangen zo'n 55 Grote Canadese ganzen rond. Een eenzame Wulp prikt een snaveltje tussen de eenden. Vlak voor Gennep steek ik de N271 over en door de Koeweiden heen rij ik Gennep binnen, enkele Roeken bij de brug meepikkend. Onder een bruggetje door kom ik weer aan de goede kant van de N271 en voordat ik mijn fiets tegen het hek heb geparkeerd, ondertussen tegen een Grote Zilverreiger aankijkend, zie ik de Kuifduiker al zwemmen! Langzaam loop ik naar de waterkant en kan zo het eenzaam zwemmende fuutje mooi bekijken. Langs de rand kijken enkele Dodaarzen achterdochtig over hun donzen kontje heen naar mij en verdwijnen de oever in. Het tafereeltje van een paar Knobbelzwaan met hun jongen en een drietal Blauwe Reigers wordt kort onderbroken door een Havik die over het water heen scherend het bos in verdwijnt.

Het op zijn tijd stil staan gaat nu enigzins voelbaar worden, vooral de handen zijn steeds moeilijker weer warm te krijgen. Maar een kijker of telescoop instellen lukt me nu eenmaal niet met dikke wanten aan. Ik rij om, om zo de Kuifduiker vanaf de zuidkant te kunnen bekijken. Langs de weg vliegt hier een Waterpieper roepend op, een paar Nonnetjes zwemt behoedzaam langs de rand. Vanuit het natte bos klinkt een IJsvogel. Die zullen het aardig voor de snavel krijgen met dit weer. Ben benieuwd wat er in het voorjaar aan aantal waarnemingen uitrolt...

De grote Rijksluchthaven dampt behoorlijk, het lijkt of er ergens warm water bij komt. Een grote groep Tafeleenden, zo'n zestig, Kuifeenden, Meerkoeten en Kok- en Stormmeeuwen en een Zilver-en Grote Mantelmeeuw, profiteren van het grote open water. Dit is even een belabberd moment. Gehurkt kangs de waterkant zit ik, precies op de snijdende wind, met blote handen de telescoop te bedienen. Ergens aan de overkant wordt de Krooneend telkens gemeld. Maar mooi geen rood koppie in beeld, alleen het witte frontje van Meerkoeten. Hé, dat is het witte kolletje van iets anders: een Topper! Te ver voor een goede foto, laat staan dat ik mijn telefoon stil kan houden, onderneem ik toch een poging. Het resultaat is er ook naar: een bewogen, koude afstandelijke foto. Recht tegenover me zit een Slechtvalk vanuit zijn nestkast alles rustig te overzien. Vanaf de zuidoostkant van de haven werp ik nogmaals een blik over de eenden en vele koeten. Wederom zonder de Krooneend. Later op de dag wordt ie doodleuk toch gewoon gemeld. Dat wordt dus nog eens terug...

Hoog tijd om weer flink te bewegen, de kou kruipt langzaam richting de botten en Nijmegen is nog wel even rijden. In Gennep steek ik de Niers over, de eerste Roeken maken naast de brug in hun kolonie alweer het nodige rumoer. Knobbelzwanen zwemmen langs de boorden van de Niers. Ik steek de Horsestraat in, waar een grote groep Holenduiven op het land zit. Aan de andere zijde figureren Knobbelzwanen als sneeuwpoppetjes in het witte landschap. Een Grote Zilverreiger draait vliegend weg uit een sloot langs de weg, waar Sijzen in de elzen er langs roepen.

Bij de Koningsvennen maak ik een korte stop bij een sloot, wat een Grote Zilverreiger naar verderop erlangs laat verplaatsen. Op de Zwarteweg sla ik rechts en ga links de Sint Jansberg op. links en rechts roepen Glans- en Matkoppen, een Goudhaan hangt boven in een den. Bij de bosvijvers luister ik lange tijd geconcentreerd of ik ergens iets zachts hoor hakken, wat zou kunnen duiden op een Middelste bonte specht. Alleen Grote bonte spechten laten zich horen en vinden en ook Boomklevers gooien wat spaanders naar beneden. Om me heen krioelt het van de Koolmezen, die overal hun snavel tussen steken voor iets eetbaars. Een Keep laat z'n houterige roep horen, een enkele Sijs z'n slepende variant. Langs de vijvers ga ik door naar de noordkant van de 'berg', om daar via een boerenpad Bredeweg in te scheuren. Dat gaat net goed, met een ijzelig pad en remmen die niet echt meer meewerken. Linksaf door naar Groesbeek. Hier bekijk ik een sloot op de aanwezigheid van Bokjes. Alleen een Witgat wandelt in het midden rustig heen en weer. Grappig is de constatering in exact hetzelfde weitje een Groene specht aan te treffen zoals ik vorig jaar had. Of tie nooit is weggeweest. Een Watersnip zit, eveneens opmerkelijk, juist in een besneeuwd weiland, en niet langs de open sloot.

Ik begin het nu lichtelijk wel mooi genoeg te vinden en rij, al zigzaggend door Groesbeek, richting Nijmegen. Natuurlijk kan ik het niet laten om tóch nog even een alternatieve route te nemen: door de bossen over de Maldensebaan naar de Mulderskop. Misschien nog een afsluiter met een Klapekster? Ik steek bij Mulderskop het spoor over en tot mijn verbazing kan ik gewoon de heide opkijken: alle dennen, op een enkele na, blijken gekapt! zal ongetwijfeld te maken hebben met het terugkrijgen van heide voor de hier voorkomende bijzondere reptielen. Vanaf de weg kan ik op m'n gemak alle toppen bekijken maar de Klapekster heeft blijkbaar een iets warmere omgeving opgezocht. Om enigzins op temperatuur te komen om thuis fatsoenlijk mijn laarzen uit te kunnen trekken, trek ik een laatste sprintje op huis aan. Dat hielp.

Roodhalsgans 'um die ecke' door toevalstip

2010-01-03T20:51:00.009+01:00

Oud en nieuw is wel weer 'uit' het lijf, de eerste soortjes werden gisteren bij elkaar gesprokkeld, vandaag is het weer tijd voor het 'serieuze' werk. Nieuw jaar nieuw kansen. Bij het HD-gemaal en in een ondergelopen stuk Stadswaard sprokkel ik de eerste soorten voor 2010 bij elkaar. Een Nonnetje zwemt in het haventje en op het ondergelopen stuk zwemt een Dodaars en foerageren Blauwe Reigers. Een Waterhoen zwemt onderlangs de oever van het haventje. leuk en onverwacht is de Goudvink die ik eerst alleen hoor en daarom nog wat ongelovig luister. Dan roept de vogel vaker en komt vlak erna langs me heen gevlogen, de Ooijpolder in verdwijnend.

Bij de visstrap check ik nog eens op IJsvogel en Grote Gele Kwikstaart, beiden hebben waarschijnlijk een betere plek en laten zich niet zien of horen. Op het Meertje langs de Dykgraaf van Wyckweg zwemmen drie Knobbelzwanen, twee volwassen met hun jong. In een half omgevallen rietkraag tegen het Zwanenbroekje aan staan op gepaste afstand van elkaar drie Grote Zilvereigers hun schouders op te halen. Deze normaal vrij alerte vogels zitten nu slechts gescheiden door een vier meter brede watergang gescheiden vlak voor me. Hun in elkaar gedoken houding zal niet zonder reden zijn. Ter hoogte van Persingen zitten vijf Aalscholvers op het Meertje. Net de hoek Sint Hubertusweg opgedraaid zie ik bekende gezichten aan komen lopen:Harvey van Diek en zijn vriendin.

De beste wensen voor het nieuwe jaar worden aangevuld door Harvey met een 'heb je m'n sms nog gekregen?'. 'Huh?'. 'Daarzo zit een Roodhalsgans tussen de ganzen', wijzend naar een groep ganzen in de verte, 'ik heb net een Mouriksms-alert verstuurd', Een kleine honderd meter verderop zie ik de groep lopen. In gedachte kijk ik al naar een prachtexemplaar, rustig tussen de ganzen door schuivelend. 'Hij zat vrij ver achteraan'. Mijn telefoon laat een geel ongeopend sms-envelopje zien. 'Stond nog op stil', moet ik bekennen. Wat een geluk zeg dat ik ze tegen het lijf loop! We praten het één en ander bij over ons 'VWG Nijmegen jaaroverzicht 2009-project', terwijl ik met een schuin oog de groep ganzen in de gaten hou. Harvey krijgt nog, terwijl hij verder loopt, mijn tip van de Grote Zilverreigers mee en ik fiets naar de ganzen.

Ik verwacht een 'inkoppertje', maar als langzaam tien minuten een kwartier wordt, en deze langzaam doortikt naar twintig minuten, en ik nog steeds geen Roodhalsgans in beeld heb begin ik 'm toch ietwat te knijpen. Hij zal toch niet tussen die stipjes hebben gezeten, die ik zojuist vanuit mijn ooghoek zag wegvliegen? Dan plopt ineens een rode nek mijn beeld binnen: pfoei! Wat zijn te toch klein zo tussen de Brand- en Kolganzen! Even snel als ik 'm vond, verdween ie ook weer. Gelukkig ging terugvinden nu vrij makkelijk, zodat ik de net gearriveerde Jan Jacobs kan uitleggen waar ie loopt. Heel even meende ik een witte ring te zien, later kom ik er achter dat dit sneeuw is, wat wordt meegeschept tijdens het foerageren: ook de brandganzen hebben om hun zwarte poten 'witte ringetjes'. De door de sms gealarmeerde Bram Ubels en Jeroen Veeken krijgen de vogel op een presenteerblaadje, de van niets wetende Minne Feenstra, Kris Joosten en Peter van Beers maken een stop vanwege de vogelaars en kunnen ook zo aanschuiven. Harvey en Anne-marie komen later aangewandeld langs sloot en 'buurten' gezellig mee.

Het wordt een gezellig kwek-uurtje. Jan Jacobs meldt dat vandaag bij de Kraaijenbergse Plassen een Zeearend is gezien, wat er voor zorgt dat mijn ogen vaak op de lucht zijn gericht. Dit levert m'n eerste overvliegende Wulp op en de roepende Geelgors ontgaat ook niet. De waarneming van een zuidwaarts vliegende Veldleeuwerik krijgt een rare draai als Harvey verteld dat hij nog een zuidelijk trekkende Boomleeuwerik iets verderop had. Een goede soort voor begin januari! Toch kunnen wij van de gehoorde Veldleeuwerik onmogelijk iets anders brouwen. Na een tijd gaat ieders weer z'n weg, ik fiets nog een stukje door, wat een Rietgors op mijn 'local patch', een braakliggend terrein langs de Hubertusweg, oplevert. Ik sla rechts de Leuthsestraat richting Wercheren in, om te checken of er nog ganzen langs de Kerkdijk lopen. Alleen in de hoek met de Thornsestraat scharrelt een groep Kolganzen, waar de vijftien Patrijzen zich pardoes tussen laten vallen nadat ze geschrokken van mij waren opgevlogen.

Langs Ooijsche Graaf en door Leuth fiets ik verder. Aan de Zeelandsestraat foerageren zo'n slordige 5000 Kolganzen, hoewel dit nog wel eens onderschat kan zijn. Er tussen een tiental Brandganzen en zo'n veertig Toendrarietganzen. Plompe beige vogeltjes vliegen in de verte van me af, de witte vleugelachterrand verraad dat het Veldleeuweriken zijn. Aan de Spaldropweg lopen m'n eerste twee Roeken in een wei, twee Grote Lijsters laten hun ratelende roep horen. Ach, ik ben er nu toch bijna: ik kan ook nog wel even door de Millingerwaard. Kijken of er Ransuilen op de roestplaats zitten en wie weet een Klapekster. Bij de ingang de waard in hoor ik m'n eerste Boomklever. Kort hoor ik de zang van een Grote Lijster bij de kerk van Kekerdom.

Op de grote plas zwemmen drie Brilduikers, een vrouw Grote Zaagbek en vliegt een Waterpieper langs. Het licht begint nu toch wat te dimmen en de gedachte niet op de Kaliwaal te hebben kunnen kijken zorgen er voor dat ik even stevig doorfiets. Op een boerderij binnendijks zit de Steenuil weer op z'n vaste stek, een Havik scheert laag over de Kaliwaal. De waard tussen de Erlecomse Waard en de Kaliwaal staat nu ook half onder water. Hierop foerageren Pijlstaarten, Tafeleenden, Smienten, Wintertalingen een Ooievaar en minimaal één Kievit. Voldaan met dit resultaat fiets ik langzaam verder. Ter hoogte van Erlecom zie ik puntjes opde Waal drijven. De gedachte een Eider te willen ontdekken doet me de telescoop opzetten. Niet verrassend is de vaststelling dat het om meedrijvende Stormmeeuwen gaat. Wél verrassend is de mooi getekende man Slobeend die met hoge snelheid door een roerige Waal wordt meegevoerd. Een prachtig gezicht!

Vlakbij de Bisonbaai vliegt een Grote Mantelmeeuw langs, de Bisonbaai laat in de schemer alleen een grote bende meeuwen zien. Ik besluit door te fietsen en langs de Zwarteweg bij Tiengeboden te gaan, luisteren of er misschien Baardmannetjes zitten. Het enige wat zich mooi laat horen is een zingende Spreeuw bij de Vlietberg. Lekker doorkleumd en de fijne constatering dat dit weer zo'n fietstocht a la 'daar kan ik ook nog wel heen' was, glibber ik over Nijmeegse binnendoorweggetjes op huis aan.

Eerste tip wordt eerste dip: geen Roodhalsgans

2010-01-02T22:00:00.005+01:00

Mij lukt het niet altijd, een avondje oud en nieuwvieren laat z'n sporen wel na. Andere vogelaars zijn er vaak wel al vroeg bij om op de eerste dag van het nieuwe jaar een rondje vogels te kijken. Één van deze vogelaars ontdekte zo op 1 januari een Roodhalsgans in de Ambtswaard bij bemmel, foeragerend tussen Kol- en Brandganzen.

Ik had m'n vriendin beloofd vandaag mee te gaan naar de verjaardag van haar broertje. Gelukkig was ze bereid langs de Ambtswaard te rijden. Aan het eind van de weg aan de noordkant van de Ambtswaard, waar de weg overgaat in een fietspad, parkeren we de auto. Zonder handschoenen ('ach, dat trek ik wel joh') stap ik uit, en loop een klein stukje, zodat ik goed over de grote groep ganzen kan kijken. Naast Kol- en Grauwe Ganzen krijg ik ook al snel Brandganzen in beeld. Enkele tientallen, maar niet de 128 die de vorige dag werden gemeld. Met steeds kouder wordende vingers bedien ik de telescoop. Rustig scan ik de groep heen en weer, dan m'n linkerhand gebruikend en de rechterhand in m'n broekzak proppend, dan weer andersom. In de oostelijke groep kan ik niets vinden.

Rustig loop ik een stukje verder, zodat ik ook een groep aan de westkant van het fietspad kan bekijken. Hier lopen voornamelijk Kol- en Grauwe Ganzen. Een Veldleeuwerik vliegt roepend over. Die is dan wel weer leuk voor mijn jaarlijst! Twee Buizerds vliegen mauwend boven de Defensiedijk. Aangezien mijn vriendin naar de Waal is gelopen heb ik de tijd, rustig heen en weer draaiend, alle groepen te bekijken. Helaas geen rode hals hier. Nu is het wel zo dat deze kleine gans niet altijd opvalt in groepen ganzen, maar de ganzen lopen hier zo losjes van elkaar, dat ik alles goed kan bekijken en een Roodhalsgans zeker wel was opgevallen. Die is gevlogen, de eerste dip is binnen! Ondertussen voel ik me, ondanks m'n dikke jas, zo ontiegelijk stijf bevroren. M'n dunne, nette schoenen en de koppigheid geen handschoenen aan te doen laten zo de enige echte Roodkopgans zien. Kom mensen, effe lachen:

Voordat we weggaan bekijk ik de plas langs de weg snel. Hiermee kan ik nog drie Brilduikers noteren. Dan rijden we op Friesland aan. 's Avonds rijden we in de verwachte sneeuwstorm terug. Over Heeg-Nijmegen doen we iets meer dan vier uur. Heerlijk, met 40km per uur over de autobaan...

Krooneendtrip valt in het water

2009-12-30T19:17:00.007+01:00

De vaart zat er gisteravond lekker in. Al schrijvend aan een jaaroverzicht 2009 over het werkgebied van de Vogelwerkgroep Nijmegen werd het spontaan vier uur 's nachts. De wekker had vanochtend een jolige bui en ging om negen uur af. Toch behoorlijk fris stond ik weer op en schoof het rechtergordijn opzij. Godzijdank. Het regent. Een mooie gelegenheid om verder te gaan aan waar ik gister ben geeindigd, bladzij 1182. Eind januari moet het af zijn, dus ik mag nog even. Lekker de radio aan en iets later gaat een kan heet water door het koffiefilter, jamjam!

Het 'wegtikken', lees 'deleten van overbodige informatie' gaat vlot, snel wordt het aantal pagina's minder. De hele tijd ben ik aan het bedenken wat waardevolle informatie is en behouden moet blijven, wat informatie is welke in een grafiek zou kunnen en gegevens die er niet toe doen. Lang gaat het lekker. Dan begint zich toch enige vermoeidheid in m'n rechterpols op te treden. Misschien verstandig even wat anders te gaan doen. Een blik op onze waarnemingensite laat de leuke melding van drie Krooneenden op de Kraaijenbergse Plassen zien. Ik heb dat altijd wel verdraaid mooie eenden gevonden, het grote lonken is begonnen. Wel of niet gaan. In een plas in de achtertuin zie ik dat het behoorlijk regent. Fietsen? Mwoa. Ik bel vogelvriend Jouke van der Zee, misschien dat hij zin heeft in een korte break. En met een auto is gezien de omstandigheden nu wel aangenaam. Jouke heeft wel zin, maar helaas geen tijd. Al dubbend werk verder aan het overzicht.

Dan verschijnt de volgende Krooneendwaarneming, van Chris Rosmalen, mét foto. Verdraaid, wat een mooie eenden zijn het toch! De bekende wel/niet afweging is begonnen. Buiten zie ik het met bakken naar beneden komen. 'Ach, ik heb de Krooneend dit jaar al in ons werkgebied, pas geleden nog negen! 'is een zin die me er nog van weerhoud te gaan fietsen. Dan bedenk ik de smoes dat ik toch wel last krijg van een RSI-muisarm. En wat moet je in zo'n geval doen? Juist: de benen strekken. Welk verband dat heeft leer ik nog wel, voor mij in ieder geval een reden om er voor vandaag een eind aan te breien. Ik schrijf het overzicht nog even af op 1080 bladzij en gooi de computer dicht.

Een Krooneend waardig hijs ik mezelf in driedelig pak: trui, isojack en regenjas. Deftiger kan haast niet op een dag als vandaag. Voorzien van een fijn hoofddeksel ga ik buiten de eenzijdige dialoog aan met Jupiter over het nut van het verbruik van zoveel water. En eigenlijk is het heerlijk. Goed ingepakt tegen regen en kou naar buiten gaan en dan die vele moeilijke gezichten bekijken, stiekum wel een genot. Hoe ik elke keer naar de Kraaijenbergse Plassen fiets is eigenlijk vaak, hoe toepasselijk, natte vingerwerk. Ook deze keer rij ik kriskras door wat Nijmeegse wijken, de wetenschap dat ik óf bij de brug in de Nijmeegse wijk Hatert, of de brug in Malden moet uitkomen, om zo het Maas-Waalkanaal over te kunnen steken. Ik kom uit bij de brug in Hatert. En sla er voor links af, om zo langs het kanaal alsnog naar Malden te fietsen. In Hatert vliegen een vijftal Spreeuwen voorbij en dartelt een groep Kokmeeuwen boven een huizenblok. Aan het begin van de weg langs het kanaal hoor ik Staartmezen roepen, aan het eind weer een groep. Op het kanaal zwemmen vele groepen Wilde eenden. Bijna aan het eind tel ik nog vijf Waterhoentjes langs de waterkant. Al mijmerend over het ontdekken van misschien wel een Eider of een Roodkeelduiker kom ik in Malden aan. Hier let ik op of ik nog ergens Turkse Tortels zie zitten, één van de soorten waarbij ik het geinig vind ze op een dagtocht mee te krijgen. Vandaag hier dus niet.

In Malden hoor ik hier en daar Huismussen. Ik fiets de brug bij de Teerse Sluis onder door en sla gelijk links de trap naar de brug op, zodat ik deze over kan. Aan de andere kant daal ik gelijk weer af naar beneden langs de sluis en fiets verder richting Heumen. Vij de sluis zwemmen twee Futen. In Heumen roept een Grote bonte specht langs de weg en met de ogen gericht op de bomen boven me kunnen uiteindelijk alsnog drie Turkse Tortels worden genoteerd. Bij de brug de Maas over ga ik omhoog en rij Noord-Brabant binnen. Halverwege de brug kijk ik snel of ik ergens Dodaarzen zie zwemmen langs de rand, normaal vrij simpel, vandaag niet. Twee Eksters huppelen over het fietspad. Aan de andere zijde van de brug ga ik weer langs de dijk naar beneden en rij over het fietspad langs de eerste plas van de Kraaijenberg. Een tiental Futen en Aalscholvers hebben geen last van het water wat vandaag van weerszijden komt.

In het dorp Linden neem ik de afslag naar plas 7, waar de Krooneenden zijn gezien. Zowel links als rechts van de weg vlak voor de plas zit een Vlaamse Gaai lichtelijk verwaterd in een klein boompje. In de hoek waar de waarnemingen zijn verricht stop ik. Een eerste blik met de verrekijker levert geen rode kopjes op. Met de telescoop krijg ik hetzelfde resultaat. Aan de oostzijde, op plas 8, stikt het van de eenden. Rustig scan ik de plas af. Ik tref Wintertalingen, Smienten, Kuifeenden, Tafeleenden, een man Brilduiker, Grauwe Ganzen, op de over staan een aantal Blauwe Reigers. Geen Krooneenden. Een stuk verder wipt het witte kontje van een Waterhoen en duikelt een Buizerd voorbij. Dan maar weer terug. In het natuurontwikkelingsgebiedje ten zuiden van Linden liggen een aantal 'schierplasjes': kleine plasjes die in verbinding staan met de grote plas. In het verleden doken hier Krooneenden, welke eerst op de grote plas zaten, ook wel eens op. Twee Knobbelzwanen, evenveel Dodaarzen en een vrouw Tafeleend maken gebruik van de open delen in de verder nog bevroren delen. Een Waterpieper laat zich alleen horen, een Holenduif schiet voorbij. Tientallen Kolganzen komen op de grote plas binnenvallen, evenals honderden Kokmeeuwen.

Bijna aan de westkant, bij de 'schaatsbaan' schieten een Blauwe Reiger en een Grote Zilverreiger uit een slootje naast een bruggetje. Een wel heel erg sneaky piepertje blijkt toch een Graspieper. Ik draai om en fiets terug, om nu langs plas 8 te fietsen. Ik had de plas al gecheckt, maar een stil watertje langs zo'n grote plas kent soms diepe gronden. En Krooneenden zijn nu eenmaal duikeenden. Ook ditmaal helaas niet de prachtige koppen van een man Krooneend. In een sloot aan de noordkant van het fietspad langs plas 8 ontwaar ik nog wel de lange witte gestalte van een Grote Zilverreiger. Aan de oostkant van de plas zak ik af naar het zuiden. Langs het fietspad vliegt een groep Vinken op, ertussen hoor ik het 'plit' van een Geelgors.

Na het fietstunneltje onder de A73 te hebben genomen kijk ik snel even in de vijvertjes bij het Van der Valkhotel. Altijd aardig voor enkele Waterhoentjes. De bevroren toestand wordt niet gewaardeerd, vandaag zit er geen. Bij plas 9 van de Kraaijenbergse Plassen kijk ik vanaf het fietspad snel over het randje of er misschien eenden dobberen. Het achterlicht van een passerende speedboot doet me vermoeden dat er wel helemaal niets zal zitten. Wat blijkt te kloppen. De speedboot verdwijnt over het verbindend stukje water tussen plas 9 en de jachthaven, zodat mijn gedachte aan het ontdekken van een Topper in deze normaal luwe hoek wel alleraardigst zou zijn, in het water laat vallen.

Ondertussen ben ik al die tijd ontzettend aan het genieten van de regen. Het was niet van dat heftige. Gewoon lekker kabbelend veel. Als je er op bent gekleed is het best fijn om er eens door heen te fietsen. Bij de Teerse Sluispolder steek ik het kanaal weer over, en neem hierna weer een net iets andere weg naar huis. Wat nog een overvliegende Koperwiek opbrengt. Thuis hang ik m'n driedeligpak toepasselijk aan de brandkraan en loop langs de douche. Die is niet meer nodig.

'Klunen' naar een Grote zee-eend

2009-12-27T19:18:00.009+01:00

In het kader van gezellig iets met z'n tweeën ondernemen stappen m'n vriendin Marjanne en ik in de auto. De suggestie te gaan kijken bij een gemelde Grote Zee-eend op de Bijland bij Lobith werd gewaardeerd. De zee-eend, een adult vrouwtje, dobbert al enkele dagen op de recreatieplas en zou voor mijn provinciale jaarlijst een leuk plusje zijn. Binnendoor rijden we naar Doornenburg om daar met het pontje het Pannerdens kanaal over te steken. Langs Herwen komen we bij de Bijland aan. Een eerste stop op de dijk die ik in gedachte had, levert een plas op grote afstand op. 'T is ook al weer een tijdje geleden dat ik hier ben geweest. We rijden verder naar Tuindorp en parkeren hier de auto bij de jachthaven voor een slagboom. Het is heerlijk vies koud. Helaas heb ik vingerloze handschoenen aangedaan, mét vingers had net dat stukje extra comfort kunnen opleveren.

'Ja, we komen op plekken waar je wel met gewone schoenen aan kunt lopen' zei ik thuis nog tegen Marjanne. Want zo heb ik het hier altijd ervaren. Grijnzend staar ik naar een dijk welke zojuist door een kudde buffels onder voeten lijkt te zijn genomen. Van alle plekken op aarde moeten wij dus blijkbaar hier langs. Een eerste blik vooraf over de Bijland levert een man Brilduiker en een vrouw Grote Zaagbek op tussen Kuifeenden, Wilde eenden en Futen. Als in een parodie op 'Komt een vrouw bij', in dit geval Grote zee-eend, 'Kluunt' Marjanne over het 'pad'. Onder de gympen van haar worden door de rivierklei een paar elegante hakjes geboetseerd. Bij mij krult de klei zich om en wurmt zich zo door de aanwezige gaten in m'n bergschoenen naar binnen. Kan me niet indenken dat de Grote zee-eend zoveel bezoek heeft gehad dat de dijk tot blubber is verworden. Hoe dat wel komt blijft een intrigerende vraag. Na een uren durende lijkende steppingstone dans, daarbij te diepe gaten zorgvuldig ontwijkend, belanden we na vijf minuten aan het eind van het dijkje.

Met een beetje beweging was de kou nog wel te harden, nu ik op m'n hurken langs de waterkant zit snijdt de kou naar binnen. Met een ietwat trillende telescoop tuur ik over het kabbelende grijze wateroppervlak. Er drijven verschillende groepjes Kuifeenden, tegen de waterkant aan de overzijde zitten een aantal Tafeleenden in de luwte. Een groepje Grote Zaagbekken zwemt onopvallend rond. Een paar rustige zwaaien heen en weer levert niet de eend op waar ik op hoop. Nog een keer maar alles afkijken. Dan plopt ineens de zwarte eend met witte kopvlek in mijn beeld op. Ja, daar is ze! Kleiner dan ik in gedachte had, dit zal ook mede komen doordat ze zowat helemaal aan de overkant zwemt, een flink eind. De vriendin werpt ook een blik door de telescoop. Ze neemt voor waar aan dat die zwarte vlek' de zee-eend is.

In de Havikerwaard bij Rheden werd gisteren een groep Wilde Zwanen gezien. Laat ik die nu ook nog niet voor de jaarlijst hebben. Marjanne wil ook wel even kijken op de Elterberg, misschien is dit, met dit weer, toch iets meer voor de zomer. Wel rijden we door Elten richting Arnhem. Vlak voor de grensovergangs staat een Grote Zilverreiger langs het water. We genieten van de duitse huizenbouwstijl, het lijkt wel of ze van het begrip 'welstandscommissie' nog nooit hebben gehoord. Dat zal ook bijdragen aan het prachtige chaotische karakter van het dorp. Uiteindelijk belanden we op de autobaan naar Arnhem. Bij de vuilverbranding bij Duiven staat een Grote Zilverreiger langs een sloot. Afslag 3 bij de Steeg voert ons de Havikerwaard in.

Langs de weg foerageren twee Brandganzen met drie Grauwe Ganzen, na een paar honderd meter slaan we links af. Hier waren de Wilde Zwanen gezien. Op een paar groepen Kolganzen, een grote groep Zwarte kraaien en een Buizerd na is het leeg. Geen grote langnekkige stippen in de velden. We rijden de weg helemaal uit, wat voor de brug, die de waard weer uitleidt, wederom een Grote Zilverreiger en een groep van zo'n honderd kramsvogels oplevert. We draaien om en rijden dezelfde weg terug. Niets te vinden wat een nieuwe jaarsoort zou kunnen zijn. Bij een weggetje, welke we op de heenweg zijn gepasseerd, stoppen we. Deze ziet er zo bevroren uit dat we op de heenweg er niet in zijn gegaan. Nu ga ik er lopend in. En het is inderdaad spiegelglad. In het eerste weiland zitten twee Knobbelzwanen, bij een met populieren omzoomt tichelgat verzamelen Aalscholvers zich om de nacht in te gaan.

Een korte wandeling het pad in laat wonderbaarlijk geen enkele vogel zien. Nou ja, de vier overvliegende Kolganzen niet meegeteld dan. Langzaam glibber ik terug en rijden we later de waard uit. Door De Steeg en Velp rijden we naar het Velperbroekcircuit en slaan hier af naar Arnhem. Het valt me op dat er in de open slootjes langs de weg hier en daar paartjes Knobbelzwanen vertoeven. Blijkbaar bevalt dit stekje ze wel. Thuis slobberen we een kom welverdiende erwtensoep naar binnen. Het leukste moment van de dag was toch wel het pontje. Vond Marjanne...

Bosuilen kunnen wel degelijk kleurrijk zijn

2009-12-08T22:55:00.021+01:00

Op wie maakt het nu geen indruk: 'zingende' mannetjes Bosuilen? Zo'n heerlijk kippenvel trekkend geluid. Door de lokatie van m'n werk, op de stuwwal van de Wylerberg bij Beek Ubbergen, kies ik er toch altijd weer voor om een stuk door het bos huiswaarts te gaan, zodat ik bij Berg en Dal uit kom. De afgelopen weken was het regelmatig raak. Soms één, soms twee, met enig geluk en ultiem: vier roepende mannetjes tegelijk!

Door het werken op deze prachtlocatie heb ik niet de behoefte altijd zo rap naar huis te moeten. Avondeten kan ook nog wel om acht uur. Zodra ik door de ramen zie dat het begint te schemeren word ik altijd weer nieuwsgierig of ze het vanavond 'weer zullen doen': roepen. Vaak beginnen ze al vroeg in de schemering. Vanwaar die aantrekkingskracht?

Als beginnend vogelaartje uit Enschede kreeg ik wel eens verhalen mee over het lokken van Bosuilen met geluid en het resultaat er van: iets met behoorlijk hoofdletsel, een vogelaar die ooit een oog was kwijt geraakt door een aanvallende Bosuil, foto's van inventariseerders met brommerhelmen op, enzovoort. Dat maakte toen behoorlijk indruk kan ik wel stellen!

In de buurt van mijn Tukkers woonhuis lag een bos, waarvan ik wist dat er Bosuilen huisden. Op een avond in het voorjaar wilde ik het geluid toch weer eens horen en toog er alleen heen. In de verte hoorde ik die avond al een Bosuil. Ik had inmiddels geleerd hoe je het Bosuilengeluid kon nabootsen met je handen: rechterhand als een bolletje gevouwen over je linkerhand, zodat ertussen een holle ruimte ontstaat. Duimen ervoor naast elkaar en door door een spleetje tussen de twee duimen te blazen kon je een geluid maken wat aardig kan lijken op een Bosuil. Met enige oefening is dit zelfs zeer goed te imiteren. En uiteindelijk had ik dit ook aardig onder de knie.

Dus die avond in het bos zette ik het geleerde om in praktijk: ik deed een Bosuil na. Het bleef stil. Ik weet nog, ik stond naast een boom. Als een soort verwachtte bescherming. Nog een keer vouwde ik m'n handen samen en produceerde het geluid. Wat klonk ik angstaanjagend. Waarop direct er na in de boom bóven mij een mannetje Bosuil begon te roepen. Ik scheet zeven kleuren! Dit was wel héél héél erg dichtbij. Waar is mijn brommerhelm! Ik hurkte gelijk aan de voet van de boom en maakte me zo klein mogelijk. Tja, je hoort ze ook niet aan komen vliegen als waarschuwing. Ik veroerde geen vin meer, in de hoop dat de uil mij niet zou zien. Zeker een kwartier zat ik zo gehurkt tegen de boom aangeschurkt. Dit was een best wel belabberde toestand voor een beginnende vogelaar die de nodige verhalen had gehoord.

Het was de laatste keer dat ik het geluid heb nagebootst. Gelukkig hoef ik het tegenwoordig op weg naar huis niet eens meer te doen. Tijdens de korte pauzes die ik maak hoor ik al hangend over mijn stuur met licht geluk er altijd wel een roepen. Of twee. Of een voltreffer met drie of vier mannetjes tegen elkaar in. En soms is dat wederom weer erg vlakbij. En dan bekruipt me toch dat gevoel weer wat ik toen in Enschede meemaakte: in de nacht is het bos van hun. Dat is me wel duidelijk!

Een kei van een Rotszwaluw!

2009-12-02T22:54:00.024+01:00

" 't Waas woensdag in 't zuiden

Iets an de hand en wat d'r gebeurd

't stond gister al op de site

En de zon op de roete reep alles nar boete

Ik denk: ik mot binne verhaale verzinne vandaag" (vrij naar Rowwen Heze, zondag in 't zuiden)

Komt niet zo vaak voor: een landelijke twitch met een gemoedelijke vertrektijd: half acht. Iets er voor loop ik naar de Groenestraat en steek voor de voor rood licht wachtende auto's over en loop een parkeerplaatsje op. Vijf auto's verder steekt er één kort z'n groot licht aan: Harvey van Diek is er ook. Met hem heb ik afgesproken af te rijden naar Maastricht. Ik schuif ben hem aan en gezamenlijk rijden we naar de derde reisgenoot, Erik van Winden, een paar honderd meter verderop wachtend. Op de Sint Pietersberg werd 30 november een Rotszwaluw ontdekt en tot opluchting en vreugde van vele vogelaars werd de vogel de volgende dag weer gevonden. Deze woensdag zal moeten blijken of deze voor Nederland zeldzame zwaluw z'n vreemde omgeving nog steeds waardeert.

Maastricht klinkt zo ver vanaf Nijmegen. We zijn er echter verbazingwekkend snel en achteraf blijkt de afstand eigenlijk ook mee te vallen. Je kunt beter naar het zuiden dan naar bijvoorbeeld Lauwersmeer rijden. Het keuvelen onderweg zorgt er natuurlijk ook voor dat de tijd snel voorbij vliegt. Het is altijd weer een genot de A2 af te zakken. Hoe verder naar het zuiden hoe meer propjes in de bomen. De ene keer een mooie verzameling Maretakken, het andere moment een roekenkolonie. In Maastricht het gebruikelijke gekloot hoe ook alweer op het weggetje de Sint Pietersberg op te komen. Iets met door het centrum en linksaf bij een politiebureau.

Rond half tien kan ik de benen al strekken als ik de deur van de auto open doe op de parkeerplaats op de Pietersberg. Nog weinig vogelaars, Aart Vink en Remco Jousma zijn ook net binnengekomen. Een al langer rondspeurende vogelaar meldt dat hij de Rotszwaluw al voorbij heeft zien speren. Afwachten dan maar. Met Erik loop ik naar de ENCI-groeve om de Oehoe in te koppen, welke hier broedt en afgelopen dagen ook werd gemeld. Nou, mooi niet. Verder dan een Tafeleend, dobberend op een plasje in de groeve, kom ik niet. Nog twee vogelaars uit Nijmegen, Peter Hoppenbrouwers en Jan Jacobs, blijken ook hun geluk te beproeven en sjokken rond. Dan wordt er geroepen dat de zwaluw in beeld is. De inmiddels gearriveerde Ran Schols heeft de zwaluw vakkundig opgepikt in de verte. De vogel draait een rondje en verdwijnt uit beeld. Voordat ik 'm in beeld heb! Kanonne, daar wordt je nerveus van. Het zou zomaar de laatste aanblik kunnen zijn geweest! De vogel verdween richting zuid, zodat ik besluit die kant op te lopen, misschien hangt ie ergens boven een weitje rond. Kleine inschattingsfout van mij. Terwijl ik langzaam die kant op loop wordt er achter mij geroepen dat ie nu weer aan de zuidkant van de berg vliegt. Wéér gemist! De adrenaline giert nu even snel als de zwaluw.

Met alle aanwezige vogelaars lopen we naar het inmiddels meest beroemde hondenuitlaatveld in Nederland waar de vogel de eerste dagen boven foerageerde. Ineens duikt de zwaluw boven de zuidhelling van de berg op. Het duurt even voor ik 'm in beeld heb, maar dan vliegt in de grijzige lucht ineens de plompe gedaante door m'n kijkerbeeld. Wauw! Gespannen wachten we af. Blijkbaar vliegt de vogel rondjes en komt eens in de zoveel tijd langs. Na een tijd posten besluiten we richting de zuidhelling te lopen waar de vogel schijnbaar vaker rondhangt. Als we op een paadje door een weiland lopen vliegt de zwaluw vlak boven ons hoofden, fenomenaal! Soms komt ie zelfs op ooghoogte langsgesjeesd. Soms is de vogel uit beeld, maar duikt altijd weer op bij het weiland. Blijkbaar maakt de zwaluw gebruik van de luwte aan deze kant, waardoor insecten misschien minder snel verwaaien in de lucht? Steeds meer vogelaars komen binnendruppelen en bewonderen de snelle foerageertechniek. Een ontdekte Zwarte Roodstaart in de buurt zorgt even voor wat afleiding, de vogel mist voor een aantal vogelaars voor deze dag in december, waardoor ze op zoek gaan. Een onopvallend tjirpend roepje klinkt af en toe door de lucht. Deze blijkt door de Rotszwaluw gemaakt te worden, leuk om dit ook te horen!

Remco Jousma speurt tussendoor de horizon af en duikelt zo een groep Kraanvogels op, die in de verte aan de oostkant traag naar het zuiden trekken. Schitterend! Gisteren werden er rond Maastricht zo'n tweeduizend geteld, we kregen blijkbaar een staartje mee van vogels die ergens waren blijven overnachten. De hele vroege middag door ontdekken we groepjes Kraanvogels, soms een drietal of een tiental, soms grotere groepen tot in de honderden. Een optelsom aan het eind van de dag leert dat zo'n 850 Kraanvogels door m'n kijkerbeeld zijn gezwabberd. Rond het middaguur krijgt Harvey zin in koffie en duikt het chaletrestaurant met de cosy naam Bergrust in, welke aan het eind van het paadje ligt. Ik ben te nieuwsgierig of er nog meer Kraanvogels zullen opduiken en blijf nog even buiten. Uiteindelijk wint de zin in een bakkie en ga ook naar binnen. Erik, Max Berlijn en Aart en Remco doen mee. En dat wordt een gezellige lunch: terwijl binnen de mooie verhalen over tafel vliegen zien we door het oostelijke raam de zwaluw hetzelfde doen en met zicht op het noorden volgen we de verrichtingen van een club Kraanvogels. Weer eens iets anders 'extra's bij de koffie'! Een paar kopjes worden naar binnengeslobberd en de soep en broodjes laten zich goed smaken.

In 2006, op 18 november, mocht ik in Hoorn al eens kennis maken met de Rotszwaluw. Rond een kerk in het centrum verbleven toen twee vogels, welke af en toe mooi op de rand van de dakgoot uitrustten. Ook deze twee verbleven langere tijd op verschillende plekken in Hoorn. Een leuke twitch destijds, waarbij het centrum uit twee soorten publiek bestond: tientallen twitchers kletsend en omhoog kijkend en tientallen kinderen die geobsedeerd de Sinterklaasintocht kwamen aanschouwen. De Pietersberg Rotszwaluw steelt echter compleet de show, zoals te zien op de foto links van Harvey. Alle kenmerken waren zelfs met het blote oog nog waar te nemen, zoals de witte vlekjes in de staart.

Afgelopen uren hebben Erik, Harvey en ik genoeg mooie indrukken opgedaan om nog heel lang op te kunnen teren en gaan Grauwe Gorzen zoeken in het hamsterreservaat Sibbe, welke in de winter hier rondhangen. Tussendoor maken we een stop bij het uitkijkpunt bij de groeve 't Rooth. Regen en de aanwezigheid van best veel groen laten de hoop hier dan een Oehoe aan te treffen snel wegspoelen. Op weg naar Sibbe hou ik de lucht nauwlettend in gaten of er niet stiekum nog ergens een sliertje Kranen voortploegt. De lucht is inmiddels verder betrokken en hier en daar krijgen we spetters. Bij Sibbe parkeren we de auto en maken een wandeling langs de velden. Geelgorzen, Ringmussen, Groenlingen, een viertal Torenvalken en een man en vrouw Blauwe Kiekendief verdwijnen de notitieboekjes in. Helaas niet de gorzen waar we naar zoeken. We rijden naar een andere goede plek en treffen hier een enorm grote groep Kneutjes, Groenlingen, Ringmussen en een paar Geelgorzen aan. Een schatting levert zo'n 1000 Kneutjes op. Harvey gaat helemaal uit z'n plaat met platen en het zou me niet verbazen als elke Kneu er individueel opstaat. Z'n camera blijft maar klikken. Maar ook hier geen plompe vogels die het predikaat Grauwe Gors mogen dragen. We geven het op en besluiten richting het noorden te rijden. Er moet getankt worden en waar zou je dat mooier kunnen doen dan bij een tankstation waar Kuifleeuweriken rondhangen: Venlo. Om de een of andere reden rijden we faliekant langs het station en rijden daarom door naar de WMLplas, waar al geruime tijd een Roodkeelduiker rondhangt. De schemering heeft al behoorlijk ingezet, en dat maakt het zoeken niet makkelijker. We kunnen de duiker niet vinden en met de wetenschap dat de vogel vaak in de buurt van de kant verbleef waar we staan krijg ik de indruk dat de vogel gevlogen is. Het uitblijven van waarnemingen de volgende dagen leert dat de vogel inderdaad is vertrokken. Wel dobbert een leuke compacte groep van negen Krooneenden door het beeld en wordt een wel erg ver zwemmende fuutachtige gedetermineerd als Kuifduiker. De prachtmomenten met de Rotszwaluw verzacht het missen van de andere verwachte soorten en uitgewaaid rijden we op huis aan. Max Berlijn verwoordt later op de Dutch Birdingsite zijn verhaal

Toch nog een Kroon op de dag

2009-11-29T20:45:00.010+01:00

De pijp is helemaal leeg vandaag. Afgelopen dagen na het werk vooral veel zitten schrijven. Het is weer eens zo ver. Voor ons regionale VWG-blad, de Mourik, had ik weer een aantal downloads aan waarnemingen in ons werkgebied gemaakt: 152 pagina's. Ik moet naar een prettig leesbaar waarnemingenoverzicht van ongeveer twaalf pagina's zien te komen. Soms gaat het soepel, nu waren het wel érg veel waarnemingen. Tel daarnaast nog eens een huisfeest gisteravond op met een kleine honderd mensen in onze 'huiskamer', waar ik natuurlijk ook bij moest zijn.

In een werkgroep 'alertsms' lees ik dat er vanochtend negen Krooneenden, vijf mannen en vier vrouwen, op de Bisonbaai zijn ontdekt door Minne Feenstra. Een erg mooi aantal voor ons werkgebied! Een blik later op de Krooneendstatistieken via ons regionale scherm bij Waarneming leert dat deze negen het hoogste aantal ooit is welke is vastgesteld in ons werkgebied.

In de late middag raap ik me bij elkaar en ga mezelf toch maar even uitlaten. En frisse wind doet vaak wonderen. 'Onthaastend' pedaal ik richting de Bisonbaai. Onderweg komt Marcel Bingley tegemoet langsgefietst. Een 'ze zitten er nog hoor' stelt me gerust. Alleen de inzettende schemering kon me wel eens parten gaan spelen. Bij de Bisonbaai is het toch vrij eenvoudig de Krooneenden in de groep, voornamelijk Tafeleenden, er uit te pikken: het zijn de enigen die opvallend dicht bij elkaar dobberen. (Wat de vraag ontlokt wáárom ze vaak/altijd bijelkaar zwemmen in tegenstelling tot andere eendensoorten)

Toch even lekker om een 'butt'dag met zo'n tafereeltje te eindigen. Tot in het donker geniet ik van deze schoonheden en fiets dan weer op huis aan. Toch even een 'Kroontje' op deze dag. Het avondrood lijkt mee te gaan in de kleurschakering van een mannetje Krooneend: van boven oranjerood, van onder donker. Korte tijd sta ik stil op de dijk bij de Groenlanden om te genieten van de prachtige kleurschakeringen in de lucht. Dat lucht op!

Éénmaal daags de juiste timing: Kraanvogels en Zeearend!

2009-11-10T21:04:00.017+01:00

Maandag 9 november. Stel een tangram voor van drie bij vier meter aan tafels en twaalf stoelen. In de muziekzaal c.q. vergaderzaal van ons kantoor ben ik met rechthoekig en trapezium gevormde tafels aan het stoeien, pogend er een enigzins weer ordentelijk gebeuren van te maken. En da's niet makkelijk met weinig speelvlak. Net op het moment dat ik de juiste vorm in mijn hoofd heb bedacht en uitwerk, blijken de lengtes van de tafels toch weer een net iets ander geheel te vormen. Alles kan weer op de schop. Buiten is het heiig. De bewolking ligt in een dik pak over Beek-Ubbergen en zet een ietwat aparte stemming neer. Mistroostig enerzijds, anderzijds straalt er ook iets vrolijks uit. De uitspraak 'huilen en lachen liggen vlabij elkaar' wordt fraai vormgegeven. Met een warm wit donzen dekbed lijken we toegedekt te zijn. 'Kraanvogelweer', dacht ik nog, terwijl ik de stoelen weer van de tafels weghaal, omdat ik niet tevreden ben met het gecreëerde tafeltangramfiguur en het zwikkie weer wijzig.

Als ik tussendoor op Waarneming.nl kijk, zie ik tot mijn vreugde dat de Kraanvogels zelf ook iets met dit weer hebben: over zuidoost-Nederland worden enkele groepen doortrekkers gemeld. Hierdoor getriggerd loop ik naar m'n collega's boven. 'De Kraanvogels vliegen, opletten'. En ga beneden weer aan de slag. Lichtelijk tevreden met weer een nieuwe opstelling loop ik richting een stoel om 'm op z'n plek te zetten. En werp, half schuin omhoog, een blik door het raam, met uitzicht op de Ooijpolder. 'Nee, he, zal toch niet', denk ik, als ik door het smalle raam voor me twee strepen opvallend grote vogels van rechts naar links door m'n wimpers zie trekken. 'Dát zijn géén ganzen!'. Snel vat ik mijn kijker, door stom toeval vlak voor de grijp en werp een blik: Kraanvogels! Ik kijk een paar seconden en ren dan door het kantoor naar boven, op strategische plekken 'Kraanvogels voor het huis!' roepend. Enkele collega's zijn snel genoeg om ook nog een groep Kranen te zien. Een aantal anderen moeten het helaas doen met alleen het horen van hun schitterende roep. We komen uit op 'ongeveer' zeventig Kraanvogels. Had ik rustig aan gedaan, dan had ik ze precies kunnen tellen. Deze waarneming moest naar mijn mening gedeeld worden. En ik wilde altijd al eens ervaren hoe het is om 'brullend' door het kantoor te mogen rennen. Weer een ervaring rijker zal ik maar zeggen. Wat een timing allemaal!

Met vier dozen 'juiste' sauzijzenbroodjes fiets ik dinsdagochtend rond tien over half tien weg van de Hanos aan de Energieweg in Nijmegen. Gisteren had ik de verkeerde ingekocht en moest daarom ruilen. Eigenlijk had ik er véél vroeger willen zijn, zodat ik rustig de tijd had om richting mijn werk nog door de Ooijpolder te kachelen. Langs de Energieweg vliegen twee Kleine Mantelmeeuwen en langs de Weurtseweg pik ik een Grote Gele Kwikstaart op geluid op. Langs de haven en via de Waalkade fiets ik de Ooijpolder in. Even een snelle, maar nutteloze blik bij het HD gemaal voor de Grote Gele Kwikstaart, en dan door naar de Oude Waal. Er foerageren behoorlijk wat Kolganzen en een eerste groep levert ook een Brandgans op, de eerste van waarschijnlijk weer vele. De Oude Waal is 'rustig': er zitten wel tientallen Wintertalingen en Slobeenden, de slikranden zijn daarentegen leeg. Vanaf de dijk bij de Oude Waal kijk ik het Circul in en zie in de verte een grote groep ganzen op een weiland. Ertussen scharrelen wat zwartwitte exemplaren: zes Brandganzen. Langs de Leuthsestraat, vlakbij de groep ganzen, staan twee auto's. Een opgestelde telescoop verraad dat het gaat om vogelaars.

Na heel kort nog even geluisterd en gekeken te hebben of ik echts niets over het hoofd zie, draai ik de fiets en wil naar de vogelaars fietsen. Op dat moment gaat m'n telefoon, zestien minuten na tien: 'hoi, met Berend, er vliegt een adulte Zeearend bij Persingen'. Het eerste wat ik vraag is 'zeg, je staat toch niet aan de Leuthsestraat?'. 'Ja, hoezo?' Snel vraag ik om details, draai om, fiets een tiental meters terug en leg m'n verrekijker op het fietszadel, om zo stabiel in de verte te kunnen kijken. Van links naar rechts scan ik de lucht af. Eerst laag, omdat Berend zei dat hij de arend laag naar oost zag vliegen, en dan steeds hoger. Ineens krijg ik een enorme vogel in beeld: de Zeearend! Langzaam draait de vogels rondjes in de verte. Details aan het verenkleed krijg ik niet te zien. Dat het een Zeearend is, is wel duidelijk.

Voor de tweede keer in twee dagen blunder ik, door een samenloop van omstandigheden en daardoor een onverwachte precies juiste timing, tegen een pracht van een waarneming aan. Snel bel ik nog een keer Berend voor nadere details en of hij andere mensen heeft ingelicht. Als ik hoor dat bij SOVON de melding waarschijnlijk niets is binnengekomen bel ik Harvey. Helaas grijpen zij er net naast. Terwijl de vogel, gezien mijn positie en waar ik 'm zag, vrij dicht langs moet zijn gevlogen.

Soms draait het allemaal om op de juiste plek op het juiste moment daar te zijn. Op 23 oktober fietste ik langs het Meertje, aan de westkant van de Ooijpolder. Als ik later op Waarneming.nl kijk, blijk ik gewoon op hetzelfde moment er te fietsen, als er bij de Oude Waal een pracht van een overvliegende Zeearend wordt gefotografeerd. In eerste instantie werd de waarneming zonder foto gemeld: een Zeearend die lastig werd gevallen door kraaien. Laat ik nu net een Buizerd hebben gezien die kraaien om zich heen had vliegen. Ik had dan ook enig scepsis. Als ik later de toegevoegde foto's zie snap ik niet hoe ik toen de arend heb kunnen missen.

In beide bovenstaande gevallen bleek ikzelf het laatste puzzelstukje te zijn van een soms onbegrijpelijke puzzel. Ik was er. En viel op z'n plek. Met de neus in de boter!

Veel gemiste oproepen en regen: ik voel een bui hangen

2009-11-01T21:32:00.020+01:00

Met de snelheid van een pak yoghurt in een net iets te koude koelkast vang ik de dag aan. De weinige slaap in de nacht van vrijdag op zaterdag, de zaterdagse avonturen op Texel en het van nabij bestuderen van de plaatselijk voorkomende 'Korenwolf' in de kroeg gisteravond zorgen voor een relaxte start van deze zondagochtend. Eindelijk weekend vieren. Er hoeft even 'niets'. Hoewel, niets is weer iets té. Al een tijd heb ik m'n keukenkasten van de muren liggen om ze eens grondig te schilderen. Door alle vogelavonturen afgelopen weekenden kwam het er niet echt van daar eens uitgebreid aandacht aan te geven. Hoor je denken: dat kan dan toch door de week? Tsja, geen zin, genoeg leuke dingen te doen in de avonduren. Als een vogel in een ruige omgeving kan leven, waarom ik niet..? Afijn, dat schilderen kan dus mooi vandaag gebeuren.

Jakkes. Waarom heb ik zoveel gemiste oproepen? Negeren die handel. Schilderen moet ik. Heb ook een sms van Vincent de Boer zie ik: 'Rosse franje Azewijn, ik ben rijden'. Kan een dag in het weekend dan ook nooit eens 'gewoon' beginnen. De zandwinning Azewijn bleek afgelopen jaar een geweldig vogelgebied te zijn met meerdere behoorlijk goede regionale zeldzaamheden zoals Gestreepte Strandloper, Kanoeten, Drieteenstrandlopers, enzovoorts. En dan nu een Rosse Franjepoot, soort nummer 209 voor dit gebied, ontdekt door Rudie Schwartz en Wim Gerritsen. Da's toch wel een kanjer van een Gelderse soort! De jeuk heeft al weer toegeslagen, ik probeer het hopeloos te negeren. Een soort gevoel alsof je moet krabben tegen brandnetels, terwijl je gewoon nog middenin een veld brandnetels staat. Ach, een paar smsjes sturen naar wat mensen of ze zin en tijd hebben om te gaan kijken kan geen kwaad, toch? Langzaam word ik sneller en groeit het besef dat een Rosse Franjepoot wel een héle goede soort is voor Gelderland en ik 'm eigenlijk niet kan laten schieten. Op de verschillende smsjes nog geen respons. Rond drie uur stuur ik een bericht naar Athol Burrill. Gelijk reactie: 'ik kan wel. zou een nieuwe soort zijn. ben je thuis?'.

Twintig minuten later rijden we achtereenvolgend door een regenachtig Kranenburg, Kleef, Emmerich en 's Heerenberg. Ondanks de regen geniet ik enorm van de herfstkleuren van de bomen op de heuvelrand van het Reichswald tussen Kranenburg en Kleef. Daar wil ik nog eens naar terug! Met behulp van een inventarisatieatlas uit het jaar kruik (sorry Athol. Voor de mensen die er mee bekend zijn: de 'grijze'), de zandwinning Azewijn staat er nog niet eens op, navigeren we het laatste stuk naar de mogelijke plek. Telefonisch had ik bij Vincent al informatie ingewonnen waar we precies moesten zijn. De Maatweg moeten we hebben en dan de zuidkant van de plas. De Maatweg hebben we gelukkig snel gevonden, en dat is wel prettig, ondertussen gaat de tijd aardig richting de namiddag en de regenwolken zorgen er voor dat het al snel schemerig wordt. Net iets te fanatiek rijden we over het laatste stukje weg en zien zo een hobbel over het hoofd, waardoor de bodemplaat van de auto een flinke tik krijgt. Gelukkig hebben we geen schade en al snel lopen we langs de rand van de zandwinning. De Rosse Franjepoot is behoorlijk vliegerig. Waar hij nu in dit uitgebreide gebied zou kunnen uithangen is dan ook de grote prijsvraag. Waar te beginnen? Ik besluit rechtsom langs de plas naar het zuiden te gaan lopen, Athol loopt vlak achter me aan. Nog een vogelaar komt toegesneld, het blijkt John van Zuijlen te zijn. Die waagt vanuit Mill ook de late gok en gezamenlijk wedijveren we tegen tijd en licht.

John en Athol blijven uiteindelijk staan om met de telescoop de randen te bekijken, ik loop verder langs het water. Ineens schiet vlak voor me, met een opgewonden 'twit'-geluid, een strandloper weg. In een seconde is het me duidelijk: hebbes!! De vogel vliegt van me af. Rap roep ik Athol en John en ga dan weer op zoek. Rennend komen beiden op me af en ook komt de Rosse Franjepoot ineens weer aangevlogen. Om vervolgens op slechts een paar meter voor ons op het water te landen! In de stromende regen laat deze, zoals het er nu naar uitziet vijfde Rosse Franjepoot ooit voor Gelderland, zich schitterend bekijken. Helaas is het weer te bagger om een fatsoenlijke foto te maken. Anderen is dit wel mooi gelukt. De ontmoeting wordt voor altijd in m'n geheugen gegrift. Ongeveer een kwartier genieten we van de tamheid van de franjepoot. Als de vogel verder vliegt volgen we 'm nog heel even. Dan is het mooi geweest. Ook een telescoop heeft een bepaald absorptievermogen aan regenwater. Dit is 'too much'. Desondanks lopen we behoorlijk opgetogen kletsend terug naar de auto, de regen deert nu niet echt meer, en rijden daarna op huis aan. Het eerste stukje Maatweg even heel oplettend, denkend om het drempeltje.

Wat wou ik ook al weer doen vandaag?

Zwartkeellijster! Ofwel: wederom naar Texel

2009-10-31T22:32:00.013+01:00

'Tsja, zal ik eens doen met m'n verjaardag morgen' pingpongde vrijdagmiddag door m'n hoofd. Iets met 'feestje, dansje wagen, biertje'?

Om half zes sta ik bij de oprit van de A73 bij Bijsterhuizen ten westen van Nijmegen. Niet door préfestiviteiten de day before birthday en het lichtelijk kwijtraken van het padje of zo. Nee, hoppekee, zei Dutch Bird Alerts gisteren: Zwartkeellijster op Texel. Wéér naar Texel. Twee sms'jes later was geregeld dat ik vandaag naar Texel afreis en twee uur later sta ik wederom op het voordek. In de verte zijn de contouren van het NIOZ-gebouw al vaag te zien. Daar draait het om. Of in dit geval: daar vliegt het om. Het is rustig op de boot wat vogelaars betreft. Misschien iets teveel heftigheid voor de kiezen gehad afgelopen weken met de Kaspische Plevier en de Taigastrandloper? Als we de haven in drijven zien we al mensen naast het gebouw staan. Jeroen Nagtegaal, Thijs Fijen en ik lopen naar de plek, Rob Voesten en Willem Vergoossen gaan met de auto van de boot.

Op de plek des heils staan opvallend weinig mensen, hooguit een dertigtal. Terwijl deze lijster toch ook een behoorlijke zeldzaamheid is. Eindelijk spreek ik Luuk Punt eens, eveneens fanatiek blogger, en zie andere bekende gezichten. De vogel was net gezien, 'even uit beeld' is een uitspraak die je niet graag hoort. Het geduld wordt weer eens grondig gestresst getest. Hoewel, met de stress valt het eigenlijk mee dit keer. Misschien komt dit wel doordat de eerdere megatwitches ook goed afliepen. Dan raak je verwend. Op de grond en vooral in de lucht vindt een schitterend schouwspel plaats: tientallen lijsters, waaronder veel Merels, vliegen in groepen hoog over richting Den Helder. Ook uit de bosjes waar de Zwartkeellijster uithangt vliegen veel lijsters omhoog om ook de oversteek te maken. Elke lichtere lijster wordt gecheckt. Maar geen verjaardag zonder kado's en na een tijd vindt Rob de lijster terug, zittend in een haag op het terrein! Enkele tientallen seconden zie ik de vogel leuk door m'n telescoop. Dan duikt ie de bosjes en als zeer waarschijnlijk de vogel over het gebouw verder wegvliegt wordt de spanning weer opgebouwd voor de volgende arriverende vogelaars. Lange tijd staan we te wachten en lopen wat om de tuin heen. Nieuwe vogelaars voegen zich bij ons. In de tuin hebben ze een paar appels neergelegd in de hoop dat de vogel daar van komt eten en zo mooi te bekijken zou zijn. Voorlopig hebben alleen Merels en Koperwieken de lekkernij gevonden. Na lange tijd wachten besluiten we het eiland verder te verkennen.

Bij De Cocksdorp in de kop van Texel pleistert al een tijd een Dwerggans, een erg leuke soort voor het eiland. We gaan kijken op de locatie en zien bar weinig ganzen. Althans, twee is niet veel. Dan nemen we een kijkje aan de zuidkant van het gebied, waar de gans ook wel verpoosde. Op de Roggesloot zwemmen Toendrariet-, Kol- en Grauwe Ganzen. Het licht is niet bepaald denderend om in de verte een Dwerggans eruit te pikken. Enkele Pijlstaarten, Smienten, Krakeenden en een Dodaars dobberen rond. In een bosje naast de Roggesloot zat gisteren een Bladkoning, reden om een ommetje te wandelen. We lopen een vogelaar tegen het lijf die verteld dat aan de andere kant van het bosje in de weilanden de Dwerggans ook wel werd gezien, en dat de plek waar de Bladkoning zat nu redelijk winderig was, wat zoveel inhoudt als 'die zal pleitte zijn'. Aan de andere kant waren de ganzen ook pleitte.

Op camping De Sluftervallei scharrelde eerder deze ochtend eveneens een Bladkoning rond. Op de kaart vinden we een camping met iets van 'Slufter' in de naam. Dat zal 'm wezen. We rijden naar het westen en komen langs de duinrand bij een drietal campings aan. Toch zit hier niet de naam van de camping bij die ik Justin Jansen had horen zeggen. We rijden wat heen en weer en ik bel Justin weer voor nadere informatie. Ik héb ergens Sluftervallei zien staan. Dan zien we op de kaart dat we totáál verkeerd zitten: de camping ligt in de buurt bij de Dwerggans. Op de juiste camping aangekomen klopt ook ineens alle informatie van Justin. Behalve dat er nu geen Bladkoning is te vinden. Wel weer veel Merels, overal hoor je ze rommelen in de struiken. Dan komt het bericht binnen van een net gevonden Siberische Tjiftjaf in het bosje bij de Roggesloot. Op de plek waar wij net liepen! Alleen een pad in waar wij net niet langs zijn gewandeld. Het feit dat ik de naam Roggesloot dan ook ken komt door deze melding. Dat ik hierboven de naam zo wegschrijf komt dus doordat ik later de naam hoorde. Nog erger: ik moest zelfs even een belletje plegen om te vragen waar de locatie van de tjiftjaf precies was. Ahum.

Op het nog niet bewandelde pad in het bosje staan de ontdekkers Mark de Vries, Thomas van der Es en Peter ter Heide en nog enkele vogelaars. We schuiven aan. In eerste instantie zien we iets vaag grijzigs door de bomen sneaken. Er hangt ook een gewone Tjiftjaf rond, we moeten dan ook goed opletten de juiste te volgen. Met een aantal vogelaars wachten we af. Uiteindelijk horen we zacht het kenmerkende goudvinkachtige 'pjuu' van de Siberische. Met mobiele telefoons proberen we geluidsopnamen te maken. De Commissie Dwaalgasten Nederlandse Avifauna accepteert alleen waarnemingen waarvan een geluidsopname is. Als de vogel helemaal vrij op een takje gaat zitten druk ik met de telefoon voor de telescoop af. En weet zo een lucky shot van de vogel te bemachtigen! De spanning stijgt als een tiental meters verderop langs het pad het mogelijk 'smakkende' roepje van een Bruine Boszanger wordt gehoord. Dat zou helemaal fraai zijn, twee zeldzame soorten op een plek! Lange tijd turen we onderin de struiken. Een eerste vogel die voorbij kruipt blijkt een Winterkoning. Weliswaar ook bruin en met een oogstreepje, níet de vogel waar we op hopen. Een tweede sneaky vogel blijkt de Siberische Tjiftjaf weer te zijn. Het blijft helaas verder stil waarna we besluiten bij de Zwartkeellijster te gaan kijken. Onderweg wordt een mooie groep Toendrarietganzen gescand op aanwezige ringen. Met enige verwondering stellen we vast dat er geen enkele ringdrager bij zit. Tussen de ganzen slapen Kleine Zwanen. Bij een tweede stop om ganzen te kijken kijk ik de andere kant op en ontdek zo een vrouwtje Smelleken op een akker.

Verder rijdend komt de melding van een Zwarte Rotgans bij het Wagejot binnen. Een blik op de kaart laat zien dat we 'toch' in de buurt zijn en koersen naar de gemelde plek. Vanuit de auto pik ik langs de Nesweg een plompe bruine vogel op die laag over de weilanden speert. Eerst door de achterruit en dan door het zijraam zien we een mooie Houtsnip vliegen. Verderop schiet ie ergens een sloot in. Op de plek van de Zwarte Rotgans is überhaupt geen gans te vinden. Als we tegen een dijk oplopen kijken we op de plasjes van het Wagejot zelf. En hier staat wel een klein groepje Rotganzen. Met ertussen een mogelijke Zwarte Rotgans. Één van de vogels heeft een opvallend witte zijflank en zo te zien een vrij brede vlek in de nek. Nog voor ik een foto heb kunnen maken gaat alles ineens op de wieken. De gans draait gelukkig vlak voor het opvliegen bij en ik zie nu dat het een zekere Zwarte Rotgans is. Vrijwel direct gaat het groepje de lucht in en verdwijnt over de weilanden uit beeld.

Voor de tweede keer rijden we weer op het NIOZ-gebouw aan, als voor Oudeschild wederom een alert via Dutch Birding binnenkomt: een Morinelplevier aan de Watermolenweg! Nu moeten we een keuze maken: óf naar de Zwartkeellijster óf naar de Morinel. Rob moet op tijd thuis zijn en zelf heb ik de Bonapartes Strandloper, welke al geruime tijd bij Den Oever verblijft, nog niet gezien en wil daar eigenlijk ook graag nog langs. De beschikbare tijd is dan ook krap geworden, temeer ook omdat de boot om het uur vaart. Aangezien we de Zwartkeellijster al hebben gezien en de Morinel nieuw is voor Jeroen, is de keus toch snel gemaakt en staan we later aan de beruchte Watermolenweg. Op een akker foerageren schokkend vele Goudplevieren in winterkleed. De Morinel is ook in winterkleed. Makkelijk is dan ook anders. Uiteindelijk pulkt Alwin Borhem, die er al stond, de vogel weer van de bruine akker af. Poehé: een bruine plevier mét wenkbrauwstreep tussen bruine plevieren zónder wenkbrauwstreep óp een rommelige bruine akker. Dat kon fraaier, toch zijn we erg tevreden dat ook deze soort gelukt is. Na deze slechts minutenlange ontmoeting moeten we echt door, de boot wacht niet. Vrijwel gelijk kunnen we bij aankomst zo het laaddek inschuiven.

Een kleine drie kwartier later sta ik voor de tweede keer bij de Dijkgatsweide. M'n medereisgenoten hadden de Bonapartes Strandloper een paar dagen eerder op een plek zo'n honderd meter verder. We rijden dan ook de groep vogelaars voorbij en sluiten aan bij een kleiner groepje. Al snel vind Rob een 'interessante' strandloper, helaas vrij ver weg en ook nog eens in de vegetatie. Bij de vogel foerageren Bonte Strandlopers en de 'kandidaat' lijkt er goed uit te zien. Het blijft echter verdomd moeilijk. Als er ook een Kleine Strandloper bij komt is er een grootte verschil te zien tussen de Bontjes, de Kleine en onze kandidaat. Ook lijkt onze vogel langwerpiger te zijn. Kenmerken waar je niet direct wat aan hebt, maar wel op de Bona zouden passen. Als de vogels even opvliegen gebeurt dat zo snel dat niet goed de bovenkant van de staart is te zien. Terwijl Bonte en Kleine Strandloper juist een middenstreep over de staart hebben lopen, heeft de Bonapartes juist een wit vierkant blokje bovenaan de staart. De mogelijkheid een belangrijk kenmerk goed te zien wordt gemist.

Voor Rob dringt nu de tijd, we moeten vertrekken. Helaas pindakaas voor mij, voor de tweede keer deze strandloper gedipt. Ook dat hoort erbij. En met een eilandbezoek met een paar goede soorten mag ik dan ook helemaal niet klagen. Onderweg is een vrachtwagen bij Amsterdam ergens z'n lading verloren, zodat er een kilometers lange file ontstaat. We maken een verstandige keuze en gaan de snelweg af. Net zoals vele anderen die deze keuze maakten. Na in polonaise allerlei plaatsen gepasseerd te zijn, zoals dwars door het centrum van Muiden (zo kom je nog eens ergens), kom ik weer aan op de afslag van de A73 bij Nijmegen. Een leuke verjaardag kan ik wel zeggen! Biertje?

(Langs) een dijk van een nieuwe soort voor Nederland!

2009-10-24T19:55:00.013+02:00

81, 82, 83...Monotoon trekt een stapel papieren archief z'n baantjes door de scanner om zo tot pdfjes te eindigen. Ik moet opletten of het er honderd zijn op het eind, om zo zeker te weten dat niet per ongeluk kaarten dubbel door het apparaat zijn getrokken. 93, 94, 95... Het is het eind van de vrijdagmiddag, bijna klaar voor vandaag. Een dienblad glazen, biertjes en fris verdwijnt al naar de vergaderzaal voor de vrijdagmiddagborrel. Met m'n gedachten zit ik bij een Zeearend die rond één uur vanmiddag over de Ooijpolder was gevlogen en waar ik practisch onder door ben gefietst. En heb gemist. Dan komt Harvey rond half vijf langs. 'Taigastrandloper bij Zwolle'. Wát?! 'Mogelijke Taigastrandloper bij Zwolle, 95% zeker'. Daar gaat m'n rust. Wie vind er nu dan ook een Taigastrandloper! Hoe ziet zo'n vogel er eigenlijk precies uit? In ieder geval binnen een week wéér een nieuwe soort voor Nederland. Als het er daadwerkelijk een is. Een sms gaat richting Rob Voesten en Geert Lamers of ze gaan rijden. Een minuut later hangt Geert al aan de telefoon. We spreken af dat ik hem snel weer bel om te berekenen hoeveel tijd er nodig is om in de Vreugderijkerwaard te komen. En om op kantoor te vragen of er mensen mee willen. Een minuut later hangt Maarten Kaales aan de telefoon. Hij staat al in de Vreugderijkerwaard bij de strandloper. De 95% gaat nu richting 98%. Met Erik van Winden, die er ook wel oren naar heeft, maak ik een calculatie met tijd, afstand, snelheid en licht. Het lijkt wel de berekening van een zwart gat. En zeer waarschijnlijk zullen we daarin ook aankomen als we nu zouden gaan. Ik bel Geert weer en we spreken af morgenvroeg om zeven uur te gaan. 96, 97, 98, 100...Ietwat onrustig drink ik m'n biertje later op en ga naar huis. Thuis stuur ik een mail over de lokale mailcirkel of er mensen mee willen en bel ik Geert weer of we niet om half zeven zullen vertrekken. Stel je voor dat de vogel bedenkt net een kwartier eerder te vertrekken. Menno Hornman en Mark Wilkinson gaan uiteindelijk ook mee. Dan komt er via Dutch Birding een melding: 'ga maar rijden!' zegt de melder. De nacht zal kort zijn.

Dat ik niet de enige ben met een weinig ontspannen nachtrust blijkt als om vijf uur al een mail van Luuk Punt opploept. Ik stel me voor hoe in vele keukens de koffie pruttelt en iedereen lichtelijk gespannen z'n reis zal beginnen. De mijne vangt stipt half zeven aan als Geert voor de deur stopt. Niet veel later zijn ook Menno, Mark en Erik opgepikt. Een uur en tien minuten rijden zou het zijn. Onderweg trekt hier en daar een licht mistgordijntje langs. Er zou toch geen mist boven de Vreugderijkerwaard hangen? Dat zou het terugvinden niet bepaald makkelijk maken. Bij Zwolle zou een weg opgebroken zijn. Gelukkig hebben we routebeschrijvingen uitgeprint. Als we bij de opbreking aankomen draait net een vogelaar z'n auto. 'Lijkt er op dat je verderop niet verder kunt' klinkt door een omlaag gedraaid raampje. Dacht van niet! Volg maar, wij rijden door. Inderdaad is de weg opgebroken, maar je kunt er gewoon langs, waarschijnlijk omdat het weekend is. Op de smalle weg waar we moeten parkeren staan her en der al auto's. We rijden kort door, draaien dan toch om en weten alsnog een plek te bemachtigen vlak bij de weg waar we in moeten lopen. Het is nog behoorlijk schemerig als we de dijk op gaan. Toch staat er al een aardige rij. 'Hoi, hé hallo, môgge, zijn we weer'. We lopen de bekenden langs, waaronder velen die ik een week eerder bij de Kaspische Plevier op Texel ook al aantrof, en sluiten achteraan.

In de schemer wordt op het slik voor ons al een druk scharrelend vogeltje gevonden. We kunnen alleen nog maar op 'jizz' werken. Het is een strandloper, dat zien we wel. Welke soort heeft dit formaat? Welke soort foerageert zo snel? Hmm, dit begint al interessant te worden. Naarmate het licht meer en meer over de horizon klimt geeft de vogel langzaam steeds meer kenmerken prijs. Klein formaat. 'Tramrails' op de rug. Zo te zien hoger op de pootjes. Hé, loopt daar nu een Bonte Strandloper rechts naast? Hij is écht klein. Wenkbrauwstreep. Twijfelend kijken we naar de rest van de rij. Iedereen heeft de vogel inmiddels in het vizier. 'Lichte' pootjes. Dit móet 'm wel zijn! Wie piept 'm? Niemand nog. Ondertussen pikt de Taigastrandloper tegenover ons zijn maaltje bij elkaar. Dan komt om negen over acht de piep. 'Taigastrandloper. Wordt nu gezien'.

Terwijl deze nieuwe soort voor Nederland zich steeds fraaier laat bekijken worden felicitaties uitgewisseld. Nieuwe mensen komen doorlopend de dijk op, waarschijnlijk door de piep nu soms ook rennend. Zelf ben ik nieuwsgierig of de Gestreepte Strandloper, welke al geruime tijd hier rondhangt, ook al is gezien. Van Rob Voesten hoor ik dat ze 'm net hadden, vlak voor ons tussen de Watersnippen. De 'Streep' zit echter vaker achter dan voor de vegetatie. Met Erik van Winden loop ik naar de zijkant van de waard, om zo langs de vegetatierand te kunnen kijken. We zien véél Watersnippen, zelfs de Taigastrandloper is door z'n drukke gedrag herkenbaar naast de Bonte Strandlopers en een Grote Gele Kwikstaart vliegt over. Geen Streep. We lopen terug en ik krijg te horen dat de strandloper zojuist fraai in één beeld met de Taiga was te zien. Krijg nou wat! Maar niet getreurd, na een tijd laat ook de Gestreepte Strandloper zich fraai door mijn telescoop zien. In één beeld met de Taigastrandloper! Amerika ontmoet Azië. Schijnt helemaal hip te wezen bij die zeldzaameden tegenwoordig: op Texel was de Kaspische Plevier in één beeld met een Amerikaanse Goudplevier te zien.

In de Vreugderijkerwaard foerageren vele Kieviten, een paar Bonte Strandlopers en Bontbekplevieren, twee Grutto's en zitten er honderden Grauwe - en Brandganzen. Om onbekende reden vliegt de hele bups soms de lucht in. Gelukkig komt alles, incluis de strandlopertjes, weer op z'n pootjes terecht. Rond half elf is het tijd om Erik op de trein te zetten, hij gaat nog door naar Vlieland. Wij draaien de snelweg op naar Nijmegen. Onderweg gaat m'n mobiel: Vincent de Boer komt met de melding dat Erik Ernens zojuist in de Rijnstrangen een Bladkoning of Hume's Badkoning heeft gevonden! Krijgen we dat weer! Ik vraag om nadere locatiegegevens en probeer daarna Erik zelf te bellen. Ik blijk z'n oude nummer te hebben. Dan Arjen Poelmans maar. Die blijkt ook het bericht te hebben gekregen en rijdt eveneens naar de plek. Ik krijg van hem een atlasbloknummer en spreek af later weer te bellen. De verbinding is zo belabberd dat we wel bellen als we in de buurt zijn. Ondertussen blijkt het te gaan om een gewone Bladkoning. Dit zou een nieuwe soort in Gelderland voor mij zijn. Alleraardigst natuurlijk als deze twitch ook zou lukken. Vrijwel in één keer rijden we naar Oud-Zevenaar en staan weldra achter de auto van Arjen. Over een akker bereiken we de plek waar Erik de zanger had. Na een half uur hebben we nog steeds niets gehoord. Zo gaat dat regelmatig met Bladkoningen: na een paar keer roepen kunnen ze lang zwijgen. Mensen hebben nog andere verplichtingen, zodat we op huis aan gaan. Jammer, maar je kunt niet altijd geluk hebben. Door de regen rijden we naar huis. Met wederom een dijk van een nieuwe soort voor Nederland door onze herinnering foeragerend.

Sneeuwgorzen kijken: een niet alledaags 'tussendoortje'

2009-10-20T19:01:00.009+02:00

Voor de zoveelste keer sta ik bij het kopiëerapparaat op m'n werk archiefstukken te scannen, als Fred Hustings langs komt. Gisteren zijn bij de Leemput van Milsbeek twee Sneeuwgorzen ontdekt en gefotografeerd door de terreinopzichter en Fred begint over deze leuke waarneming. In eerste instantie denk ik dat hij het over de waarneming van gisteren heeft en praat mee. Al snel wordt me duidelijk dat de gorzen vanochtend weer zijn gezien door de opzichter en dit aan Fred heeft doorgebeld. En dat de eigenlijke vraag van Fred is, of ik zin heb om zo dadelijk 'in de pauze' mee te rijden om te kijken. Klein misverstandje, maar ik zeg geen nee!

Zo gevraagd zo gedaan en met nog twee collega's rijden we via Wyler en De Horst naar het zuiden. Net voorbij Bredeweg zie ik langs de Zwarteweg vanuit de auto een glimp van een herkenbare 'jizz'* in de top van een boompje in de weilanden. 'Stop es, dat lijkt wel een Klapekster'. Auto aan de kant en inderdaad krijgen we een 'heidewachter' leuk in beeld. Langs de weilanden in de Koningsvennen toeren we naar de Leemput en parkeren de auto. We weten niet precies waar te zoeken, Fred belt de opzichter voor nadere informatie. Deze komt daarna aangelopen en gezamenlijk wandelen we, de weg goed afspeurend, naar de plek waar de vogels vanochtend zaten. Al snel blijken de gorzen nog aanwezig, als we ze onopvallend scharrelend langs het pad aantreffen.

Lange tijd kunnen we rustig kijkend en pratend van deze niet bepaald schuwe prachtige pareltjes genieten. De 'pauze' is ondertussen ruimschoots voorbij, we moeten terug. Op één van de leemputten zwemt een grote groep Toendrarietganzen, welke we snel checken op halsringen en of er andere soorten tussen zitten. Aan ringen vinden we niets, ook niet bij de Kol- en Grauwe Ganzen. Als we bij de auto zijn ontdekt Erik van Winden een cirkelende Slechvalk. Ook altijd leuk!

Sneeuwgorzen komen niet vaak voor in ons werkgebied. Grappig genoeg is dit de twee waarneming op de Leemput. Vorig jaar verbleef hier ook een vogel. Één van de vogels dit jaar zou uiteindelijk tot 28 oktober blijven hangen. Aangezien het terrein doorgaans niet alleen verboden gebied is, maar Sneeuwgorzen ook nog eens gewild zijn bij vogelvangers, voeren we de waarneming 'vervaagd' in.

*jizz. Is een verbastering van 'giss' en betekent 'general impression of size and shape'. De term is afkomstig uit het leger en werd o.a. gebruikt bij het 'herkennen' van al dan niet vijandige vliegtuigen. Vogelaars gebruiken de term om karakteristieke trekken van een bepaalde vogel als bijvoorbeeld houding, gedrag, enz aan te duiden. Zoals in dit geval een 'grijs ietwat langgerekt vogeltje in de top van een boompje'.